Kujdesi i lenteve të kontaktit

Ekzistojnë 3 lloje lentesh kontakti: lente të ngurta (të padepërtueshme), lente të ngurta (të padepërtueshme) pro ajrit, dhe lente të buta. Këto të fundit janë më të përdorurat. Lentet tradicionale mund të vihen për 1 deri në 2 vjet, ndërsa ato që kanë një numër të caktuar përdorimi mund të vihen nga 2 deri në 8 javë.

Pse janë lentet e buta më popullore se të tjerat?

Lentet e buta të kontaktit janë zakonisht më popullore (të përdorshme) për një numër arsyesh:

  • Shumë njerëz mendojnë se lentet e buta janë më të rehatshme dhe më të lehta për t’u hequr se sa lentet e ngurta.
  • Është shpesh më e lehtë të kalosh nga lentet e buta tek gjyslykët, pa patur vështirësi në shikim që hasin përdoruesit e lenteve të ngurta.
  • Lentet e buta kanë më pak gjasa të spostohen nga syri dhe mund të vishen gjatë aktiviteteve sportive.
  • Lentet e buta kanë më pak mundësi për të mbajtur poshtë vetes pluhur, qerpikë ose materiale të tjera.

Disavantazhi i lenteve të buta të kontaktit është jetëgjatësia e mbajtjes së tyre po t’i krahasojmë me lentet e ngurta, dhe ato prishen më shpejt nëse nuk kujdeseni siç duhet. Lentet e buta të kontaktit janë një lloj produkti me hidroxhel dhe të prirur ndaj papastërtisë, ndaj është e rëndësishme që ato të pastrohen dhe të dezinfektohen rregullisht.

Kujdesi ndaj lenteve të kontaktit

Kujdesi ndaj lenteve të kontaktit është një proces ku kombinohen pastrimi, dezinfektimi, ngjyerja dhe lagia, shpëlarja dhe ruajtja e tyre. Disa produkte i kanë të bashkuara 2 ose më shumë prej hapave që sapo përmendëm. Ka mundësi që optometristi juaj t’ju ketë dhënë recetën për një sistem të veçantë lentesh i cili i përshtatet llojit të veçantë të lenteve tuaja.

Lotët normalë mund të lënë depozita proteinash dhe vaji në lentet e kontaktit. Nëse keto depozita nuk pastrohen ato forcohen dhe mund të shkaktojnë pamje të shtrembëruar, si dhe shkurtojnë kohën e mbajtjes së tyre në sy.

Lentet e buta të kontaktit kanë nevojë për dy hapa pastrimi:

  • Përdorimin e pastruesve tip detergjentësh ose me citrate për të hequr depozitat e vajit; dhe
Mosfunksionimi i veshkave

Fakte për mosfunksionimin e veshkave

  • Veshkat janë organ-et që ndihmojnë të filtrohen mbeturinat në gjak. Ato gjithashtu marrin pjesë në rregullimin e presionit të gjakut, balancës elektrolitike dhe prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut në trup.
  • Ekzistojnë shkaqe të shumta të mosfunksionimit të veshkave dhe trajtimi i sëmundjeve që e shkaktojnë këtë mund të jetë hapi i parë i korrigjimit të çrregullimit në veshka.
  • Disa nga shkaqet e mosfunksionimit të veshkave janë të mjekueshme dhe funksionimi i veshkave mund të kthehet në normalitet. Fatkeqësisht, mosfunksionimi i veshkave mund të jetë progresiv në situata të tjera dhe mund të jetë i pakthyeshëm.
  • Simptomat e mosfunksionimit të veshkave i detyrohen grumbullimit të mbeturinave në trup, gjë e cila mund të shkaktojë dobësi, frymëmarrje me hope, letargji, dhe konfuzion. Paaftësia për të eliminuar potasin nga gjaku mund të shkaktojë ritme jo normale të zemrës dhe vdekje të papritur. Fillimisht mund të mos ketë fare simptoma të mosfunksionimit të veshkave.
  • Diagnostikimi i mosfunksionimit të veshkave zakonisht bëhet me anë të testeve të gjakut, duke matur kreatininë-n, azotemi-në dhe shkallën e filtrim-it glomerul-ar.
  • Trajtimi i shkakut të mosfunksionimit të veshkave mund ta kthejë në normalitet funksionimin e tyre. Përpjekje për të kontrolluar presionin e gjakut dhe diabet-in gjatë gjithë kohës mund të jenë mënyra më e mirë për të parandaluar sëmundjen kronike të veshkave dhe progresin e saj deri në mosfunksionim të veshkave.
  • Në qoftë se veshkat arrijnë të mos funksionojnë fare, të vetmet alternativa në dispozicion janë dializa dhe transplantim-i.

 Çfarë janë veshkat?

Veshkat luajnë një rol të rëndësishëm në funksionet e trupit të njeriut, jo vetëm duke filtruar gjaku-n dhe duke hequr qafe produktet e mbetura, por po ashtu edhe duke balancuar nivelet e elektrolite-ve në gjak, duke kontrolluar presionin e gjakut dhe duke stimul-uar prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut.

Iconal tab 15 mg/tab ose Meloxikam.

Çfarë është iconal dhe për çfarë përdoret

Iconal përmban substancën aktive meloxikam. Meloxikam bën pjesë në grupin e barnave të emërtuar “josteroidal anti-inflamator” të cilët përdoren për reduktimin e inflamacionit  dhe dhimbjeve të muskujve dhe nyjeve. Iconal përdoret si trajtim afatshkurtër në acarimin e osteoartrit-it dhe si trajtim afatgjatë në artrit reumatoid dhe tek spondiliti ankilozues.

Para se të përdorni Iconal

Mos e përdorni Iconal nëse:

  • Jeni shtatzënë, planifikoni një shtatzëni ose ushqeni me gji.
  • Jeni alergji-k ndaj meloxikam apo ndonjë përbërësi tjetër të Iconal.
  • Jeni alergjik ndaj aspirinës ose ndonjë anti-inflamatori tjetër.
  • Keni patur probleme me frymëmarrjen, polipe-t nazal-e të shoqëruara me rrufë, urtikarie, enjtje të lëkurës kur keni përdorur aspirinë ose anti-inflamator të tjerë.
  • Vuani apo keni vuajtur nga ulçera gastrointestinale.
  • Keni probleme me koagulim-in ose keni vuajtur nga gjakderdhje gastrointestinal-e ose hemoragji cerebrovaskulare.
  • Vuani nga sëmundje të mëlçisë.
  • Vuani nga sëmundje të rënda të veshkave dhe nuk i jeni nënshtruar dializës.
  • Vuani nga insuficienca e zemrës.

Tregoni kujdes nëse:

  • Keni vuajtur nga ezofagit ose gastrit apo ndonjë sëmundje tjetër gastrointestinale p.sh. koliti ulçeroz, sindroma Chron.
  • Vuani nga tensioni i lartë.
  • Jeni i moshuar.
  • Vuani nga sëmundje të zemrës,veshkave apo mëlçisë.
  • Vuani nga diabet-i.
  • Vuani nga hipovolemi-a (vëllim i reduktuar i gjakut) që verifikohet nëse keni humbje të konsiderueshme gjaku ose djegie, ndërhyrje kirurgjik-ale.
  • Nëse jeni intolerant ndaj sheqernave duke qenë se ky bar përmban laktozë.
  • Ju është diagnostikuar nivel i lartë i potasit në gjak.

Mjeku mund t’ju mbajë në monitorim për të vëzhguar progresin gjatë trajtimit.

Kujdes

Nëse ndonjë nga efektet anësore rëndohet, ose nëse vëreni efekte që nuk janë të listuara në këtë fletudhëzues, referojini mjekut ose farmacistit tuaj.

ÇFARË ËSHTË AULIN DHE PËRDORIMI

Aulin është një bar josteroidal antinflamator me efekt qetësues për dhimbjet. Përdoret për trajtimin e dhimbjeve akute dhe dhimbjeve menstrual-e.

Para se t’ju përshkruajë aulinin, mjeku juaj do të vlerësojë benefitet e  përfituara nga përdorimi i ketij bari në raport me rrezikun e zhvillimit të efekteve anësore.

PARA SE TË PËRDORNI AULIN

Mos përdorni aulinin nëse:

  • Keni mbindjeshmëri (alergji) ndaj nimesulide ose ndonjë përbërësi tjetër të aulinit (listuar në seksionin 6 në fund të kësaj fletushke);
  • Janë verifikuar sindromat e mëposhtme pas përdorimit të aspirinë-s ose barnave të tjerë të tipit IJS:
    1. Vështirësi në frymëmarrje, shtërngim kraharori, marrje fryme (astmë);
    2. Bllokim i hundëve si pasojë e enjtjes së pjesës së brëndshme (polipe nazal-e);
    3. Skuqje e lëkurës /urtikaria;
    4. Enjtje e papritur e lëkurës ose mukozës, si ënjtje rreth syve, fytyrës, buzëve, gojës ose fytit, duke vështirësuar frymarrjen (angioedemë).
  • Pas terapisë me  IJS dhe efekte të tipit:
    1. Gjakderdhje në stomak ose intestine;
    2. Perforacion  në stomak ose intestine;
    3. Probleme me ulçera gastrike apo intestinal-e ose gjakderdhje (ulçeracion ose gjakderdhje që ndodhin të paktën dy herë);
    4. Gjakderje në tru (stroke);
    5. Cfardo problemi me gjakderdhjen apo problem si shkak i mos koagolimit të gjakut;
    6. Dëmtim të mëlçisë;
    7. Jeni duke marrë ilaçe të tjera qe njihen për ndikimin në mëlçi, p.sh. paracetamol apo ndonjë trajtim tjetër kundër dhimbjeve  ose IJS;
    8. Po merni barna që krijojnë varësi, apo keni zhvilluar varësi ndaj ndonjë substance;
    9. Konsumoni rregullisht pije alkool-ike;
    10. Keni zhvilluar një reagim në të kaluarën ndaj nimesulides që ka prekur mëlçinë;
    11. Dëmtim i rëndë i veshkave, jo nën dializë;
    12. Insuficienca e zemrës;
    13. Keni ethe apo grip (ndjenjë këputje në përgjithësi, temperaturë, të dridhura apo ethe );
    14. Jeni në tre muajt e fundit të shtatzënisë;
    15. Ushqeni me gji;
    16. Nuk duhet të përdoret aulin tek fëmijët nën 12 vjeç.

Kujdes!

Goja e thatë (kserostomia)

Çfarë është një gojë e thatë?

Goja e thatë është një gjendje shëndetësore e cila zakonisht vjen si rezultat i prodhimit të reduktuar të pështymës. Me kalimin e kohës, kserostomi-a mund ta bëjë të vështirë të folurën dhe mund të çojë në kequshqyerje. Goja ekstremisht e thatë dhe mosfunksionimi i gjëndrës së pështymës mund të prodhojnë çrregullime të përhershme të gojës dhe fytit dhe mund të keqësojë cilësinë e jetës së një personi.

Sa e zakonshme është goja e thatë?

Kjo sëmundje prek rreth 10% të gjithë njerëzve dhe është dominuese më shumë tek gratë se tek burrat. Çrregullimet e prodhimit të pështymës prekin personat e moshuar dhe ata që marrin ilaçe me dhe pa recetë shumë shpesh.

Cilat janë dobitë e pështymës?

Pështyma është një pjesë thelbësore e një goje të shëndetshme dhe shpesh merret si një gjë që vetëkuptohet. Cilësitë lubrifikuese të pështymës sigurojnë komfort dhe ndihmojnë të mbrohen indet e gojës kundër plagë-ve, lëndimeve dhe efekteve të tjerë të fërkimit. Pështyma ndihmon të tretet ushqimi dhe ndihmon rimineralizimin e dhëmbëve. Pështyma është po ashtu një kontribuese shumë e rëndësishme e aftësisë së një personi për të shijuar meqenëse vepron si shkrirëse për stimujt e shijimit.

Çfarë e shkakton gojën e thatë?

Ka shumë shkaqe për një gojë të thatë. Më shpesh ajo ndodh si efekt anësor i medikamenteve që shkaktojnë pakësimin e pështymës, duke përfshirë medikamentet për hipertension, antihistaminikë-t, antidepresantët, diuretikë-t, anti inflamatorët jo steroidalë dhe shumë të tjerë. Shkaqe të tjera janë trajtimet me rrezatim për të trajtuar tumor-et kanceroze të kokës dhe qafës, sëmundjet e gjëndrave të pështymës, diabet, mosbalancimet hormonale, apne e gjumit dhe çrregullimet autoimune (autoimune çrregullime) si sindroma Sjorgen, artrit reumatoid (AR) dhe lupus eritematoz sistemik.

Po vijojmë me këshilla dhe informacione në lidhje me ngërçet muskulare (vazhdim)

Po vazhdojmë t’ju tregojmë këshilla dhe informacione në lidhje me ngërçet muskulare.

Si mund të parandalohen ngërçet muskulare?

Ndërkohë që përjetoni ngërç në qetësi: Ngërçet e natës dhe ngërçet e tjera kur trupi është në qetësi, shpesh mund të parandalohen me ushtrime të rregullta tendosjeje (ajo që quhet streching në termat stërvitorë), sidomos nëse bëhen para se të flini.

Madje dhe manovrat e thjeshta të tendosjes së pulpës (përshkruar në paragrafin e parë të pjesës për trajtimin), nëse mbahen për 10-15 sekonda dhe përsëriten dy ose tri herë para se të shkoni në shtrat, mund të jenë një ndihmesë e madhe, për parandalimin e ngërçeve të natës. Manovra mund të përsëritet sa herë që ngriheni për të shkuar në banjë gjatë natës, si dhe një ose dy herë gjatë ditës.

Nëse ngërçet e natës në këmbë janë të rënda dhe të përsëritura, ju mund të përdorni një platformë për këmbët (një copë dërrase apo materieli tjetër) për të simuluar ecjen edhe kur jeni shtrirë. Ky veprim mund të parandalojë pozicionimin e papërshtatshëm të këmbëve gjatë gjumit. Pyesni mjekun në lidhje me këtë recetë.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm i parandalimit të ngërçeve të natës është marrja në sasi të mjaftueshme e mjaftueshme të kalcium-it dhe magnezit. Nivelet e këtyre mineraleve në gjak mund të mos jenë mjaftueshëm të ndjeshme, për të pasqyruar saktësisht se çfarë po ndodh në sipërfaqet e indit, ku ndodh hiperaktiviteti i nervit.

Marrja  e të paktën 1 gram kalciumi në ditë është e arsyeshme dhe sasia prej 1.5 gramësh mund të jetë e përshtatshme, sidomos për gratë që vuajnë nga sëmundja e osteoporozës, ose që janë në rrezik për t’u prekur nga ajo. Një dozë shtesë kalciumi në kohën para gjumit, mund të ndihmojë në parandalimin e ngërçeve.

Përdorimet

Hipertension (tensioni arterial i rritur).

Kundërpërdorimet

Tek pacientët me ndjeshmëri të lartë ndaj barit si dhe ndaj bllokuesve të tjerë të enzimë-s së konversionit të angiotenzinë-s.

Efektet anësore

Anoreksi (mungesë oreks-i), dhimbje abdominale (barku), kollë e thatë persistent-e, ndryshime të zërit, hipotension (tension i ulët), proteinuri (proteina në urinë), trombocitopeni (ulje e trombo-citeve), neutropeni (neutrofile të ulura në gjak), agranulocitozë (humbje e granulocite-ve në gjak), hiperkalemi (rritja e kalium-it në gjak), rritje e nivelit të enzimave të mëlçisë, ikter kolestatik (ikter nga bllokimi i kolecist-ës), çrregullime të funksionit të veshkave, pankreas-it.

Dozimi

Kur përdoret i vetëm, në fillim jepen 12.5 mg, 2 herë në ditë; në kombinim me diuretikë (shkarkues të lëngjeve), në fillim përdoren 6.25 mg, 2 herë në ditë. Doza e zakonshme mbajtëse është 25 mg, 2 herë në ditë; doza maksimale: 50 mg, 2 herë në ditë.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 12.5 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg.

Përdorimet

Për parandalimin dhe mjekimin e hipokalemi-së (ulje të kaliumit); në rastet e mjekimeve të zgjatura me diuretikë (shkarkues të lëngjeve) që e largojnë kaliumin; në digitalizim, gjatë mjekimit afatgjatë me kortikosteroide; për kompensim-in e humbjeve të kaliumit në vjelljet dhe diarretë e zgjatura; në çrregullimin e bilancit të elektrolite-ve.

Kundërpërdorimet

Insuficiencë renale (insuficienca renale) dhe në përqëndrimet plazma-tike të kaliumit mbi 5 mmol/l.

Efektet anësore

Perfuzioni (kalimi mjekimit me rrugë venoze) i shpejtë paraqet rrezik për zemrën.

Dozimi

Nëpërmjet gojës mesatarisht përdoren, 0,5-1 g 3 deri 4 herë në ditë injeksion intravenoz (I.V), varësisht nga deficiti ose kërkesa ditore për kalium.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 500 mg, 600 mg, 1 g.

Injeksion: 20 mg/mL, amp.

Zemra e zmadhuar (kardiomegalia)

Një zemër e zmadhuar (kardiomegali) mund të ketë disa shkaqe, por ajo zakonisht është rezultat i tensionit të lartë të gjakut (hipertension) ose sëmundjeve të arterieve koronare.

Një zemër e zmadhuar mund të mos e pompojë gjakun në mënyrë efektive, duke sjellë dështim kongjestiv të zemrës. Kardiomegalia mund të përmirësohet me kalimin e kohës, por shumica e njerëzve me një zemër të zmadhuar kanë nevojë për kujdes gjatë gjithë jetës së tyre dhe trajtim me medikamente.

Llojet e zemrës së zmadhuar

Zemra zmadhohet si një përgjigje ndaj dëmtimit të muskulit të saj. Deri në një pikë të caktuar, zmadhimi e lejon zemrën për të vazhduar pompimin e gjakut normalisht. Megjithatë, kur zmadhimi përparon, kapaciteti i pompimit së zemrës zvogëlohet.

Kardiomiopatia dilatative është lloji kryesor i kardiomegalisë. Në kardiomiopatinë dilatative, muret në anën e djathtë të zemrës (ventrikulat) hollohen dhe tendosen. Rezultati është një zemër e zmadhuar.

Në llojet e tjera të zemrës së zmadhuar, barkushet muskulore të majta të zemrës bëhen anormalisht të trasha. Tensioni i lartë i gjakut zakonisht shkakton zmadhimin e barkushes së majtë (hipertrofi), ndërsa kardiomiopatia hipertrofike është një sëmundje e trashëguar.

Në përgjithësi, kapaciteti i pompimit të zemrës ruhet më mirë kur zemra e zmadhuar është e “trashë ” sesa e “hollë”.

Shkaqet e një zemre të zmadhuar

Shkaqet më të zakonshme të një zemre të zmadhuar janë bllokimet e furnizimit me gjak të zemrës (sëmundja e arterie-ve koronare) dhe tensioni i lartë i gjakut. Një zemër e zmadhuar mund të ketë shumë shkaqe të tjera. Ato janë:

  • Infeksion viral i zemrës;
  • Valvul jo normale e zemrës;
  • Shtatzënia, me zhvillimin e zmadhuar të zemrës rreth kohës së lindjes (kardio-miopati e peripartiumit);
  • Sëmundje renal-e (veshkash) që kërkon dializë për t’u trajtuar;
  • Abuzim-i me kokainë dhe alkool;
  • Infeksioni HIV (human immunodeficiency virus);
  • Sëmundjet gjenetike të trashëgueshme.

Shpesh, nuk diktohet asnjë shkak i caktuar për një zemër të zmadhuar. Kjo është e njohur si kardiomiopati idiopatik-e dilatative.

Simptomat e një zemre të zmadhuar

Syri i thatë është një term që përdoret kur syri është pa lëng, duket si me përbërje ranore ose është i pezmatuar, por nuk ka dhimbje. Përveç emrit, irritimi i shkaktuar nga syri i thatë mund të nxisë rrjedhjen e tepërt të lotëve. Kjo gjë mund të shkaktohet nga mosha, alergji-të e syve, sëmundjet (si p.sh. atriti reumatik) që ndërpresin prodhimin normal të lotëve, disa mjekime si antistamina, benzodiazepina, diuretikë, kontraceptivë oral, terapitë zëvendësuese qe lidhen me estrogjenet, antidepresivë antipsikotikë dhe triciklikë, si dhe faktorët mjedisorë siç është lagështia e ulët.

Ajri në ambientet e jashtme, era dhe drita e diellit mund ta përkeqësojnë syrin e thatë. Syri i thatë gjithashtu mund të skuqet, por ai ka nevojë për një trajtim të ndryshëm nga rasti kur quhet “sy i kuq”.

Simptomat e syrit të thatë duhet të kurohen sepse nëse syri nuk lubrifikohet siç duhet atëherë materiali i huaj mund të mos dalë jashtë, gjë e cila mund të çojë në dëmtim syri dhe infeksion.

Si mund të jepni ndihmën tuaj?

Ju mund të ndihmoni në parandalimin e syrit të thatë në mënyrat e mëposhtme:

  • Duke mbrojtur sytë tuaj nga dielli dhe era duke veshur syze dielli me mbrojtje;
  • Duke shmangur irritues të tillë si tymi, pluhuri, produktet kozmetike dhe klori;
  • Duke shmangur balsame që thajnë flokun;
  • Duke shmangur tharësit e flokëve;
  • duke rritur dozën tuaj të acideve omega-3 (si nëpërmjet dietave, ashtu edhe nëpërmjet suplementeve);
  • duke përdorur lotët artificialë ose lubrifikantët rregullisht.

Lotët artificialë dhe lubrifikantët janë të disponueshëm në formën e pikave, xhelit dhe pomadave. Pikat në sy janë ideale për përdorim të rregullt gjatë ditës, dhe mund të përdoren aq shpesh sa të keni nevojë. Pomadat ose xhelet e ndryshme mund të përdoren gjatë natës, ose gjatë ditës kur keni simptoma të rënda. Disa njerëz mund të jenë alergji-kë ndaj mjeteve mbrojtëse të përdorura në pikat që hedhin në sy; nëse është kështu janë të disponueshëm edhe preparate pa këto mjete mbrojtëse, megjithëse këto janë më të shtrenjta.