sasas

Një grup ilaçesh që quhen penguesit COX-2 (një formë ilaçi anti-inflamator josteroidal), janë prodhuar për të ndihmuar në lehtësimin e dhimbjeve dhe inflamacion-it të osteoartrit-eve dhe artriteve reumatizmale. Thuhet se COX-2 e irritojnë më pak stomaku-n ose zorrët sesa disa ilaçe të vjetra anti-inflamatore si aspirina dhe indometacin.

Shumë njerëz që marrin aspirinë dhe të tjerë ilaçe jo steriodale anti-inflamatore (IJSAI: NSAID-Nonsteroidal anti-inflammatory drug) për artrit-et kanë shqetësime gastrointenstinal-e dhe stomak të shkaktuar ose përkeqësuar prej tyre. Fatkeqësisht, kjo do të thotë se disa njerëz me osteoartrite, artrit reumatoid dhe tipe të tjera artritesh, kryesisht ata me ulçer në stomak, nuk mund të marrin IJSAI-të në mënyrë të rregullt për të lehtësuar dhimbjet dhe inflamacionin.

COX-2

Penguesit COX-2, siç janë celekoxib (emir tregtar Celebrex) dhe meloxikam (Mobic), thuhet se janë më të sigurt për stomakun dhe zorrët se ilaçet e vjetra.

Për të kuptuar se çfarë i bën COX-2 të ndryshme nga agjentët e tjerë të vjetër anti-inflamatorë, duhet që të kuptohet pak më shumë në lidhje me enzimat COX (ciklo-oksigjenezat). Ka dy enzima COX: COX-1 dhe COX-2.

Thjesht, COX-1 përdoret për trupin dhe është kryesisht përgjegjës për mirëmbajtjen e linjave të stomakut. Nga ana tjetër, COX-2 është përgjegjës për dhimbje dhe inflamacion në sëmundje si artritet.

IJSAI-të veprojnë duke bllokuar efektet e COX-2. Fatkeqësisht, IJSAI-të e vjetra besohet ende se bllokojnë efektet përfituese të COX-1, dhe kështu që rritet rrisku i shqetësimeve në stomak dhe i ulcerë-s në stomak. Kjo është arsyeja se përse shumë njerëz që marrin aspirinë për të lehtësuar dhimbjet në artrite, vuajnë nga irritimi në stomak apo nga melena.

Në kontrast me IJSAI-të, COX-2 janë selektive. Ato mund të bllokojnë efektet inflamatore të COX-2, por besohet se mbajnë efektet mbrojtëse të COX-1.

Efektiviteti i COX-2

Diabeti dhe zemra juaj

Diabeti mellitus ju vendos në një rrezik të sëmundjes së zemrës (edhe nëse ju keni një pamje normale të kolesterol-it dhe asnjë simptomë). Diabeti mund të ndryshojë  përbërjen kimike të disa prej substancave që gjenden në gjak dhe kjo mund të shkaktojë ngushtimin e enëve të gjaku-t ose bllokimin plotësisht të tyre.

Kryerja e palestrës me aktivitet të rregullt fizik, të kombinuar me disa humbje peshe mund të ndihmojë në uljen e presionit të lartë të gjakut. Ilaçet për uljen e presionit të gjaku-t, shpesh janë edhe të kombinuara.

Zbulimi i sëmundjes së zemrës

Shpesh njerëzit nuk e dinë që e kanë sëmundjen e zemrës derisa ato zhvillojnë simptomat si dhimbje kraharori, vështirësi në frymëmarrje, marramendje ose lodhje të tepruar gjatë ecjes ose të ushtruarit. Është e rëndësishme të theksohet se simptomat mund të jenë nga të buta në të rënda dhe nganjëherë mund të mos ketë fare.

Shembuj të disa simptomave paralajmëruese të tjera mund të jenë:

  • Siklet të krahut ose të nofullës;
  • Mos-tretje;
  • Dobësi;
  • Vjellje.

Zvogëlimi i rrezikut të sëmundjes së zemrës

Një nga gjërat më të rëndësishme që duhet të bëni për të zvogëluar rrezikun e sëmundjes së zemrës është të shkoni tek doktori juaj për të diskutuar faktorët e rrezikut tuaj individual dhe sesi ti zvogëloni ato. Në terma të përgjithshëm ju mund të reduktoni rrezikun duke:

  • Qenë fizikish aktiv;
  • Humbur peshë nëse ju jeni mbipeshë;
  • Mos pirë duhan;
  • Menaxhuar yndyrat në gjak;
  • Menaxhuar  presionin e lartë të gjakut;
  • Marrë ilaçe siç është përcaktuar.

Bëhuni fizikish aktiv

Aktiviteti i rregullt fizik i kombinuar me një dietë të shëndetshme dhe mbajtja e një peshe të shëndetshme mund të ndihmojë për të reduktuar rrezikun dhe atakun në zemër. Çdo lloj aktiviteti fizik – sportiv, punët e shtëpisë, punët e kopshtarisë ose punë të lidhura me aktiviten fizik – do t’ju ndihmojnë.

Kini si qëllim që të bëni të paktën 30 minuta aktivitet fizik të moderuar, edhe pse jo çdo ditë të javës. Intensiteti i moderuar është kur frymëmarrja juaj rritet dukshëm . Kontrolloni me mjekun tuaj para fillimit të një programi të aktivitetit fizik.

Humbni peshë

Trajtimet e anginës

Angina ndodh kur arteria koronare ngushtohet dhe pjesërisht bllokohet, dhe në mënyrë të konsiderueshme kufizon furnizimin me gjak të muskulit të zemrës. Arteriet koronare janë enët e gjakut të cilat furnizojnë zemrën me oksigjen në mënyrë që të qarkullojë gjak në trup.

Nëse një pjesë e muskulit të zemrës nuk merr mjaftueshëm gjak, atëherë ajo nuk merr mjaftueshëm oksigjen për të punuar siç duhet – kjo quhet ishemi. Ishemia mund të shkaktojë dhimbje në kraharor dhe parehati.

Pse duhet të trajtohet angina?

Nëse furnizuesi i gjakut është i bllokuar apo i kufizuar, personi mund të vdesë. Kjo shkakton atakun e zemrës. Doktorët ndonjëherë e quajnë infarkt i miokard-it (infarkt i miokardit). Angina nuk e dëmton përgjithmonë muskulin e zemrës, nëse nuk avancon në atak zemre. Nëse keni anginë doktori do të dojë ta trajtojë për të:

  • Siguruar lehtësim të simptomave si dhimbja e kraharorit;
  • Ndaluar të tjera atake zemre që të ndodhin; dhe
  • Shmangur rrezikun e të pasurit të një ataku të mundshëm zemre.

Angina e stabilizuar dhe e pastabilizuar

Dhimbja e anginës zakonisht vjen nga ushtrimet, stresi, emocionet dhe i ftohti.

Angina e stabilizuar lehtësohet gjatë çlodhjes. Personi do ta dijë arsyen nga se shkatohet si p.sh. ngjitja e shkallëve apo maloreve. Dhimbja zakonisht largohet pas disa minutash – nuk zgjat më shumë se 10 min. Mjekimi duhet ta largojë këtë dhimbje. Angina e stabilizuar nuk e dëmton muskulin e zemrës.

Angina e pastabilizuar nuk është aq e parashikueshme. Ndodh kur një nga arterie-t koronare është bllokuar më shumë se ç’ishte më përpara. Dhimbja e anginës mund të fillojë në situatat ku nuk ka ndodhur më parë, ose ku nuk ka tendosje të dukshme. P.sh. mund t’ju zgjojë në mes të natës kur jeni në gjumë. Nuk mund të jeni në gjendje për t’u ushtruar aq shumë sa më parë. Angina e pastabilizuar mund të çojë në atak zemre. Një ndryshim në formën e anginës është shumë e rëndësishme dhe duhet të konsultoheni me doktorin sa më shpejt.

Të punoni me doktorin

Ataku i zemrës dhe ataku kardiak: Trajtimi emergjent

Simptomat e atakut të zemrës mund të jenë të buta dhe shumë njerëz e kuptojnë shumë vonë se ato kanë nevojë për ndihmë.

Simptomat më të zakonshme janë ndjenja e një presioni të rëndë ose ngushtimi, ose një parehatie të pazakonshme në qendër të kraharorit. Dhimbja ose ngushtimi mund të shpërndahet në shpatull, qafë ose krahë, ose mund të prekë fytin. Disa njerëz nuk përjetojnë parehati të kraharorit, por vetëm kanë simptoma në krahë dhe fyt. Të tjerët nuk kanë dhimbje në krahë, pasi krahët e tyre ndihen të rëndë.

Simpomat zakonisht zgjasin për më shumë se 15 minuta. Ato mund të ndalojnë dhe më pas të rikthehen. Personi mund të djersisë, të ndihet në siklet ose të ketë vështirësi në frymëmarrje.

Shumë njerëz që pësojnë atakun e zemrës, nuk duan ta pranojnë se janë në rrezik, ose ato mendojnë që nuk është serioze.

Çfarë duhet të bëni?

  • Të thërrisni ambulancën;
  • Të siguroheni që personi është duke pushuar, është ulur ose shtrirë;
  • Jepini menjëherë gjysmë aspirine (përveç rasteve që ato janë alergji-kë);
  • Nëse ndihen të zbehtë, shtrijini menjëherë; dhe
  • Nëse për ndonjë arsye, ambulanca nuk mund të vijë menjëherë, dërgojeni personin menjëherë në spital. Mos e lini personin që ta ngasë vetë makinën.

Ataku kardiak

Si mund ta dini nëse një person ka patur atakun kardiak?

  • Personi është i pavetëdijshëm;
  • Zemra e tyre ka pushuar së rrahuri;
  • Ato ndalojnë së marri frymë;
  • Lëkura e tyre bëhet e zbehtë; dhe
  • Ju nuk ndjeni puls-in.

Çfarë duhet të bëni?

  • Të telefononi ambulancën;
  • Të veproni shpejt. Një person që ka patur atakun kardiak nuk do të mbijetojë përveçse në rastet kur gjaku fillon të pompojë dhe trupi merr furnizimin me oksigjen shumë shpejt; dhe
  • Filloni reanimimin kardio-pulmonar (CPR). CPR përfshin frymëmarrjen gojë më gojë dhe masazh-in e jashtëm të zemrës nëpërmjet kraharorit.
Gjakrrjedhja nga hundët

Rrjedhja e gjaku nga hundët (i njohur gjithashtu si epistaksi) është një problem i zakonshëm. Përmasa e gjakrrjedhjes mund të ndryshojë nga e lehtë në të bollshme.

Çfarë e shkakton derdhjen e gjakut nga hundët?

Shumica e gjakut nga hundët vjen nga pjesa frontale e septum-it nazal (indi që ndan hundën), i cili ka shumë enë gjaku. Nëse kjo zonë brenda hundës irritohet nga infeksioni, kapja e hundës ose nga tharja, rezultati do të jetë rrjedhje gjaku nga hundët. Këto gjakderdhje që janë të shkaktuara nga tharja e membranë-s së hundës shfaqen zakonisht në zona të thata ose në muajt e dimrit kur ajri është më i thatë.

Më pak të zakonta janë rrjedhjet e gjakut nga hunda që vijnë nga zona e pasme e hundës. Këto lloj rrjedhjesh zakonisht ndikojnë në njerëzit më të moshuar, dhe shpesh rrjedhja e gjakut është më e vështirë për t’u kontrolluar.

Ekzistojnë gjithashtu edhe një numër mjekimesh që mund t’i bëjnë njerëzit më dyshues ndaj rrjedhjeve të gjakut nga hunda. Këto përfshijnë:

  • Mjekimet si për shembull varfarin;
  • Disa lloje aspirinash; dhe
  • Lloje të ndryshme mjekimesh anti-inflamatore.

Ftohjet dhe gripi shpesh mund të rrisin incidencë-n e rrjedhjeve të gjakut dhe në muajt e ftohtë ka luhatje në temperaturat e nxehta dhe të ftohta—veçanërisht në rastet e të qëndruarit jashtë dhe më pas hyrja e menjëhershme në ndërtesa të ngrohta. Kjo mund të nxisë në shumë njerëz rrjedhjen e gjakut nga hunda.

Raste të njohura të rrjedhjes së gjakut nga hundët

  • Infeksion në membranat hundore;
  • Kapja e hundës;
  • Infeksione respirator-e;
  • Trauma;
  • Alergji dhe temperaturë nga kashta;
  • Objekte të huaja në hundë (e cila shihet zakonisht tek fëmijët);
  • Tension i lartë;
  • Shtrëngimi nga kapsllëku;
  • Mjekime si “holluesit e gjakut” (p.sh. varfarin);
  • Doza të larta alkooli-;
  • Disa lloje tumor-esh; dhe
  • Çrregullime të trashëguara gjaku.

Ndihma e parë për rrjedhjen e gjakut nga hundët

Dhimbja e kokës: Opsionet e trajtimit

Një sërë produktesh të ndryshme janë të pranishme në farmaci për trajtimin e dhimbjes së kokës.

Analgjetikët e thjeshtë

Shumica e njerëzve marrin ndihmë nga një analgjetik i thjeshtë siç është paracetamoli, me shumë pak efekte anësore. Aspirina është konsideruar si një analgjetik i thjeshtë edhe pse ajo në të vërtetë është një ilaç josteroidal anti-inflamator (IJSAI: NSAID-Nonsteroidal anti-inflammatory drug). Duhet të ndaloni marrjen e aspirinave nëse dispepsi ose ënjtja ndodh. Aspirina nuk duhet të përdoret tek fëmijët nën moshën 12 vjeç, me përjashtim kur jepet në bazë të këshillave mjekësore.

Produktet e thjeshta analgjetike përfshijnë paracetamolin (Herron, Panadol, Tylenol) dhe aspirinë-n (Aspro, Disprin).

Kombinimi analgjetik

Nëse keni dhimbje koke, duhet të provoni njëherë analgjetik të thjeshtë. Duhet të vini re që produktet e përmbajtjes së kodein-ës mund të shkaktojnë kapsllëkun. Aspirina përmban përbërës që kanë lidhje me efektet anësore gastrointestinal-e.

Produktet e kombinuara që përmbajnë paracetamol plus kodeinë janë: Codral për lirimin e dhimbjeve, Mersyndol Daystrength dhe Panadeine.

Ilaçet jo steroidale anti – inflamatore (IJSAI)

Nuk duhet të merrni IJSAI, nëse keni ulçerë, dispepsi ose probleme të tjerë gastrointestinale. Gjithashtu duhet ti përdorni ato me kujdes sidomos nëse keni astmë, sëmundje të veshkave apo dehidratim. Nëse dhimbjet e migrenë-s nuk i përgjigjen analgjetikë-ve të thjeshtë, IJSAI mund të jetë shumë i dobishëm.

IJSAI përfshijnë ibuprofen (Act-3, Actiprofen, Tri-Profen dhe Nurofen) dhe naproksen (Naprogesic). Ibuprofen është konsideruar si ngacmuesi i fundit i IJSAI.

Suplementet

Suplementet që mund të ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjes së kokës përfshijnë magnez dhe çaj mente.

Cilat janë rreziqet dhe efektet anësore të kirurgjisë së kancerit?

Ekzistojnë rreziqe që shoqërojnë çdo lloj procedure mjekësore dhe kirurgji-a nuk bën përjashtim. Pjesërisht suksesi varet nga lloji i operacionit kirurgjikal që ju do t’i nënshtroheni dhe nga lloji i operacionit si edhe nga përvoja e kirurgut me të. Kohëzgjatja e operacionit dhe lloji i anestezisë së përdorur janë faktorë të tjerë të rëndësishëm. Shëndeti fizik i pacientit ndikon në masë të konsiderueshme mbi procesin dhe rezultatin. Më e rëndësishmja është nëse dobia e pritshme peshon më shumë se rreziqet e mundshme.

Mjekët kryejnë operacione qysh prej një kohe të gjatë. Përparimet në teknikat kirurgjikale dhe në të kuptuarit nga ana jonë të parandalimit të infeksioneve e kanë bërë kirurgjinë moderne më të parrezikshme dhe me më pak të ngjarë të dëmtojë indet e shëndetshme se më parë. Por ende ka gjithmonë një shkallë rreziku të pranishme, pavarësisht se sa e vogël është ajo.

Para se ju të vendosni t’i nënshtroheni një procedure mjekësore, është e rëndësishme që të kuptoni rreziqet. Procedura të ndryshme kanë lloje të ndryshme të rreziqeve dhe të efekteve anësore. Këtu nuk mund të rendisim të gjithë problemet e mundshme të çdo lloj operacioni kirurgjikal. Sigurohuni t’i diskutoni detajet e rastit tuaj me mjekun i cili mund t’u japë një ide më të mirë për atë se cilat janë rreziqet tuaja aktuale.

Gjatë operacionit

Ndërlikimet e mundshme gjatë operacionit mund të shkaktohen nga vetë operacioni, ilaçet e përdorura (anestezi) ose një sëmundje. Përgjithësisht, sa më kompleks të jetë operacioni aq më i madh është rreziku.

Operacionet e vegjël dhe marrja e kampioneve për biopsi zakonisht paraqesin më pak rrezik se sa një operacion i madh. Dhimbja në vendin e operuar është problemi më i zakonshëm. Infeksionet dhe reaksionet ndaj ilaçeve të përdorura për të mpirë zonën e trajtuar (anestezi lokale), janë po ashtu të mundshme. Ndërlikimet në operacionet e mëdha nuk janë të zakonshme, por mund të përfshijnë:

Hemorragjia

Dhimbjet e dhëmbit

Çfarë e shkakon dhimbjen e dhëmbit?

Bakteri i prodhimit të acidit në gojë shkakton prishjen e dhëmbëve duke kthyer sheqernat e tharmëtueshëm të tilla si, fruktozë, glukozë dhe laktozë. Acidet pastaj rezultojnë në prishjen e smalti-t të dhëmbëve. Dhimbja e dhëmbit shkaktohet nga ekspozimi i mbaresave nervore të dhëmbit.

Dhimbja e dhëmbit e shkaktuar nga kaviteti kërkon një vizitë tek dentisti. Dhëmbi nuk do të rregullohet vetë. Nëse dhimbja nuk zvogëlohet, nervi mund të ketë “vdekur”. Megjithatë, prishja e dhëmbit do të vazhdojë që të jetë e pranishme dhe dhëmbi do të vazhdojë të kalbet derisa një dentist ta trajtojë atë. Dhimbja intensifikohet kur ka infeksion në indet përreth.

Si mund ta parandaloni dhimbjen e dhëmbit?

Mund të ndihmoni parandalimin e dhimbjes së dhëmbit nga larja e rregullt dhe përdorimi i fijes së perit. Fluori mund të ndihmojë në parandalimin e karies-it.  Fluoridet e mjaftueshme janë marrë nga përmbajtja e pastës me flor dhe prania e fluorideve në ujë.

Pastrimi i dhëmbëve me pe dentar do të ndihmojë në minimizimin e faktorëve që shkaktojnë  prishjen e tyre duke hequr ushqimin dhe mbeturinat nga hapësirat ndërmjet dhëmbëve. Larja e dhëmbëve ul përkohësisht numrin e baktereve në pështymë, por ofron vetëm mbrojtje  afatshkurtër.

Roli i pështymës në prishjen e dhëmbëve

Edhe higjiena e mirë oral-e është e rëndësishme. Arsyet e tjera të tillë si faktorët trashëgues dhe mungesa e pështymës gjithashtu mund të shkaktojnë prishjen e dhëmbëve. Pështyma ndihmon për të parandaluar prishjen e dhëmbëve sepse ajo neutralizon acidet e prodhuara nga ushqimet me karbohidrate – dhe enzimat e saj ndihmojnë që karbohidratet dhe bakteret të largohen nga goja. Çamçakëzi pa sheqer stimul-on prodhimin e pështymës.

Dhëmbë të ndjeshëm

Këtë javë foshnja peshon rreth 1 kg (afërsisht sa madhësia e një patëllxhani) dhe është e gjatë 37.5 cm nga maja e kokës e deri tek thembrat. Ajo mund t’i picërrojë sytë që tani kanë qepalla. Me shikimin e që po i zhvillohet mund të jetë në gjendje të shikojë dritën që filtrohet brenda përmes mitrës tuaj. 2Gjithashtu miliarda neuron-e po krijohen në trurin e saj dhe po shton më shumë dhjamë në përgatitje për jetën në botën e jashtme.

Si po ndryshon jeta juaj:

Ju jeni në periudhën e shtëpisë. Tremujori i tretë dhe i fundit fillon këtë javë. Në qoftë se jeni si shumica e grave, këtë tremujor do të shtoni rreth 5 kg.

Në këtë pikë, ka mundësi të vizitoheni tek mjeku ose mamia juaj çdo dy javë. Pastaj, në javën e 36-të do të kaloni në vizita javore. Varësisht nga faktorët tuaj të rrezikut, mjeku mund t’ju rekomandojë teste të përsëritura të gjakut për HIV (human immunodeficiency virus) dhe sifilis, si edhe merr kampione për klamidia dhe gonorre-a, që të jetë i sigurt për status-in tuaj para lindjes. Gjithashtu, në qoftë se rezultati për testin e monitorimit të glukozës ishte i lartë dhe ju nuk keni bërë një test më pas, do t’i nënshtroheni testimit prej 3 orësh të tolerancës ndaj glukozë-s.

Nëse analizat e gjakut të bëra në vizitën tuaj të parë para lindjes kanë treguar se ju jeni rezus negative (rhesus faktori) ju do të merrni një injeksion të Imunoglobulina-ve Rh për të parandaluar që në trupin tuaj të krijohen antitrup-a që mund të sulmojnë gjakun e foshnjës. (Në qoftë foshnja juaj është rezus pozitive, ju do të merrni një porcion tjetër të Imunoglobulinës Rh pasi ajo të lindet).

Rreth kësaj kohe, disa gra kanë një ndjesi sikur pjesa e poshtme e këmbëve u bëhet miza-miza dhe një nxitje të pa-rezistueshme për t’i lëvizur ato ndërsa përpiqen të qetësohen e të flenë. Në qoftë se kjo ndjesi qetësohet të paktën përkohësisht kur ju lëvizni, ju mund të keni atë që njihet si sindroma e këmbëve që nuk pushojnë.

Aspirina - e marrë çdo ditë, mund të ulë rrezikun e kancerit të vezoreve me 20%!

Një studim i ri tregon se marrja e përditshme e aspirinës zvogëlon rrezikun e një femre për tu prekur nga kanceri i vezoreve. Shkencëtarët e Institutit Kombëtar të Kancerit në Amerikë, analizuan të  dhëna të mbledhura nga 12 studime që përfshinin rreth 8000 gra me kancer të vezoreve dhe rreth 12000 gra që nuk vuajnë nga kjo sëmundje, për të përcaktuar si ndikon përdorimi i aspirinës apo medikamenteve të tjera antiinflamatore josteroidale si dhe acetamonofen (paracetamol), tek shkalla e rrezikshmërisë për t’u prekur nga kanceri i vezoreve.

Gati 18% e femrave përdornin aspirinë rregullisht, 24% përdornin barna antiinflamatore josteroidale që nuk përmbajnë aspirinë (këtu përfshihen medikamentet si ibuprofen dhe naproksen) dhe 16% e tyre merrnin acetaminofen. Studimi arriti të zbulojë se ato që merrnin aspirinë kishin 20% shanse më pak se femrat e tjera për tu prekur nga kanceri i vezoreve.

Risku ishte 10% më i ulët për gratë që përdornin medikamente antiinflamatore josteroidale të paktën një herë në javë, krahasuar   me ato që i merrnin më rrallë. Megjithatë, kërkuesit thanë se ky ndryshim nuk ishte i rëndësishëm statistikisht. Studimi nuk tregoi asnjë lidhje mes acetaminofenit dhe riskut të kancerit të vezoreve. Ky studim u publikua në 6 shkurt në  gazetën e Institutit Kombëtar të Kancerit.

Shkencëtarët pjesëmarrës thanë se këto zbulime i shtohen listës në rritje të sëmundjeve tek të cilat përdorimi i aspirinës ndihmon për tu mbrojtur. Gjithsesi, edhe pse studimi tregon qartë një lidhje mes aspirinës dhe uljes së riskut për tu prekur nga kanceri i vezoreve, nuk vërtetohet asnjë lidhje shkak-pasojë.

“Studimi ynë tregon se marrja e vazhdueshme e aspirinës, e cila është provuar që mbron nga ataku në zemër, mund dhe të zvogëlojë rrezikun e një kanceri të vezoreve”, tha Britton Trabert, pjesëtar i Institutit Kombëtar të Kancerit, në departamentin e epidemiologji-ve, në një deklaratë për shtyp.