Shanset për të pasur binjakë

Pyetje: “Po përpiqem të mbetem shtatzënë. Cilat janë shanset që të kem binjakë”?

Nuk është e pazakontë kur ju përpiqeni të mbeteni shtatzënë, që t’i bëni vetes pyetje nëse do të keni më shumë fëmijë se sa ju synoni të keni, veçanërisht kur mësoni që lindjet e shumëfishta po shtohen me një përqindje fantastike kohët e fundit. Aktualisht, në SHBA ka 32 çifte binjakë për çdo 1 000 foshnje të lindura. Kjo përbën një rritje prej 65% gjatë 20 viteve të fundit.

Përse është një rritje kaq e madhe në lindjen e binjakëve? Një numër i madh është për hir të terapive riprodhuese por ka edhe faktorë të tjerë në lojë, të paktën kur është fjala për binjakët jo identikë (binjakët identikë janë të rrallë dhe shfaqen në mënyrë të rastësishme, kështu që janë më shumë se sa një befasi emocionuese). Shanset tuaja për të parë binjakë rriten në qoftë se:

  • Keni binjakë në familjen tuaj. Trashëgimia luan një rol në konceptimin e binjakëve, por vetëm nga ana e nënës. Edhe në qoftë se pema familjare e partnerit tuaj është  e mbushur me dyshe dinamike, kjo nuk i rrit shanset për të pasur binjakë.
  • Gratë lëkurëzeza kanë pak më shumë shanse se sa të bardhat për të pasur binjakë. Gratë aziatike apo hispanike kanë më pak shanse se gratë e bardha për të pasur binjakë.
  • Me rritjen e moshës tuaj rritet edhe shansi për të pasur binjakë. Studiuesit kanë gjetur që gratë mbi 35 vjeç prodhojnë më shumë hormone që i stimuloj-në folikulat se sa ato me moshë më të vogël, gjë që mund të shkaktojë që të çlirohet më shumë se sa një vezë në një cikël.
  • Keni pasur binjakë edhe më parë. Rrufeja mund edhe të godasë dy herë në një vend. Në qoftë se keni pasur më parë binjakë, shanset janë dyfishe që përsëri të keni binjakë.
  • Ju i jeni nënshtruar një trajtimi për pjellorinë. Rreth 20 deri 25% e grave që marrin ilaçe që stimulojnë vezoret ose që i janë nënshtruar in vitro fertilizimi-t do të kenë binjakë ose edhe më shumë.
  • Jeni mbi peshë. Studimet e kohëve të fundit kanë treguar që gratë obez-e kanë dyfishin e shanseve për të pasur binjakë se sa ato që nuk janë obeze.
Lloji i kontrollit të lindjeve i lidhur me kohën midis shtatzënive

Gratë që përdorin pajisje brenda mitrës dhe lloje të tjera të kontrollit afatgjatë e të kthyeshëm të lindjeve pasi kanë tashmë një fëmijë, ka më pak gjasa të mbeten shtatzënë.

Gratë që i kanë përdorur këto metoda ka shumë të ngjarë të presin më shumë se 18 muaj midis dy shtatzënive, krahasuar me ato që mbështeten tek prezervativët.

Organizata Botërore e Shëndetësisë shënon një periudhë dy vjeçare midis një lindje dhe një lindje pasuese.

Megjithatë, një e treta e të gjithë shtatzënive të përsëritura në SHBA ndodhin brenda 18 muajve nga lindja e mëparshme e një fëmije. Dhe shumë prova në rritje tregojnë që këto lindje të afërta rrisin rrezikun që një fëmijë të lindë para kohe apo me një peshë të ulët trupore.

Koha midis shtatzënive nuk mund të shpjegohet vetëm me preferencat e nënave. Studiuesit nga Universiteti në Kaliforni kanë hetuar lidhjen midis eksesit për tek shërbimet e kontrollit të lindjeve dhe intervalit midis shtatzënive. Në studimin e kryer të 117 644 grave që kishin të paktën dy fëmijë, 64% kishin pritur 18 muaj ose më shumë midis shtatzënive, ndërsa të tjerat nuk e kishin bërë këtë.

Të gjithë gratë e përfshira në këtë studim kishin pretendime ndaj programit të ndihmës mjekësore për kontrollin e lindjeve. Studiuesit krahasuan të dhënat për pretendimet për kontraceptivë me regjistrin e lindjeve në Kaliforni.

“Ne supozuam që aksesi në kontrollin e shtatzënisë do të përmirësojë intervalin midis shtatzënive të njëpasnjëshme. Ky studim ekzaminon pikërisht këtë supozim”.

Gratë të cilat kishin përdorur një mbrojtje të kthyeshme nga shtatzënia me veprim të gjatë, kishte më shumë gjasa të prisnin të paktën 18 muaj për të mbetur përsëri shtatzënë, krahasuar me ato që kishin përdorur kontraceptivë pengues si prezervativë ose spermicide.

Më shumë se gjysma e grave kishin filluar duke përdorur tableta për kontrollin e lindjeve, unazë apo bandazh pasi kishin lindur. Ato kishin dy herë më shumë të ngjarë që të prisnin 18 muaj midis shtatzënive se sa përdoruesit e prezervativit.

Humbja e flokëve tek gratë: Flokë që hollohen. Shkaqet dhe zgjidhjet.

Flokët janë  të lidhura me imazhin e vetvetes

Të gjatë, të shkurtër, të lidhur e me shkëlqim, për shumicën e grave janë më shumë se sa një tufë fibrash. Janë një shprehje e stilit dhe personalitetit. Studimet sugjerojnë po ashtu që flokët dhe imazhi i vetvetes janë të gërshetuar ngushtësisht. Në qoftë se një “ditë e keqe për flokët” mund ta bëjë një grua që të ndihet keq, humbja e tyre mund të jetë një pamje e shqetësuar në fytyrë çdo mëngjes para pasqyrës.

Humbja e flokëve është e zakonshme edhe tek gratë

Ideja që floku që hollohet është një problem për djemtë është e gabuar. 40% e njerëzve që përjetojnë humbje të përkohshme apo afatgjatë të flokëve janë gra. Disa kanë një flok që po hollohet ndërkohë që të tjera e shohin që pjesa qendrore gradualisht po zgjerohet. Të tjera zhvillojnë një rënie të flokëve të dalluar në kurorën e kokës. Ndryshe nga burrat tek gratë rrallëherë zhvillohet rënie e flokëve në pjesën e përparme të kokës.

Si rritet floku

Skalpi mesatar ka 100 000 fije floku. Çdo folikulë prodhon një flok të vetëm që rritet me një ritëm prej 1.5 cm në muaj. Pasi rritet për dy deri në gjashtë vjet, floku rri edhe pak para se të fillojë të bjerë. Ai zëvendësohet nga një flok i ri dhe cikli rifillon. Në çdo moment të dhënë të kohës 85% e flokëve rritet dhe pjesa tjetër qëndron në vend.

Sa shumë humbje e flokëve është normale?

Meqenëse flokët që janë në prehje normalisht bien, shumica e njerëzve kanë një rënie prej 50 deri 100 fijesh për ditë. Ju zakonisht do të gjeni disa në krehër apo furçën e flokëve ose në veshjen tuaj. Rënia jo normale e flokëve mund të ndodhë në disa mënyra. Ju mund të vini re tufa që bien kur juve i lani me shampo apo kur i krihni. Ose floku juaj mund të hollohet ngadalë me kalimin e kohës. Në qoftë se jeni të shqetësuar për ndryshimet në flokët tuaj kontrollohuni tek mjeku.

Gjetja e rrënjëve të rënies së flokëve

Ataku në zemër në moshën e mesme, mund të jetë më i rëndë për gratë

Arsyet nuk janë të qarta, por sa për fillim, studimi zbuloi se të mbijetuarit meshkuj ishin më të shëndetshëm.

Studimi i ri tregon se gratë që i mbijetojnë një sulm në zemër para moshës 55 vjeçare priren të përballen me më shumë komplikime shtesë në muajt e ardhshëm, në krahasim me meshkujt.

Kërkimi i ri sugjeron se një vit pas atakut në në zemër, gratë kishin funksion më të keq fizik, funksion të dobët mendor dhe cilësi më të ulët të jetës se burrat që i mbijetoni një ataku në zemër.

Hulumtuesit mund të hedhin mendime vetëm për shkaqet e këtyre rezultateve, “por ne jemi patjetër duke zbuluar se gratë në përgjithësi gëzojnë shëndet më të keq se meshkujt edhe në momentin që ndosh ataku në zemër”, tha kërkuesja kryesore Rachel Dreyer.

“Ne po flasim për pacientët relativisht të rinj, kështu që rezultati është me të vërtetë turbullues dhe shqetësues”, tha Dreyer, një kërkuese e asociuar pas doktoraturës në mjekësi kardiovaskular-e në Shkollën e Mjekësisë në Yale, në Nju Haven, Konektikat.

Hulumtuesit kërkonin të shihnin se si 3550 amerikanë dhe spanjollë, 55 vjeçarë dhe më të rinj, vazhduan edhe një vit pasi kishin pësuar atak në zemër, nga viti 2008 deri në vitin 2012.

Në përgjithësi, shumica e pjesëmarrësve në studim ishin të bardhë dhe më shumë se dy të tretat ishin gra. Si një grup, burrat dhe gratë janë të barabartë në aspektin e të qenit një duhanxhi ose të paturit tension të lartë të gjaku-t, thanë autorët e studimit.

Megjithatë, gratë kanë shumë më tepër gjasa sesa burrat për të qenë diabet-ike (39% kundrejt 27%) në kohën e atakut në zemër. Gratë kishin gjithashtu pak më shumë gjasa sesa burrat që të qenë obez-e (51% kundrejt 45%), ato kishin edhe dy herë më shumë shanse të kishin pësuar një atak të mëparshëm dhe pothuajse tre herë më shumë gjasa të vuanin nga një sëmundje kronike të mushkërive. Studiuesit zbuluan se depresion-i ishte gjithashtu dy herë më i zakonshëm mes grave.

Kontrolli i të përzierave dhe të vjellave të kemioterapisë

Ilaçe të reja dhe terapitë alternative mund të ndihmojnë të reduktohen, ose eliminohen efektet anësore të kemioterapisë.

Jo shumë kohë më parë, të përzierat dhe të vjellat që të gjymtojnë ishin rutinë për personat që i nënshtroheshin kemioterapisë. Por në saje të ilaçeve të reja dhe trajtimeve të tjera, nuk është më kështu. “Ne kemi bërë një përparim të madh”, thotë Dr. Karen Syrjala, drejtoreshë e Qendrës Kërkimore për Kancerin në Seattle. “Ne kemi shumë më pak të përziera dhe të vjella tani, edhe pse po përdorim doza më të mëdha të kemioterapisë se më parë”. Për arsye se ne mundemi që t’i kontrollojmë efektet anësore, trajtimi i kancer-it në vetvete është bërë shumë më agresiv.

Medikamentet kundër të përzierave, janë kaq të efektshme sa që ekspert-ët e kanë zhvendosur fokusin e tyre nga trajtimi i të përzierave drejt parandalimit agresiv të tyre. Objektivi i tyre standard tashmë është të parandalohen të përzierat para se të ndodhin dhe jo të pritet sa të fillojnë dhe pastaj të trajtohen ato.

Natyrisht, jo të gjithë rastet e të përzierave dhe të vjellave mund të parandalohen, 70-80% të njerëzve që i nënshtrohen kemioterapisë ende përballen me njëfarë rreziku. Por në saje të një trajtimi më të mirë shumica e njerëzve në kemioterapi mund të bëjnë jetë normale, duke punuar dhe duke u kujdesur për familjet e tyre.

“Ju mund të mos ndiheni shumë mirë gjatë gjithë kohës”, thotë Dr. Carmen Escalante, përgjegjëse e katedrës së mjekësisë intern-e në Universitetin e Teksasit. “Por ju vazhdoni aktivitetin tuaj. Dhe ky është një përmirësim i madh i kemioterapisë së përdorur”.

Efektet anësore të kemioterapisë: Sa serioze janë ato?

Për njerëzit që nuk janë përballur me to, të përzierat dhe të vjellat e shkaktuara nga kemioterapia duken shumë më tepër se efekte anësore.

Kemioterapia mund të shkaktojë disa lloj të përzierash e të vjellash:

  • Të përziera dhe të vjella akute zhvillohen brenda disa orësh të kemioterapisë;
  • Të përziera e të vjella të vonuara mund të fillojnë më shumë se 24 orë pas trajtimit;
Një variant i gjenit mund të dyfishojë riskun për Alzheimer tek gratë

Pasja e një kopje të një varianti të gjenit e rrit rrezikun për gratë për të zhvilluar sëmundjen Alzheimer shumë më tepër se burrat. Studiuesit e Universitetit të Stanford-it analizuan të dhënat e më shumë se 8 000 personave, shumica e të cilëve më të moshuar se 60 vjeç, të cilët u gjurmuan për një periudhë të gjatë në rreth 30 qendra të sëmundjes Alzheimer në të gjithë SHBA.

Në përgjithësi, pasja e një kopje të gjenit ApoE4 e rrit riskun e Alzheimerit. Por analiza e mëtejshme tregoi se gratë me një kopje të këtij varianti të gjenit kishte dy herë më shumë të ngjarë të prekeshin nga Alzheimer se sa ato që nuk e kishin këtë variant. Burrat me variantin ApoE4 kishin një risk pak të rritur të prekjes nga sëmundja Alzheimer, sipas një studimi të botuar në numrin e 14 prillit të Annals of Neurology.

Gjetjet mund të ndihmojnë për të përmirësuar të kuptuarit e shkaqeve bazë të sëmundjes së Alzheimerit, sipas autorit kryesor të studimit Dr. Michael Greicius, asistent profesor në neurologji dhe shkencat neurologjike.

Greicius vuri re se gratë ka shumë më tepër të ngjarë se sa burrat të preken nga Alzheimer dhe se kjo diferencë është pjesërisht për shkak të faktit se gratë priren të jetojnë më gjatë se burrat.
“Edhe pas korrigjimit për moshën, gratë duket se janë në një rrezik më të madh”, thotë Greicius.

Rezultatet sugjerojnë edhe se mjekët nevojitet të kenë qasje të ndryshme në trajtimin e grave dhe të burrave.

“Këto ditë, shumë vetë po bëjnë testime gjenetike në klinika të ndryshme. Njerëzit vijnë tek unë dhe thonë, “Unë kam gjenin ApoE4, çfarë duhet të bëj?” Në qoftë se ky person është burrë do t’i thoja atij se risku i tij nuk është i shtuar. Në qoftë se është grua, këshilla ime do të jetë e ndryshme”, thotë Greicius.

Midis 5 dhe 6 milionë amerikanë vuajnë nga Alzheimer dhe ky numër sipas ekspert-ëve, mundet që më shumë se të dyfishohet deri në mes të shekullit.