Mungesa e vitaminës D lidhet me ngushtimin arterial

Dritë e re është hedhur në lidhjen midis vitaminës D dhe sëmundjeve kardiovaskulare (sëmundjet e zemrës dhe atakut) në një studim të pacientëve me nivel të ulët në gjak të vitaminës, ku është vënë re një rritje e ngushtimit arterial dhe e anormaliteteve në linjat e enëve të gjakut.

Kërkuesit amerikanë kanë kontrolluar nivelet e vitaminës D të 550 pacientëve që nuk kanë patur simptoma, duke gjetur një shoqërizim midis niveleve të ulëta të vitaminës D dhe rritjes së rrezikut të sëmundjeve kardiovaskular-e (CVD) në irespektivitet me faktorë të tjerë të CVD-së, siç janë indeksi i masës trupore, kolesterol-i dhe rraca.

“Gjetjet tona të rritjes së ngushtimit të arterie-ve dhe anormaliteteve në linjat e enevë të gjakut me nivelin e ulët të vitaminës D japin një … shpjegim se si gjendja e pakësuar e vitaminës D … mund të sjellë predispozitë tek individët për një rrezik më të lartë të CVD-së dhe ngjarje të pafavorshme,” thanë autorët (Revista e Kolegjit Amerikan të Kardiologjisë 2011; 58: 186-92).

Ata gjetën se midis 42 pacientëve ku niveli i vitaminës D u kthye në normalitet gjatë 6 muajve të periudhës së studimit, ngushtimi arterial u përmirësua.

Kërkuesit australianë kanë treguar se rreth 40% e grave dhe 23% e burrave që kanë patur nivel të ulët të vitaminës D, duke qenë në moshë të madhe dhe duke patur përkujdesje nga infermierët kanë patur një përmirësim respektivisht rreth 80% dhe 70%.

Në të njëjtën kohë, një rishikim nga Bashkëpunimi Cochrane që ka ekzaminuar efektin e suplementeve të vitaminës D përkundrejt placebo-s (trajtimit fals) në rreth 95,000 pacientë të moshuar (79% gra, me moshë mesatare 74 vjeç) tregoi se suplementet mund të reduktojnë vdekshmërinë rreth 6%.

“Kjo korrespondon me 200 pjesëmarrës që duhet të trajtoheshin për një periudhë mesatare 2 vjeçare për një shtesë të jetës mesatarisht rreth 1 vit,” thanë autorët (Të dhënat Cochrane nga rishikimet sistematike 2011; 7: CD007470).

Njohuri suplementare për kolesterolin dhe trigliceridet

Kur përpiqeni të ulni kolesterol-in ose trigliceridet, ju mund të përfundoni në një dyqan vitaminash përballë dhjetëra plotësuesish ushqimorë. Cilët prej tyre ia vlen të provoni?

Vaji peshkut. Ky plotësues mund të ndihmojë për të ulur nivelet e triglicerideve në sajë të acideve omega-3 që ka në përbërje, siç janë EPA (acidi eicosapentaenoic) dhe DHA (acidi docosahexaenoic).

Mjaft të dini se marrja e sasisë së omega-3 që ju keni nevojë nga plotësuesit do të shtojë kalori në dietën tuaj, kështu që kini kujdes shtesën në peshë. Ju do t’ju nevojiten 2-4 gr. vaj peshku në ditë. Vaji i peshkut është me yndyrë kështu që sigurohuni të kontrolloni etiketën për të mësuar sa kalori do të shtoni në sasinë totale. Disa shqetësohen për nivelet e larta të merkurit ose ndotësve të tjerë kur zgjedhin plotësues të vajit të peshkut. Pyesni mjekun se cilat janë të parrezikshme për t’i provuar.

Ushqimet me fibra. Fibrat janë një shkatërrues i mrekullueshëm i kolesterolit dhe pjesë e një diete të shëndetshme. Gjithashtu, fibrat ndihmojnë për të ulur trigliceridet, veçanërisht tek personat me diabet të tipit II. Në qoftë se ju nuk merrni apo nuk mundeni të merrni mjaftueshëm fibra nga ushqimet, si perimet, frutat dhe drithërat integrale, këshillohuni me mjekun për disa bimë medicinale që mund t’i mbushin boshllëqet. Si të gjithë fibrat mund t’ju duhet në këtë rast të shkoni më shpesh në banjë.

Plotësuesit e proteinave nga soja. Soja mund të ulë nivelet e kolesterolit në përgjithësi dhe të përmirësojë nivelet e lipoproteinë-s me densitet të lartë ose të “kolesterolit të mirë”. Ngrënia e proteinave të sojës në vend të proteinave shtazore (si mish dhe bulmetra plot yndyrë), mund të ndihmojë gjithashtu për të ulur nivelin e lipoproteinë-s me densitet të ulët ose të “kolesterolit të keq” dhe nivelet totale të kolesterolit.

Tablo e përzier

shendeti-zemres

Një zemër e shëndetshme ndihmon për të siguruar një jetë të gjatë dhe të shëndetshme. Mbajtja e një diete të dobët, duhani dhe mungesa e të ushtruarit ndikojnë tek zemra, edhe pse simptomat mund të qëndrojnë të fshehura për shumë vite. Sëmundja kardiovaskular-e është problemi kryesor shëndetësor. Sëmundja koronare e zemrës është shkaku më i përhapur i vdekjeve.

Dy mënyrat, nëpërmjet së cilës mund të vlerësohet shëndeti i zemrës është nëpërmjet monitorimit të presionit të gjakut dhe nivelit të kolesterol-it. Nëse ndonjëra prej këtyre është e lartë, atëherë sinjalizon nevojën për një ndryshim jetese dhe mundësisht nevojën për ilaçe, për të rikthyer shëndetin. Kontrollet e rregullta janë mënyra e vetme e vlerësimit të presionit të lartë të gjakut dhe kolesterolit të lartë.

Presioni i lartë i gjakut

Çdo njeri ka presion gjaku. Është presioni në arterie, i krijuar nga pompimi që bën zemra për qarkullimin e gjakut në trup. Presioni i gjakut është përcaktuar nëpërmjet 2 masave: presionit sistolik dhe presionit diastolik. P.sh. nëse presioni sistolik është 130 dhe presioni diastolik është 85, atëherë ajo shënohet 130/85. Në mënyrë korrekte ajo shënohet 130/85 mmHg.

Presioni normal i gjakut në përgjithësi është më pak se 130/85. Kur presioni i gjakut rritet mbi 140/90 në një bazë të rregullt, kjo është quajtur presion i lartë i gjakut ose hipertension. Sa më i lartë që të jetë presioni i gjakut, aq më të vështirë e ka punën zemra për të shtyrë gjakun drejt arterie-ve. Kjo eventualisht dëmton zemrën dhe enët e gjakut, duke rritur edhe rrezikun e sëmundjes së zemrës ose atakut.

Kolesteroli i lartë

Kolesteroli është lloji i yndyrave që gjendet në gjak dhe ka shumë funksione të rëndësishme në trup. Edhe pse pjesa më e madhe e kolesterolit vjen nga dietat tona, pjesa më e madhe është krijuar nga trupi jonë. Me kalimin e kohës, shumë kolesterol në gjak krijon atë që quhet aterosklerozë.

fvfvfv

Kur ju shkoni tek një mjek për t’a pyetur rreth disfunksion-it erektil (gjithashtu i njohur si impotencë), ju duhet të tentoni që të mos jeni të turpshëm. Të paturit probleme me ereksionin, nuk është një refleksion i burrërisë tuaj.

Për të vlerësuar problemet e ereksion-it, mjeku juaj zakonisht do të kërkojë një histori mjekësore dhe do t’ju bëjë një ekzaminim fizik për të kontrolluar për ndonjë nga problemet që ju keni.

Si pjesë e konsultimit, mjeku juaj mund:

  • T’ju bëjë pyetje rreth gjendjeve mjekësore që prekin familjen tuaj, duke përfshirë: diabet-in, presionin e lartë të gjaku-t, sëmundjen e zemrës, sëmundjen vaskulare, problemet e veshkave ose sëmundjen Peyronie (sëmundja Peyronie);
  • T’ju pyesë nëse ju keni bërë kirurgji ose keni patur lëndime në zonën pelvik-e;
  • T’ju pyesë rreth çdo lloj ilaçi që ju jeni duke marrë;
  • T’ju pyesë rreth jetesës suaj, si p.sh. sa alkool ju pini, a pini cigare apo jo, sa të stresuar mund të jeni;
  • T’ju bëjë një ekzaminim për gjëndrat e zmadhuara të prostatës (prostata);
  • Të kontrollojë nervat e penisit për të parë nëse ka ndonjë dëmtim; dhe
  • T’ju këshillojë që të bëni analizat e gjakut e të urinës për të matur nivelin e hormoneve, të kolesterol-it ose ultratingull-in dhe teste të tjera për të matur nivelin e rrjedhjes së gjakut në penis.

Ashtu sikundër të kontrollojë shëndetin tuaj fizik, mjeku juaj mundet gjithashtu që t’ju pyesë rreth shëndetit tuaj seksual dhe emocional dhe rreth marrëdhënies tuaj me partnerin.

Në bazë të informacioneve që ju i jepni, mjeku juaj mund të bëjë diagnozë-n dhe t’ju japë sugjerime për trajtimin, gjë e cila mund t’ju ndihmojë.

 

art-cikli

Si të gjitha llojet e ushtrimeve me intensitet të moderuar, çiklizmi i rregullt (3 deri në 5 herë në javë për një total prej 150 minutash) do të ulë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, do të përmirësojë shëndetin e përgjithshëm dhe mundet edhe të ulë rrezikun e disa formave të kancer-it. Çiklizmi do të përmirësojë kapacitetin aerobik dhe durimin, ashtu sikundër do të tonifikojë muskujt si edhe kofshët. Një orë çiklizëm mund të djegë rreth 250 dhe 700 kalori, në varësi të intensitetit. Ai është edhe një zvogëlues i mirë i stresit.

Për ato që mund të jenë mbipeshë ose mund të kenë probleme të nyjeve, gjë e cila i bën të vështira ushtrimet e peshave, çiklizmi është një opsion i mirë i fitnesit.

Përfitimet e mundshme shëndetësore të çiklizmit

Çiklizmi i rregullt në një nivel të shëndetshëm mund të ketë efekte dobiprurëse për organet dhe sistemin e trupit.

Zemra dhe sistemi i qarkullimit

Kur ushtroheni, zemra rreh më fortë dhe pompon më shumë gjak rreth trupit për të furnizuar me oksigjen mjaftueshëm muskujt, në mënyrë që ato të kryejnë punën. Në pushim, zemra pompon 4 litra gjak në minutë, por gjatë aktiviteteve aerobike të moderuara siç është çiklizmi, kjo rritet në afërsisht 20 litra gjak për minutë.

Të ushtruarit në këtë mënyrë e bën zemrën që të jetë më e madhe dhe më e fuqishme. Edhe biceps-i gjatë të ushtruarit bëhet më i madh. Ky lloj ushtrimi gjithashtu ndihmon në parandalimin e krijimit të depozitave dhjamore në arteriet e zemrës (arterie koronare). Kjo është arsyeja se përse njerëzit që marrin pjesë në aktivitete fizike të rregullta kanë një rrezik të ulët të sëmundjes kardiovaskulare krahasuar me ato që nuk marrin pjesë.

Presioni i gjakut

Aktivitetet e rregullta aerobike siç është çiklizmi mund të parandalojnë ose të ndalojnë zhvillimin e presionit të lartë të gjakut dhe të ulin presionin e lartë të gjakut.

Kolesteroli

Ushtrimet e rregullta aerobike mund të ulin nivelet e kolesterol-it, ashtu sikundër të përmirësojnë profilin e kolesterolit duke rritur nivelin e kolesterolit të mirë (kolesteroli HDL) ndaj kolesterolit të keq (kolesteroli LD) në gjak.

Diabeti dhe zemra juaj

Diabeti mellitus ju vendos në një rrezik të sëmundjes së zemrës (edhe nëse ju keni një pamje normale të kolesterol-it dhe asnjë simptomë). Diabeti mund të ndryshojë  përbërjen kimike të disa prej substancave që gjenden në gjak dhe kjo mund të shkaktojë ngushtimin e enëve të gjaku-t ose bllokimin plotësisht të tyre.

Kryerja e palestrës me aktivitet të rregullt fizik, të kombinuar me disa humbje peshe mund të ndihmojë në uljen e presionit të lartë të gjakut. Ilaçet për uljen e presionit të gjaku-t, shpesh janë edhe të kombinuara.

Zbulimi i sëmundjes së zemrës

Shpesh njerëzit nuk e dinë që e kanë sëmundjen e zemrës derisa ato zhvillojnë simptomat si dhimbje kraharori, vështirësi në frymëmarrje, marramendje ose lodhje të tepruar gjatë ecjes ose të ushtruarit. Është e rëndësishme të theksohet se simptomat mund të jenë nga të buta në të rënda dhe nganjëherë mund të mos ketë fare.

Shembuj të disa simptomave paralajmëruese të tjera mund të jenë:

  • Siklet të krahut ose të nofullës;
  • Mos-tretje;
  • Dobësi;
  • Vjellje.

Zvogëlimi i rrezikut të sëmundjes së zemrës

Një nga gjërat më të rëndësishme që duhet të bëni për të zvogëluar rrezikun e sëmundjes së zemrës është të shkoni tek doktori juaj për të diskutuar faktorët e rrezikut tuaj individual dhe sesi ti zvogëloni ato. Në terma të përgjithshëm ju mund të reduktoni rrezikun duke:

  • Qenë fizikish aktiv;
  • Humbur peshë nëse ju jeni mbipeshë;
  • Mos pirë duhan;
  • Menaxhuar yndyrat në gjak;
  • Menaxhuar  presionin e lartë të gjakut;
  • Marrë ilaçe siç është përcaktuar.

Bëhuni fizikish aktiv

Aktiviteti i rregullt fizik i kombinuar me një dietë të shëndetshme dhe mbajtja e një peshe të shëndetshme mund të ndihmojë për të reduktuar rrezikun dhe atakun në zemër. Çdo lloj aktiviteti fizik – sportiv, punët e shtëpisë, punët e kopshtarisë ose punë të lidhura me aktiviten fizik – do t’ju ndihmojnë.

Kini si qëllim që të bëni të paktën 30 minuta aktivitet fizik të moderuar, edhe pse jo çdo ditë të javës. Intensiteti i moderuar është kur frymëmarrja juaj rritet dukshëm . Kontrolloni me mjekun tuaj para fillimit të një programi të aktivitetit fizik.

Humbni peshë

Kolesteroli: Kontrolloni nivelet tuaja

Sasia e kolesterolit dhe yndyrave të tjera të njohura si trigliceride në gjaku-n e njeriut janë një indikacion i fortë i mundësisë së atakut të zemrës. Nivelet e larta të quajtura kolesterol “i keq” dhe trigliceridet janë shkak për shqetësim pasi ato mund të shkaktojnë aterosklerozë dhe sëmundjen koronare të zemrës, një faktor rreziku madhor për atakun e zemrës.

Për këtë arsye, është e rekomandueshme për të gjithë të rriturit për të matur nivelet e kolesterolit dhe triglicerideve të paktën një herë. Nëse nivelet janë të ulëta dhe ju nuk ndryshoni dietën dhe të ushtruarit, atëherë nuk do të jetë e nevojshme që t’i kontrolloni ato përsëri, të paktën për një kohë. Por, nëse nivelet e kolesterolit janë anormalisht të larta, mjeku duhet t’ju këshillojë rreth menaxhimit të kolesterolit.

Fondacioni i zemrës rekomandon që të gjithë të rriturit e moshës 45 vjeçare dhe mbi të duhet të bëjnë kontrolle të rregullta të gjakut për të kontrolluar nivelin e kolesterolit dhe të triglicerideve. Ato, të cilët janë më të rinj se 45 vjeç dhe kanë faktorë të tjerë rreziku për sëmundjen e zemrës, siç janë diabet-i ose historia familjare e kolesterolit të lartë, gjithashtu duhet të kontrollojnë rregullisht nivelet e tyre të gjakut–të paktën njëherë në vit.

Si mund të reduktohet kolesteroli?

Nivelet e yndyrave në gjak mund të reduktohen në mënyra të ndryshme. Humbja e peshës nëse jeni mbipeshë ose obez, përmirësimi i dietës tuaj, rritja e nivelit të të ushtruarit, lënia e duhanit dhe reduktimi i konsumimit të alkool-it shpesh ndihmon.

Disa njerëz do të kenë nivele të larta kolesteroli pavarësisht dietës së mirë dhe të ushtruarit të shumtë. Për ato, mund të jetë e domosdoshme marrja e tabletave për të ulur nivelin e kolesterolit dhe të triglicerideve dhe për të reduktuar rrezikun e atakut të zemrës.

Kolesteroli i lartë tek fëmijët

Udhëheqës vizual: 24 mënyra për të humbur peshë pa bërë dietë

[ssba_hide]

Qumështi i lopës: Kur dhe si të fillojmë ta përdorim atë?

Përse ekspertët rekomandojnë të prisni për ta ushqyer foshnjën tuaj me qumësht lope deri sa ai të jetë 12 muajsh?

Ka disa arsye për ta vonuar përdorimin e qumështit të lopës deri sa foshnja juaj të arrijë në ditëlindjen e tij të parë.

Foshnjat mund ta tresin qumështin e lopës plotësisht ose po aq lehtë sa edhe qumështin e gjirit apo atë të pasuruar me vitamina. Qumështi i lopës përmban përqendrime të larta të proteina-ve dhe mineraleve të cilat mund të jenë barrë për veshkat e pa maturuara të foshnjës tuaj. Veç kësaj, qumështi i lopës nuk ka sasitë e duhura të hekurit, vitaminës C dhe ushqyesve të tjerë të fëmijëve. Madje ai mund të shkaktojë edhe anemi nga pamjaftueshmëria e hekurit tek disa foshnja, meqenëse proteinat e qumështit të lopës mund të acarojnë veshjen e brendshme të sistemit tretës, duke shkaktuar gjak në jashtëqitje. Së fundmi, qumështi i lopës nuk siguron yndyrat më të shëndetshme për foshnjat në rritje.

Pasi foshnja juaj të jetë në gjendje ta tresë atë, qumështi bëhet një pjesë e rëndësishme e dietës së saj. Ai është një burim i pasur kalciumi, që ndërton kocka dhe dhëmbë të forta dhe ndihmon të rregullohet koagulim-i i gjakut dhe kontrolli i muskujve. Po ashtu, është një nga burimet e pakta të vitaminës D që e ndihmon trupin të absorbojë kalciumin dhe është vendimtar për rritjen e kockës.

Gjithashtu qumështi siguron proteinën për rritje, si edhe karbohidratet, të cilat do t’i japin foshnjës tuaj energjinë që i nevojitet për t’u çapitur gjithë ditën. Dhe në qoftë se foshnja juaj merr mjaftueshëm kalcium, ai do të ketë më pak rrezik për një presion të lartë të gjaku-t, goditje, kancer të zorrës së trashë dhe frakturave të ijeve gjatë jetës së mëvonshme.

Sa qumësht duhet të pijë fëmija im?

Sipas Akademisë Amerikane të Pediatri-së, shumica e fëmijëve do të marrin mjaftueshëm kalcium dhe vitamina D në qoftë se ata pinë 2 deri 2 ½ filxhanë qumësht lope në ditë. Ju ofroni  fëmijëve tuaj një vjeç, qumësht të plotë (veç rastit kur kanë rrezik të shtuar për obezitet).

Përshkrimi i anginës

Angina është një simptomë e zakonshme e sëmundjes së zemrës. Përshkruhet shpesh si një dhimbje e pakëndshme apo parehati, si shtrëngim ose rëndesë në kraharor. Ndonjëherë zgjat vetëm për disa minuta dhe mund qetësohet nga ilaçet ose çlodhja.

Angina ka efekte të ndryshme tek njerëzit dhe simptomat mund të ndryshojnë në kohë të ndryshme. Ndonjëherë dhimbja ndihet rreth qendrës së kraharorit, por mund të ndihet dhe në njërën ose të dy shpatullat, qafë ose nofull, poshtë njërit ose të dy krahëve dhe në duar. Disa njerëz e ndjejnë dhimbjen vetëm në njërën nga këto pjesë dhe jo në kraharor. Të tjerët, në veçanti njërëzit me diabet mund të ndjejnë shumë pak dhimbje dhe mund të ankohen thjesht për marrje fryme.

Angina shfaqet nga tendosjet, mbas një vakti të rëndë ose moti të ftohtë. Mund të ndodhë edhe gjatë çlodhjes ose gjatë natës. Disa njerëz e përjetojnë më shpesh në orë të ndryshme të ditës, më e zakonshmja në mëngjes ose vonë mbasdite.

Çfarë e shkakton anginën?

Në shumicën e rasteve shkaktohet nga sëmundja e arterie-s koronare. Kjo ndodh kur depozitat e yndyrave ndërtohen nën muret e brendshme të arteries koronare, të cila furnizojnë muskulin e zemrës.

Si rezultat, këto arterie ngushtohen dhe gjaku që rrjedh në zemër pakësohet. Angina ndodh kur gjaku që rrjedh në zemër është i pamjaftueshëm për të përmbushur kërkesat shtesë të saj. Nuk ka dëmtim të përhershëm të zemrës nga një rast i anginës.

Angina zakonisht shkaktohet vetëm nga spazma (spazmë) të arterieve koronare, pa bllokim.

 Mjekimet e anginës

Shumë tipe të ndryshme ilaçesh mund të përdoren për të kuruar anginën. Spraji ose tabletat e nitrateve që vendosen nën gjuhë përdoren në fillimet e simptomave të anginës.  Një numër tjetër ilaçesh, përfshirë tipe të tjera nitratesh përdoren për të ndaluar ataket e tjera nga angina dhe ndihmojnë në uljen e rrezikut për të pasur një atak zemre.

 Trajtimet e përdorura për simptomat e anginës