Katarakti

Çfarë është katarakti?

Katarakt-i (perdja e syrit) është shkaku kryesor i verbimit në mbarë botën. Shumë njerëz arrijnë deri në verbim nga katarakti sepse për fat te keq ata nuk e dinë që kjo sëmundje mund të kurohet, por jo me medikamente ose me pika në sy. Me rritjen e moshës, katarakti bëhet i pashmangshëm.

Cilat janë shkaqet e kataraktit?

Shkaku kryesor i kataraktit është kalimi i viteve. Faktorët që rrisin rrezikun e kataraktit përfshijnë:

  • Ekspozim të pambrojtur afatgjatë ndaj rrezeve të diellit;
  • Duhan;
  • Diabet;
  • Një histori familjare me kataraktin;
  • Dëmtim të syve;
  • Inflamacion kronik në sy; dhe
  • Përdorim të ilaçeve steroidale për një kohë të gjatë.

Disa katarakte janë shkaktuar nga një çrregullim i trashëguar gjenetik. Infeksioni i rubeolë-s në mitër mund të shkaktojë kataraktin, gjë që mund të ndodhë që në lindje.

Cilat janë simptomat e kataraktit?

Problemi i shkaktuar nga katarakti është ndikimi që ai sjell tek shikimi. Tipikisht, njerëzit me katarakt ankohen për vështirësi në lexim, vështirësi në njohjen e fytyrave të njerëzve dhe të dhënies së makinës në kohe të keqe dhe natën. Ato gjithashtu mund të jenë të ndjeshëm ndaj dritës.

Cili është trajtimi për kataraktin?

Trajtimi i vetëm efektiv për kataraktin është operimi. Operimi mund të bëhet nën anestezi-në lokale dhe kërkon vetëm një qëndrim afatshkurtër në spital. Disa pika në sy mund të jenë më pas të rekomandueshme dhe duhet të eleminohet aktiviteti i tepërt fizik.

Vendimi për operacionin varet plotësisht në sesa shumë katarakt mund të ndikojë në pamjen tuaj dhe në aftësinë për të patur një jetë normale.

Nëse ju jeni në moshën 60 vjeçare ose më të moshuar, shikimi juaj është duke humbur për shkak të kataraktit, dhe më pas kirurgji-a do të ndryshojë jetën tuaj. Shmangni dritën e shumtë dhe vendosni syze kur jeni të rinj pasi kjo mund të shtyjë nevojën tuaj për operim.

Procedurat e abortit

Lloji i procedurës së abort-it përdorur në ndërprerjen e ndërgjegjshme të shtatzënisë përcaktohet kryesisht nga fakti sa kohë ka një grua që është shtatzënë. Gjatë tremujorit të parë, ju zakonisht do të keni mundësi t’i nënshtroheni një procedure mjekësore apo një kirurgjik-ale aborti.

Para se të merrni parasysh alternativat, rekomandohet që të bëni një skaner me ultratingull për të përcaktuar nëse shtatzënia është e mundshme (është brenda mitrës, është shtatzëni jo-ektopike) për saktësi të përcaktimit të datës.

Aborti: Çfarë procedurash abortimi përdoren gjatë tremujorit të parë?

Në shumicën e rasteve, ju do të bëni një zgjedhje midis procedurave mjekësore ose kirurgji-kale të abortimit gjatë tremujorit të parë. Abortet mjekësore mund të bëhen vetëm deri në nëntë javë pas ngjizjes. Llojet e procedurave të abortit të kryera gjatë tremujorit të parë janë:

  • Methotrexate & Misoprostol (MTX): Një procedurë abortimi mjekësor e përdorur deri në shtatë javët e para të shtatzënisë. Ky kombinim i mjekimit nuk përdoret dhe aq shpesh për shkak të disponueshmërisë së mifepristone, që funksionon më me efektivitet për këtë qëllim.
  • Mifepristone & Misoprostol: Një procedurë abortimi mjekësor e përdorur deri në shtatë apo nëntë javët e para të shtatzënisë. Asaj i referohen edhe si RU-486, tableta e abortimit dhe Mifeprex.
  • Aspirimi Manual me Vakum: Një procedurë e përdorur në 3-12 javë nisur nga perioda e fundit. Konsiderohet më pak invazive me përdorimin e anestezi-së lokale në qafën e mitrës.
  • Aspirimi: Një procedurë kirurgjikale e përdorur për të përfunduar shtatzëninë deri në 16 javë nga perioda e fundit. Gjithashtu i referohen si kyretazh, dilatim dhe kyretazh ose aspirim në vakum.

Çfarë procedurash abortimi përdoren gjatë tremujorit të dytë?

Procedurat me bazë medikamentet nuk janë më një alternativë gjatë tremujorit të dytë. Llojet e procedurave të abort-imit të kryera gjatë semestrit të dytë janë:

Alternativa të trajtimit të kancerit të lëkurës

Diskutimi i kancerit të lëkurës, zakonisht bëhet për melanomat (deri tani forma më e rrezikshme) dhe për kancerin e lëkurës që nuk është melanomë.

Trajtimi i këtij lloji të dytë të kancerit të lëkurës ka një shkallë të lartë suksesi, me kushtin që kanceri të jetë diagnostikuar në fazën e hershme të tij.

Nëse ju keni një histori të kësaj sëmundje, atëherë duhet të bëni kontrolle të rregullta të zonave të lëkurës të trajtuara më parë si edhe në zona të tjera të ndjeshme ndaj kancerit të lëkurës.

Diagnostikimi i kancerit të lëkurës

Mjeku juaj do të shikojë një plagë të dyshimtë (ose një njollë në lëkurë) dhe të ekzaminoj nyja limfatike pranë saj. Nëse dyshon se mund të keni një kancer të lëkurës, do të sugjerojë një biopsi për të konfirmuar diagnozë-n. Kjo është një procedurë e shpejtë dhe relativisht e thjeshtë, e cila kryhet me anestezi lokale. Mund të jetë një biopsi e një grumbulli indesh me anën e së cilës mblidhet një pjesë e vogël e lëkurës ose një biopsi me prerje, në të cilën hiqet e gjithë zona e dyshuar.

Po ashtu, ju duhet t’u nënshtroheni testimeve suplementare, si biopsisë së nyjeve limfatike, e cila tregon nëse kanceri është i përhapur.

Trajtimi

Gjatë planifikimit të trajtimit, mjeku juaj do të marrë parasysh një numër faktorësh, duke përfshirë:

• Llojin dhe madhësinë e kancerit;

• Vendndodhjen; dhe

• Nëse kanceri është përhapur në pjesë të tjera të trupit.

Kur mjeku ka mësuar se në çfarë faze ka përparuar kanceri, ai mund të vendosë për llojin e trajtimit që kërkohet në këtë rast. Shpesh trajtimi përfshin disa lloj procedura kirurgjik-ale ose radioterapi.

Llojet e trajtimit për formën jo melanomë të kancerit të lëkurës

Kirurgjia

Kur merret një biopsi, shpesh largohet tërë zona ku është shfaqur kanceri lëkurës. Në këtë rast kjo është procedura e nevojshme e trajtimit. Por në disa raste, në qoftë se kanceri i lëkurës është i madh apo i përhapur, mund të nevojitet që të hiqet një sasi e madhe e lëkurës dhe mund të duhet lëkurë tjetër për ta mbuluar zonën.

Operacioni Moh

Djegia nga dielli: Parandalimi dhe trajtimi

Djegia nga dielli është më mirë që të parandalohet sesa të trajtohet.

Kremrat e diellit janë një mënyrë e mirë e parandalimit, bashkë me kapelet, rrobat dhe mosekspozimin në diell në mesin e ditës. Kremrat e diellit me gamë të gjerë të bllokut UVA dhe UVB quhen spektri i gjerë. UVB është më intensiv se UVA, pasi UVA ende mund t’iu djegë.

Kimikatet e mbrojtjes diellore

Kimikatet e mbrojtjes së diellit, absorbojnë rrezet ultraviolet të dëmshme, për të mbrojtur lëkurën kundër djegie-s së diellit. Kimikate të ndryshme kanë efekte të ndryshme ndaj mbrotjes UVA dhe UVB. Kimikatet e mbrojtjes diellore duhet që të aplikohen të paktën 15 minuta përpara ekspozimit në diell, për ta bërë lëkurën më aktive ndaj mbrojtjes nga djegia.

Kremrat diellor fizikë

Kremrat diellor për trupin shmangin rrezatimin UV nga lëkura në vend që ta absorbojnë atë. Oksid zinku ose dioksid titaniumi janë veçanërisht efektivë, sidomos për hundën dhe veshët. Spektri i mbrojtjes së dioksidit të titaniumit, shtrihet në vargun UVA dhe kështu që ajo është e përfshirë shpesh në kombinime me kremra diellor kimikë.

Mbrotje të tjera diellore

Kremrat e diellit nuk janë 100% efektivë në parandalimin e dëmtimit të lëkurës. Disa mbrojtës të tjerë diellor esencialë, përfshijnë: balsamin e buzëve, syzet e diellit, kapelet dhe rrobat.

  • Balsami i buzëve: ju duhet gjithmonë që ti mbroni buzët tuaja. Është e rëndësishme që ta aplikoni atë vazhdimisht, pasi ajo ka mundësi që të largohet.
  • Syzet e diellit: syzet në fakt ju mbrojnë ndaj rrezeve UV.
  • Kapelet: ju gjithmonë duhet të mbani një kapele kur qëndroni në diell. Shumë shkolla, insistojnë që studentët gjatë periudhës së verës në shkollë duhet të mbajnë kapele.
  • Rrobat: këto duhet të jenë të përbëra nga material pambuku në mënyrë që të ofrojnë mbrojtje të vazhdueshme nga dielli.

Duhet që vazhdimisht të kërkoni që të qëndroni në hije dhe të shmangni të dalurat gjatë ditës (ndërmjet orës 11-15).

Trajtimet e djegies së butë

Nëse ju përjetoni një djegie të butë diellore, ju duhet:

  • Të vishni rroba të lirshme, të buta dhe të shmangni rrobat që irritojnë lëkurën e djegur;
Kontracepsioni: Implanti hormonal

Implanti hormonal kontraceptiv është një aparat që kirurgjikisht futet nën lëkurë. Implanon, është një shkop i vogël i gjatë 40 mm dhe 2 mm i trashë që është i futur në krahun e sipërm.

Si funksionon?

Implanon përmban etonogestrel, një lloj progesteron-i sintetik, i cili lëshohet në mënyrë të qëndrueshme në gjak. Ai punon në një mënyrë të ngjashme me “mini” pilulat (vetëm progestogjen), duke ndalur vezën që të lëshohet nga vezoret tuaja (ovulacion-i) dhe ndryshimin e mukus-it cervikal në mënyrë që spermatozoid-et të mos e depërtojnë atë.

Sa efektiv është?

Në gjykimet mjekësore të Implanon, asnjë shtatzëni nuk ndodh tek gratë që e përdorin atë në një total të afërt prej rreth 60.000 cikleve menstruale.

Cilat janë avantazhet?

Disa nga avantazhet e implantit të hormonit kontraceptiv janë:

  • Punojnë deri në 3 vjet ose derisa të hiqet;
  • Lejojnë pjellorinë që të kthehet shpejt pas heqjes;
  • Ofrojnë mbrojtje të menjëhershme kundër shtatzënisë;
  • Ndihmojnë në mbrojtjen kundër kancer-it të mitrës;
  • Nuk ndërhyjnë në marrëdhëniet seksuale;
  • Nuk ndikojnë në densitetin e kockave.

Cilat janë disavantazhet?

Disa nga disavantazhet e implantit të hormonit kontraceptiv janë:

  • Mund të shkaktojnë gjakderdhje të parregullta ose njollosje;
  • Mund të prodhojnë efekte anësore si p.sh. perioda të tejzgjatura, të lehta ose mosardhjen e periodave, ndjeshmëri të gjirit, akne dhe shtim në peshë;
  • Mund të shkaktojnë dhimbje pas futjes;
  • Nuk mund të përdoret nga gratë me sëmundjen e mëlçisë, kancerin e gjirit, gjakderdhje të pashpjegueshme, ose mpiksje të gjaku-t (trombozë e thellë të enëve).

Si përdoret?

Implanon vendoset nën lëkurën e krahut të sipërm (krahu i majtë nëse ju shkruani me të djathtën dhe anasjellas) ndërmjet ditës së parë dhe të pestë të ciklit menstrual. Procedura kryhet nën një anestezi lokale duke përdorur një aplikues steril të disponueshëm. Juve ndoshta do t’ju kërkohet për të shkuar përsëri tek mjeku juaj pas 3 muajsh për një kontroll.

Diskutimet për kancer-in e lëkurës zakonisht e ndajnë atë në melanomë (deri tani forma më e rrezikshme) dhe jo melanomë, që përfshijnë qelizat kanceroze bazale dhe skuamoz-e.

Trajtimi i kancerit të lëkurës jo melanomë ka një normë të lartë suksesi, sidomos kur ai është zbuluar në një fazë të hershme. Njerëzit duhet të kontrollojnë rregullisht lëkurën e tyre për ndonjë rritje, plagë që nuk shërohen ose ndonjë ndryshim në ngjyrë, formë ose masë të ndonjë pike ekzistuese. Mjeku juaj gjithashtu mund t’ju kontrollojë për kancerin e lëkurës. Nëse ju keni një histori të kësaj sëmundjeje ju duhet të bëni kontrolle të rregullta mjekësore.

Diagnostikimi i kancerit të lëkurës

Mjeku juaj do të shohë pikat dyshuese të lëkurës dhe do të ndjejë nyja limfatike. Nëse mjeku juaj dyshon se ju mund të keni kancerin e lëkurës, ai do t’ju kërkojë që të bëni një biopsi për të konfirmuar diagnozë-n. Kjo është një procedurë e shpejtë dhe e thjeshtë që realizohet nëpërmjet anestezi-së lokale. Pikat dhe disa nga indet rrethuese do të hiqen në mënyrë që të mund të testohen në laborator. Pasi i gjithë kanceri në këtë fazë të jetë hequr dhe nëse të gjitha qelizat kanceroze të jenë larguar, ju nuk do të keni nevojë për trajtime të mëtejshme.

Ju gjithashtu mund të keni nevojë për teste shtesë, siç janë rrezet X dhe/ose skanimet dhe biopsia e nyjeve limfatike, për të treguar nëse ka patur ndonjë përhapje të kancerit në pjesë të tjera të trupit.

Trajtimi i kancerit të lëkurës

Kur planifikoni trajtimin, mjeku do të marrë në konsideratë një sërë faktorësh, që përfshijnë:

  • Llojin dhe masën e kancerit;
  • Ku është lokalizuar ai; dhe
  • Nëse ai është përhapur në pjesë të tjera të trupit.

Kur mjeku juaj e di se në çfarë fazë kanceri juaj ka avancuar, ai mund të marrë një vendim në lidhje me llojin e trajtimit. Trajtimi shpesh përfshin disa lloje të procedurave kirurgjik-ale ose terapitë e rrezeve.

Llojet e trajtimit për kancerin e lëkurës jomelanoma

Kirurgjia

Mjeku juaj në fillim do të shikojë pikat dyshuese dhe qukat. Nëse dyshohet për kancerin e lëkurës, zakonisht një biopsi do të bëhet për të konfirmuar diagnozë-n.

Biopsia e lëkurës

Biopsi-a është një procedurë e shpejtë dhe e thjeshtë. Mjeku juaj i përgjithshëm ose specialisti do t’ju japë një anestezi lokale për të mpirë zonën. Një mostër do të merret nga lëkura. Ju zakonisht do të keni qepje për të mbyllur plagë-t.

Indi që është prerë do të dërgohet në laborator ku patolog-u do ta ekzaminoj atë nën një mikroskop. Ajo merr rreth një javë për të marrë rezultatin. Nëse i gjithë kanceri është larguar gjatë biopsisë, kjo ka shumë mundësi që të jetë i vetmi trajtim i kërkuar.

Ballafaqimi me diagnozën

Pjesa më e madhe e kancerave të lëkurës nuk shfaqin një rrezik serioz të shëndetit. Megjithatë, të thënit që ju keni kancer ju transmeton juve një shok dhe shumë emocione të ndryshme mund të përjetohen.