Si duhet shtyrë gjatë lindjes: A duhet që trupi t’ju drejtojë juve?

A ka më shumë se një mënyrë për të shtyrë?

Po, ka dy qasje shumë të ndryshme për shtytjen, presionin që nënat ushtrojnë në përgjithësi në mënyrë që të ndihmojnë foshnjat e tyre të zhvendosen nëpër kanalin e lindjes gjatë fazës së dytë të dhimbjeve të lindjes (fazës së shtytjes).

Njëra është metoda e praktikuar gjerësisht, e quajtur shtytje e trajnuar ose e drejtuar, në të cilën nëna drejtohet të fillojë të shtyjë sapo që të jetë hapur plotësisht, pavarësisht nëse ndjen apo jo nevojën për të peshuar mbi veten. Gjithashtu, juve u jepen udhëzime se si të shtyni.

Qasja alternative, shpesh e preferuar nga mamitë, njihet si shtyrje spontan-e. Kjo metodë kërkon që ju të ndiqni prirjen natyrore të trupit tuaj, duke shtyrë atëherë kur ndjeni që jeni gati dhe në çfarëdo mënyre që konsiderohet e duhur nga ana juaj.

Shtyrja e trajnuar është një praktikë e rëndomtë në shumicën e spitaleve. Por disa ekspert-ë thonë që mjekët duhet ta rishikojnë këtë qasje gjatë studimit duke sugjeruar që në shumë raste, praktika nuk ka avantazhe për nënën ose fëmijën, dhe në fakt mund të jetë e kundërta.

Si trajnohet shtytja?

Në shumicën e rasteve, një infermiere specialiste për dhimbjen e lindjes e drejton këtë trajnim. Zakonisht juve u kërkohet të merrni frymë thellë në fillimin e çdo shtrëngimi dhe të shtyni duke forcuar muskujt e barkut dhe duke u përpjekur të ushtroni sa më shumë presion poshtë, ndërsa infermierja numëron deri në dhjetë (disa nëna thonë se ndjejnë sikur kanë një lëvizje të zorrëve). Pastaj ju bëni një frymëmarrje tjetër të shpejtë dhe e mbani deri sa të numëroni deri në dhjetë, duke synuar që të bëni tre shtytje për çdo shtrëngim.

10 shenjat e hershme të shtatzënisë

A mund të jeni shtatzënë? Disa simptoma mund të shfaqen afërsisht në kohën kur nuk iu kanë ardhur periodat, apo një javë apo dy më vonë. Në fakt, 7 nga 10 gra kanë simptoma në kohën kur ato janë gjashtë muaj shtatzënë.

Në qoftë se ju nuk mbani shënim për ciklin tuaj menstrual ose ai ndryshon shumë nga muaji në muajin pasues, ju mund të mos jenin e sigurt se kur duhet të prisni periodën tuaj. Por në qoftë se ju filloni të përjetoni disa nga simptomat e mëposhtme (jo të gjitha gratë i kanë ato të gjitha) dhe pyesni përse juve nuk u kanë ardhur periodat, fare mirë mund të jeni shtatzënë. Bëni në shtëpi testin e shtatzënisë dhe do ta gjeni atë me siguri.

1. Mospëlqimi i ushqimit

Në qoftë se jeni shtatzënë, nuk është e pazakontë që të ndjeheni e zmbrapsur nga aroma e një sanduiçi të Bolonjës ose një filxhani kafe dhe për disa aroma për të shkaktuar refleks-in e të vjellit. Megjithëse askush nuk e di këtë me siguri, ky mund të jetë një efekt anësor nga estrogjenet që rriten me shpejtësi në sistemin tuaj. Gjithashtu mund të gjeni se disa ushqime që më parë i pëlqenit papritur janë plotësisht të neveritshme për ju.

2. Ndryshime të humorit

Është e zakonshme që gjatë shtatzënisë ju të keni ndryshime të befta të humorit, pjesërisht për shkak të ndryshimeve hormonale që prekin nivelet tuaja të neuro transmetuesve (korrierëve kimikë në tru). Çdo njeri reagon ndryshe ndaj këtyre ndryshimeve. Disa nëna të ardhshme përjetojnë emocione të shtuara, edhe të mira edhe të këqija, të tjera ndjehen më shumë në depresion ose plot ankth.

Shënim: Në qoftë se ju jeni ndjerë e trishtuar ose e pashpresë ose e paaftë t’ia dilni mbanë me përgjegjësitë tuaja të përditshme, ose mendoni t’i bëni dëm vetes, drejtojuni menjëherë mjeku tuaj ose një profesionisti t shëndetit mendor.

3. Fryrje abdominale

Ndryshimet hormonale në shtatzëninë e hershme mund t’ju bëjnë të ndiheni e fryrë, njëlloj si ndjesia që disa gra kanë para periodave të tyre. Ja sepse rrobat tuaja mund të ndjehen si më të ngushta se zakonisht në bel.

4. Urinim i shpeshtë

Sëmundja e indit lidhës

Sëmundja e indit lidhës i referohet një grupi sëmundjesh që përfshijnë indin e pasur me proteina që i mbështet organ-et dhe pjesë të tjera të trupit. Shembuj të indit lidhës janë dhjami, kockat dhe kërc-et. Këto sëmundje shpesh prekin nyjet, muskujt dhe lëkurën, por ato po ashtu mund të prekin organe të tjerë si dhe sisteme organesh, duke përfshirë sytë, zemrën, mushkëritë, veshkat, traktin gastrointestinal dhe enët e gjakut.

Janë më shumë se 200 çrregullime që prekin indin lidhës, shkaqet dhe simptomat e tyre specifike ndryshojnë sipas llojeve të ndryshme.

Çrregullimet e trashëguara të indit lidhës

Disa sëmundje të indit lidhës, shpesh të quajtura çrregullime të trashëguara të indit lidhës, janë rezultat i ndryshimeve në disa gene. Shumë prej tyre janë fare të rralla. Më poshtë po japim disa nga më të zakonshmet:

Sindroma Ehlers-Danlos

Në të vërtetë një grup prej më shumë se 10 çrregullimesh, karakterizohen nga nyje tepër të ndjeshme, lëkurë e tendosur dhe rritje anormal-e e indit të mbresave. Simptomat mund të jenë nga më të butat deri tek ato sakatuese. Varësisht nga format specifike, simptomat mund të përfshijnë:

  • Një shpinë të lakuar;
  • Enë të dobëta të gjakut;
  • Mishra të dhëmbëve që rrjedhin gjak;
  • Probleme me mushkëritë, valvul-at e zemrës ose tretje-n.

Epidermolisisbullosa (EB)

Personat me këtë sëmundje kanë një lëkurë që është kaq e brishtë, saqë ajo shqyhet apo bëhet me flluska si rezultat i goditjeve më të vogla, apo edhe nga fërkimi me rrobat. Disa forma të EB mund të prekin sistemin tretës, atë të frymëmarrjes, muskujt ose fshikëzën e urinës. Shkaktuar nga defektet e disa proteinave në lëkurë, EB zakonisht është evidente në lindje.

Sindroma Marfan

Spondiloartropatitë

Çfarë janë spondiloartropatitë?

Spondil-artropati-të janë një familje sëmundjesh kronike të nyjeve. Këto sëmundje shfaqën tek fëmijët dhe të rriturit. Ato përfshijnë spondilit-in ankilos, sindromën Reiter (artritin reaktiv), artritin psoriatik dhe probleme të nyjeve të lidhura me sëmundjen inflamatore të fshikëzës së urinës (artriti enteropatik). Spondiloartropatitë ndonjëherë quhen spondiloartrit.

Megjithëse të gjithë spondiloartropatitët kanë simptoma dhe rezultate të ndryshme, ato janë të ngjashme në atë që të gjitha:

  • Zakonisht përfshijnë gjithçka midis pjesës së poshtme të shpinës dhe pelvisi-t (nyjes sakroiliak-e).
  • Prekin zonat rreth nyjeve ku ligament-et dhe tendinat (tendinë) i bashkohen kockës, si në gjunjë, këmbë dhe ije.

Është e rëndësishme të pranohet se spondiloartropatitë janë të ndryshme nga artriti reumatoid tek të rriturit dhe nga artriti idiopatik juvenil tek fëmijët.

Çfarë i shkakton spondiloartropatitë?

Ekspert-ët nuk e dinë se çfarë i shkakton spondiloartropatitë. Prania e një geni të veçantë, HLA-B27, shoqërohet shpesh me atë që njihet si spondiliti ankilozues. Spondiloartropatitë ka më shumë të ngjarë që të ndodhin në familje më shumë se sa format e tjera të sëmundjes reumatik-e, siç është lupus eritematoz apo artrit reumatoid.

Cilat janë simptomat?

Spondiloartropatitë shpesh shkaktojnë:

  • Dhimbje të pjesës së poshtme të shpinës që mund të përhapet në mollaqe;
  • Ngurtësim të mëngjesit, veçanërisht në shpinë e në qafë, që përmirësohet gjatë ditës ose pas një ushtrimi fizik;
  • Lodhje.

Megjithëse të gjithë spondiloartropatitë japin si rezultat dhimbje të nyjeve, secila nda llojet ka edhe simptoma specifike.

Kanceri i vezoreve: Alternativat e trajtimit

Trajtimi i kancerit të vezoreve zakonisht përfshin ndërhyrjen kirurgjik-ale dhe kemioterapinë. Ndonjëherë ai përfshin radioterapi-në.

Kirurgjia

Trajtimi parë për kancerin e vezoreve zakonisht është një operacion i quajtur laparotomi. Në këtë operacion bëhet një prerje në abdomen dhe kjo e lejon mjekun të gjejë dhe të largojë sa më shumë kancer që është e mundshme.

Në shumë raste mjeku do të bëjë një biopsi të tumor-it në fillim të operacionit për që qenë i sigurt që ai është kancer. Kjo quhet një “prerje e ngrirë”. Në qoftë se kanceri konfirmohet, atëherë operacioni do të vazhdojë. Operacioni zakonisht heq vezoret dhe tubat fallopianë (tubat uterine), mitrën dhe omentum majus dhe disa nyja limfatike në atë zonë. Gjithashtu mund të hiqet edhe apendicit-i. Ndonjëherë nevojitet të hiqet edhe një pjesë e zorrëve dhe madje edhe fshikëza e urinës.

Mund të tingëllojë që shumë nga pjesët ose organ-et e trupit tuaj hiqen në këtë operacion. Megjithatë këto organe janë fare të vegjël në krahasim me çdo gjë tjetër në abdomen-in dhe pelvisi-n tuaj dhe heqja e tyre nuk le ndonjë hapësirë bosh.

Disa gra mund të mos kenë nevojë për një kirurgji ekstensive. P.sh. një grua e re me një kancer epitelial të vezoreve në fazë të hershme mund të mos ketë nevojë t’i hiqet uterus (mitra) dhe të dy vezoret. Në këtë rast për të është ende e mundur që të ketë fëmijë.

Përcaktimi i fazave të sëmundjes

Pas operacionit, kampionë të një pjese të organeve që janë hequr dërgohen për ekzaminim në laborator. Rezultatet, të kombinuara me disa rezultate të testeve diagnostike japin informacion për llojin dhe shtrirjen e kancerit tuaj. Kjo bën të mundur që mjekët të përcaktojnë fazat e sëmundjes në mënyrë që të munden të përpunojnë trajtimin më të mirë për ju. Në qoftë se kanceri i vezoreve është kufizuar vetëm tek vezoret ose fare pranë tyre, ai mund të quhet i fazës 1 ose 2. Në qoftë se ai është përhapur në organe të tjerë ai mund të jetë i fazës 3 ose 4. Njohja e fazës së sëmundjes e ndihmon mjekun tuaj që të diskutojë me ju zgjedhjet për trajtimin e mëtejshëm.

Mosfunksionimi i veshkave

Fakte për mosfunksionimin e veshkave

  • Veshkat janë organ-et që ndihmojnë të filtrohen mbeturinat në gjak. Ato gjithashtu marrin pjesë në rregullimin e presionit të gjakut, balancës elektrolitike dhe prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut në trup.
  • Ekzistojnë shkaqe të shumta të mosfunksionimit të veshkave dhe trajtimi i sëmundjeve që e shkaktojnë këtë mund të jetë hapi i parë i korrigjimit të çrregullimit në veshka.
  • Disa nga shkaqet e mosfunksionimit të veshkave janë të mjekueshme dhe funksionimi i veshkave mund të kthehet në normalitet. Fatkeqësisht, mosfunksionimi i veshkave mund të jetë progresiv në situata të tjera dhe mund të jetë i pakthyeshëm.
  • Simptomat e mosfunksionimit të veshkave i detyrohen grumbullimit të mbeturinave në trup, gjë e cila mund të shkaktojë dobësi, frymëmarrje me hope, letargji, dhe konfuzion. Paaftësia për të eliminuar potasin nga gjaku mund të shkaktojë ritme jo normale të zemrës dhe vdekje të papritur. Fillimisht mund të mos ketë fare simptoma të mosfunksionimit të veshkave.
  • Diagnostikimi i mosfunksionimit të veshkave zakonisht bëhet me anë të testeve të gjakut, duke matur kreatininë-n, azotemi-në dhe shkallën e filtrim-it glomerul-ar.
  • Trajtimi i shkakut të mosfunksionimit të veshkave mund ta kthejë në normalitet funksionimin e tyre. Përpjekje për të kontrolluar presionin e gjakut dhe diabet-in gjatë gjithë kohës mund të jenë mënyra më e mirë për të parandaluar sëmundjen kronike të veshkave dhe progresin e saj deri në mosfunksionim të veshkave.
  • Në qoftë se veshkat arrijnë të mos funksionojnë fare, të vetmet alternativa në dispozicion janë dializa dhe transplantim-i.

 Çfarë janë veshkat?

Veshkat luajnë një rol të rëndësishëm në funksionet e trupit të njeriut, jo vetëm duke filtruar gjaku-n dhe duke hequr qafe produktet e mbetura, por po ashtu edhe duke balancuar nivelet e elektrolite-ve në gjak, duke kontrolluar presionin e gjakut dhe duke stimul-uar prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut.

Trajtimet e kancerit të zorrëve

Fazat e kancerit të zorrëve

Ekzistojnë disa sisteme për të përcaktuar fazat e kancerit të zorrëve. I pari është sistemi ACPS, i treguar më poshtë:

Stadi A – Kanceri gjendet vetëm në muret e zorrës.

Stadi B – Kanceri është përhapur në sipërfaqen e jashtme të mureve të zorrës.

Stadi C – Kanceri është përhapur në nyja limfatike në afërsi të zorrës.

Stadi D – Kanceri është përhapur përtej nyjeve limfatike, në zona të tjera të trupi si mëlçia apo mushkëritë.

Një sistem tjetër i përdorur është ai që quhet sistemi TNM. Ky sistem tregon sa i përhapur është tumor-i (T) në muret e zorrës; a janë infektuar nyjet limfatike (N) dhe a është përhapur kanceri në zona të tjera të trupit (metastazë-M). Në sistemin TNM, çdo shkronje i bashkëngjitet një numër, i cili tregon sa ka përparuar kanceri.

Ndoshta do të dëgjoni edhe për sistemin Dukes, i cili është një sistem më i vjetër, i ngjashëm me sistemin ACPS.

Trajtimi

Trajtimi kryesor për kancerin e zorrës është ndërhyrja kirurgjik-ale. Mund t’ju nevojitet edhe kemioterapi apo radioterapi. Mund t’ju nevojitet vetëm njëra prej tyre, por ndonjëherë mund të nevojitet një kombinim i tyre.

Ndërhyrja kirurgjikale

Ekzistojnë disa lloje të ndërhyrjeve për kancerin e zorrës. Secila prej tyre do të përcaktohet nga vendndodhja e kancerit në zorrë, nga lloji dhe madhësia e kancerit dhe nga përhapja e tij. Doktori do të marrë në konsideratë edhe moshën dhe shëndetin tuaj.

Kirurgji minimalisht invazive

Me termin kirurgji minimalisht invazive, e quajtur ndryshe edhe vrima e çelësit apo kirurgji laparoskopike duhet të kuptojmë një teknikë kirurgjikale, e cila përbëhet prej disa çarje të vogla në vend të një prerjeje të madhe në abdomen.

Kirurg-u fut një tub të hollë dhe fleksibël, i quajtur laparoskop, në një nga çarjet. Laparoskopi ka një dritë dhe një kamera, në mënyrë që kirurgu të shohë brenda abdomen-it dhe të heqë kancerin. Kjo teknikë zakonisht ka më pak dhimbje dhe më pak shenja, një rrezik më të vogël për infeksione dhe shërim më të shpejtë, duke kaluar më pak kohë në spital.

Kapsllëku tek fëmijët

Kapsllëku është një problem i zakonshëm tek fëmijët, që karakterizohet nga ekzistenca e feçeve të forta, të thata, që janë të vështira për t’u nxjerrë.

Si ta di nësë fëmija ka kapsllëk?

Çështjet e feçeve janë të ndryshme në fëmijë të ndryshëm. Ka fëmijë që kanë disa dalje feces në ditë, ndërsa të tjerë një herë në dy ditë. Fakti që fëmijët nuk shkojnë në tualet çdo ditë nuk do të thotë se ata janë kaps. Megjithatë, pavarësisht se sa herë ndodh jashtëqitja, ata nuk duhet të përjetojnë shqetësime.

Disa shenja që tregojnë se fëmija mund të jetë kaps

  • Ankesa për dhimbje abdominale dhe ngërç (spazmë barku);
  • Humbje oreks-i;
  • Të përziera dhe të vjella;
  • Rënie interesi në aktivitete të zakonshme;
  • Të çara të vogla (plasaritje anale) rreth anus-it;
  • Dhimbje gjatë të dalurës jashtë dhe kur feçet janë shumë në volum;
  • Urinim i shpeshtë si pasojë e presionit në fshikëzën e urinës;
  • Ndotje e të mbathurave me feçe likuid-e.

Çfarë e shkakton kapsllëkun?

Në ndryshim me kapsllëkun tek të rriturit, kapsllëku tek fëmijët është më shumë rezultat i sjelljes se sa çrregullim ushqimor. Shkaku më i zakonshëm i kapsllëkut tek fëmijët është vendimi i tyre për të vonuar shkuarjen në tualet për jashtëqitje. Arsyet mund të jenë:

  • Të paturit e jashtëqitjeve të dhimbshme më parë;
  • Evitimi i tualeteve publike dhe i atyre të shkollës për shkak të mungesës së privatësisë, erës së keqe, mungesës së letrave higjienike ose sepse njerëzit ngacmohen me to;
  • Të qenit në ankth si rezultat i situatave stresuese si ndarja nga prindërit, lindja e vëllait ose motrës ose divorci në familje.

Kapsllëku mund të përkeqësohet edhe për shkak të mungesës së fibrave dhe lëngjeve në dietë dhe mungesës së ushtrimeve fizike. Ai mund të vijë edhe si rezultat i sëmundjeve infektive ose ilaçeve si kodein-a. Në shumë pak raste kapsllëku mund të indikojë edhe ndonjë çrregullim tjetër si p.sh. sëmundja Hirschsprung (një kondicion serioz i fëmijëve që shkaktohet nga mungesa e qelizave nervore në muret e zorrëve), anormalitetet e anusit ose helmimin nga plumbi.

Të lagurit e krevatit

Është e lagura e krevatit diçka normale?

Lagia e krevatit (urinim i pavullnetshëm natën) është zakonisht një problem i vogël i cili, nëse trajtohet keq, mund të bëhet një problem i madh.

Është e rëndësishme që të përmendet që fëmijët e sapolindur (sipas OBSH-së i porsalindur konsiderohet fëmija gjatë katër javëve të para të lindjes) “lagin krevatin” dhe pothuajse asnjë adoleshent nuk e bën.

Ashtu sikundër të mësuarit e të ecurit dhe të folurit janë fazë normale e zhvillimit, kështu është edhe të mësuarit për të njohur, ndërkohë që fle, që keni një fshikëz të plotë dhe keni nëvojë që të ngriheni dhe të shkoni në tualet. Se kur kjo ndodh ndryshon nga një fëmijë tek tjetri. Rreth 60% e fëmijëve parashkollorë janë të thatë gjatë natës, nuk urinojnë.

Çfarë e shkakton lagien e krevatit?

Arsyeja që disa fëmijë marrin më shumë kohë se të tjerët për të mos urinuar gjatë natës vjen ndoshta si pasojë e gjumit të thellë.

Këshillat mjekësore, me përjashtim të rasteve të rralla të një problemi fizik siç janë infeksionet, komplikimet diabet-ike, apo problemet mekanike me fshikëzën, duhet të kërkohen.

  • Kur lagia e krevatit fillon pas një kohe relativisht të gjatë mos urinimi;
  • Kur lagia e krevatit në mëngjes kalon moshën 3 – 4 vjeçare; dhe
  • Kur lagia e krevatit ndodh gjatë natës pas moshës 6 – 7 vjeçare.

Shumë njerëz mendojnë që shkaqet emocionale janë përgjegjëse për lagien e krevatit, por kjo shpesh nuk është e saktë, me përjashtim të episodeve të shkurtra që mund të përkojnë me ardhjen e një fëmije në jetë, kalimin në një shtëpi të re ose ngjarjeve të tjera që mund të shkaktojnë ndjenja të përkohshme ose pasigurie tek fëmija.

Si ndikon tek fëmijët e lagura e krevatit?

Tek fëmijët e rritur, një ndihmë mund të jetë e nevojshme pasi lagia e krevatit mund të pengojë disa zhvillime normale sociale si p.sh. të qëndruarit gjatë natës me miqtë ose të ftuarit e miqve për të qëndruar tek to.

Trajtimi i lagies së krevatit

Acidi folik dhe shtatzënia

Kërkimet e fundit kanë treguar, se gratë që kanë një nivel të lartë të vitaminave B9 (folate ose acid folik), përpara se të mbeten shtatzënë, kanë më pak mundësi që të lindin një fëmijë me anomali-në e defektit të tubit neural.

Çfarë ndodh nëse tubi neural i një fëmije është i dëmtuar?

Tubi neural është pjesë e zhvillimit të fetus-it nga kafka, truri dhe shpina. Defektet në këtë sistem, ndodhin një në 500 fëmijë. Defekti më i zakonshëm është spina bifida, që prek pjesën e poshtme të shpinës. Defekte të tjera përfshijnë problemet që lidhen me mosfunksionimin e mirë të trurit. Fëmijët me këto defekte shpesh vdesin, ndërkohë që të tjerët mund të kenë probleme me të ecurën ose me kontrollin e zorrëve dhe fshikëzës së urinës.

Është provuar se një dietë e pasur me folate përpara shtatzënisë, mund të parandalojë mbi 70% të anormaliteteve.

Burimet e folateve

Folatet janë gjetur në ushqimet më të shpeshta bimore, sidomos në perimet me gjethe jeshile, drithërat dhe bishtajoret (bizele, fasule dhe thjerrëza). Vitaminat shkatërrohen nga gatimi dhe nga ruajtja e tejzgjatur. Është mirë që ato të përdoren të freskëta, të pagatuara ose të gatuara lehtë.

Acidi folik është i pranishëm edhe në formën e tabletave.

Nëse po planifikoni për të mbetur shtatzënë, diskutoni me mjekun dietën tuaj. Sigurojuni që jeni duke marrë mjaftueshëm folate, për të reduktuar rrezikun e këtij problemi të rrallë dhe serioz.