Sëmundja e indit lidhës

Sëmundja e indit lidhës i referohet një grupi sëmundjesh që përfshijnë indin e pasur me proteina që i mbështet organ-et dhe pjesë të tjera të trupit. Shembuj të indit lidhës janë dhjami, kockat dhe kërc-et. Këto sëmundje shpesh prekin nyjet, muskujt dhe lëkurën, por ato po ashtu mund të prekin organe të tjerë si dhe sisteme organesh, duke përfshirë sytë, zemrën, mushkëritë, veshkat, traktin gastrointestinal dhe enët e gjakut.

Janë më shumë se 200 çrregullime që prekin indin lidhës, shkaqet dhe simptomat e tyre specifike ndryshojnë sipas llojeve të ndryshme.

Çrregullimet e trashëguara të indit lidhës

Disa sëmundje të indit lidhës, shpesh të quajtura çrregullime të trashëguara të indit lidhës, janë rezultat i ndryshimeve në disa gene. Shumë prej tyre janë fare të rralla. Më poshtë po japim disa nga më të zakonshmet:

Sindroma Ehlers-Danlos

Në të vërtetë një grup prej më shumë se 10 çrregullimesh, karakterizohen nga nyje tepër të ndjeshme, lëkurë e tendosur dhe rritje anormal-e e indit të mbresave. Simptomat mund të jenë nga më të butat deri tek ato sakatuese. Varësisht nga format specifike, simptomat mund të përfshijnë:

  • Një shpinë të lakuar;
  • Enë të dobëta të gjakut;
  • Mishra të dhëmbëve që rrjedhin gjak;
  • Probleme me mushkëritë, valvul-at e zemrës ose tretje-n.

Epidermolisisbullosa (EB)

Personat me këtë sëmundje kanë një lëkurë që është kaq e brishtë, saqë ajo shqyhet apo bëhet me flluska si rezultat i goditjeve më të vogla, apo edhe nga fërkimi me rrobat. Disa forma të EB mund të prekin sistemin tretës, atë të frymëmarrjes, muskujt ose fshikëzën e urinës. Shkaktuar nga defektet e disa proteinave në lëkurë, EB zakonisht është evidente në lindje.

Sindroma Marfan

Tumoret e trurit tek të rriturit

Askush nuk e di se çfarë i shkakton tumoret në tru, ka vetëm pak faktorë të njohur të riskut që janë përcaktuar nga studimet. Fëmijët që marrin rrezatim në kokë kanë një risk më të lartë që të zhvillojnë një tumor të trurit kur rriten, si edhe personat që kanë ndonjë sëmundje të rrallë gjenetike si neuro-fibromatozë ose sindromën Li-Fraumeni. Por këto raste përfaqësojnë një fraksion të afërsisht 35 000 tumoreve të rinj primarë të trurit të diagnostikuar çdo vit. Mosha po ashtu është një faktor i riskut, personat me moshë mbi 65 vjeç janë diagnostikuar me kancer të trurit në një përqindje katër herë më të lartë se të rinjtë.

Një tumor primar i trurit është ai që e ka zanafillën në tru, dhe jo të gjithë tumoret primarë të trurit janë kancerozë, tumoret beninj nuk janë agresivë dhe normalisht nuk përhapen në indet përreth, megjithëse mund të jenë seriozë dhe kërcënues për jetën.

Çfarë është tumori?

Një tumor është një masë indesh që formohet nga një akumulim i qelizave jo normale. Normalisht, qelizat në trupin tuaj plaken, vdesin dhe zëvendësohen nga qeliza të reja. Me kancerin dhe tumoret e tjerë diçka e shkëput këtë cikël. Qelizat e tumorit rriten, edhe pse trupi nuk ka nevojë për to, e si edhe qelizat normale ato nuk vdesin. Ndërsa ky proces ecën më tej, tumori vazhdon të rritet dhe gjithnjë e më shumë qeliza i bashkohen masës.

Tumoret primare të trurit lindin nga qelizat e ndryshme të cilat formojnë trurin dhe sistemin nervor qendror dhe emërtohen sipas llojit të qelizave në të cilat formohen në fillim. Shumica e llojeve të zakonshme të tumoreve të trurit tek të rriturit janë glioma dhe tumore astrocitike. Këto tumore formohen nga astrocitet dhe llojet e tjera të qelizave gliale, të cilat janë qelizat që i mbajnë nervat të shëndetshëm.

Lloji i dytë më i zakonshëm i tumoreve të trurit tek të rriturit janë tumoret meningeal-e. Këto formohen në mening, në shtresën e hollë të indit që mbulon trurin dhe palcën e kurrizit.

Cili është dallimi midis tumoreve malinje dhe beninje të trurit?

Kanceri i mushkërive: Trajtimi

Zgjedhja e trajtimit nga ana juaj varet nga faza në të cilën është kanceri, gjendja juaj e përgjithshme shëndetësore dhe kapaciteti i frymëmarrjes, si edhe nga dëshirat tuaja.

  • Kanceri i mushkërive i qelizave jo të vogla mund të trajtohet me anë të kirurgjisë, radioterapisë ose kemioterapisë.
  • Kanceri i mushkërive i qelizave të vogla zakonisht trajtohet me anë të kemioterapisë. Disa persona me kancer në njërën mushkëri (sëmundje e kufizuar) do t’i nënshtrohen radioterapisë në kraharor dhe në tru (të quajtur radioterapi parandaluese ose profilaktike). Meqenëse ai përhapet qysh herët, kirurgji-a nuk përdoret shpesh për këtë lloj të kancerit.
  • Mesothelioma është rrallëherë e mundur të largohet me anë të ndërhyrjes kirurgjik-ale. Megjithatë, personat zakonisht kanë lloje të tjera trajtimi, si kemioterapinë ose thoracentesis për të ngadalësuar përparimin e sëmundjes apo për të ndihmuar të menaxhohen simptomat.

Studimet tregojnë që lënia e duhanit do të përmirësojë shanset tuaja për të reaguar ndaj trajtimit. Në qoftë se ju tymosni duhan, ekipi mjekësor ka mundësi t’ju kërkojë lënien e duhanit para se të bëni një operacion.

Kirurgjia

Heqja me anë të një ndërhyrje kirurgjikale e një tumor-i ofron shansin më të mirë të një kurim-i për pacientët që kanë një fazë të hershme të kancerit. Ekipi mjekësor do të shikojë nëse kanceri është përhapur përtej mushkërive apo jo, gjendjen tuaj të përgjithshme dhe kapacitetin e frymëmarrjes. Ata do të vlerësojnë nëse ndërhyrja përbën një alternativë për ju.

Llojet e kirurgjisë së mushkërive

Ekzistojnë disa lloje të kirurgjisë së mushkërive.

  • Prerje: Hiqet vetëm një pjesë e mushkërisë dhe jo një lob;
  • Lobektomi: Hiqet një lob i mushkërisë;
  • Pneumoktomi: Hiqet një mushkëri e tërë.

Në qoftë se kanceri është përhapur ose në qoftë se ju keni mesotelioma në abdomen-in tuaj, ju mund t’i nënshtroheni një lloji tjetër kirurgjie.

Pas një operacioni

Trajtimet e kancerit të zorrëve

Fazat e kancerit të zorrëve

Ekzistojnë disa sisteme për të përcaktuar fazat e kancerit të zorrëve. I pari është sistemi ACPS, i treguar më poshtë:

Stadi A – Kanceri gjendet vetëm në muret e zorrës.

Stadi B – Kanceri është përhapur në sipërfaqen e jashtme të mureve të zorrës.

Stadi C – Kanceri është përhapur në nyja limfatike në afërsi të zorrës.

Stadi D – Kanceri është përhapur përtej nyjeve limfatike, në zona të tjera të trupi si mëlçia apo mushkëritë.

Një sistem tjetër i përdorur është ai që quhet sistemi TNM. Ky sistem tregon sa i përhapur është tumor-i (T) në muret e zorrës; a janë infektuar nyjet limfatike (N) dhe a është përhapur kanceri në zona të tjera të trupit (metastazë-M). Në sistemin TNM, çdo shkronje i bashkëngjitet një numër, i cili tregon sa ka përparuar kanceri.

Ndoshta do të dëgjoni edhe për sistemin Dukes, i cili është një sistem më i vjetër, i ngjashëm me sistemin ACPS.

Trajtimi

Trajtimi kryesor për kancerin e zorrës është ndërhyrja kirurgjik-ale. Mund t’ju nevojitet edhe kemioterapi apo radioterapi. Mund t’ju nevojitet vetëm njëra prej tyre, por ndonjëherë mund të nevojitet një kombinim i tyre.

Ndërhyrja kirurgjikale

Ekzistojnë disa lloje të ndërhyrjeve për kancerin e zorrës. Secila prej tyre do të përcaktohet nga vendndodhja e kancerit në zorrë, nga lloji dhe madhësia e kancerit dhe nga përhapja e tij. Doktori do të marrë në konsideratë edhe moshën dhe shëndetin tuaj.

Kirurgji minimalisht invazive

Me termin kirurgji minimalisht invazive, e quajtur ndryshe edhe vrima e çelësit apo kirurgji laparoskopike duhet të kuptojmë një teknikë kirurgjikale, e cila përbëhet prej disa çarje të vogla në vend të një prerjeje të madhe në abdomen.

Kirurg-u fut një tub të hollë dhe fleksibël, i quajtur laparoskop, në një nga çarjet. Laparoskopi ka një dritë dhe një kamera, në mënyrë që kirurgu të shohë brenda abdomen-it dhe të heqë kancerin. Kjo teknikë zakonisht ka më pak dhimbje dhe më pak shenja, një rrezik më të vogël për infeksione dhe shërim më të shpejtë, duke kaluar më pak kohë në spital.

Sëmundja celiake

Sëmundja celiake është një gjendje që prek zorrën e vogël, e shkakuar nga një përgjigje imune anormale, ose ndjeshmëri, të një proteine dietike të njohur si gluten. Gluteni është gjetur në thekër, grurë dhe elb, dhe në shumicën e llojeve të tërshërës. Ndjeshmëria ndaj glutenit shkakton inflamacion dhe dëme në zorrën e hollë, dhe ndonjëherë dëmtimi është aq i rëndë saqë zorra nuk është në gjendje për të absorbuar ushqyesit thelbësorë, duke e çuar kështu në kequshqyerje.

Sa e zakonshme është sëmundja celiake?

Sëmundja celiake prek rreth 1% të njerëzve, dhe është diagnostikuar më shpesh vitet e fundit. Shumë njerëz me sëmundjen celiak-e nuk e kuptojnë që e kanë atë.

Cilat janë simptomat?

Simptomat e sëmundjes celiake ndryshojnë shumë nga personi në person. Disa persona mund të mos kenë fare simptoma, ndërsa të tjerë ankohen për lodhje dhe simptoma gastrointestinal-e. Disa nga simptomat më të zakonshme përfshijnë:

  • Lodhje;
  • Diarre të përhershme;
  • Dhimbje ose shtrëngim barku;
  • Keq-tretje;
  • Gazra stomaku;
  • Fryrje; dhe
  • Humbje peshe.

Fëmijët me sëmundjen celiake gjithashtu mund të kenë rritje të ngadaltë ose humbje peshe, nervozizëm, një bark të fryrë dhe zhvillim të vonuar.

Disa njerëz me sëmundjen celiake mund të kenë gjithashtu një gjendje të lidhur me keqtretjen e disa ushqimeve të caktuara të dietës. Mungesa në vitamina D mund të shkaktojë osteoporozë-n, një gjendje që rezulton në kockat e buta dhe delikate, gjithashtu të njohura si rakit tek fëmijët; dhe niveli i ulët i kalciumit dhe vitaminës D mund të shkaktojë osteoporozën, një humbje të densitetit të kockave që i bën kockat e dobëta dhe më të prirura për thyerje. Mungesa në hekuri, folate ose vitamina B12 mund të shkaktojë anemi.

Çfarë e shkakton sëmundjen celiake?

Leucemia mieloide akute

Leuçemia (leukemi) meloide akute është një lloj i kancerit të gjakut. Zakonisht zhvillohet nga qelizat të cilat mund të kthehen në qeliza të bardha të gjakut (përveç limfociteve). Megjithatë disa herë ajo mund të zhvillohet nga lloje të tjera të qelizave që formojnë gjakun. Këtu keni një informacion bazë për simptomat, faktorët e riskut, shkallën e mbijetesës dhe trajtimet e sëmundjes.

Çfarë është leuçemia mieloide akute?

Ky lloj i leuçemisë (leukemi) fillon në palcën e kockës. Kjo është pjesa e brendshme e butë e kockave. Në llojet akute të leuçemisë, qelizat e palcës së kockave nuk maturohen ashtu siç duhet. Këto qeliza të pa faturuara që shpesh quhen qeliza shpërthyese vazhdojnë të grumbullohen. Ju mund të dëgjoni edhe emërtime të tjera të kësaj sëmundje. Mjekët mund ta quajnë atë:

  • Leuçemi mieloide akute;
  • Leuçemi mielogjen-e akute;
  • Leuçemi granuloktike akuteb;
  • Leuçemi jo limfo-citike akute.

Pa u trajtuar, kjo lloj leuçemie mund të jetë shumë shpejt vdekjeprurëse. Meqenëse ajo është “akute”, ky lloj i leuçemisë mund të shpërndahet me shpejtësi në gjak dhe në pjesë të tjera të trupit si më poshtë:

  • Nyja limfatike;
  • Mëlçi;
  • Shpretkë;
  • Tru dhe shtyllën kurrizore;
  • Testikuj.

Rezultati i pritshëm i leuçemisë (leukemi) mieloide akute varet nga disa faktorë. Dhe natyrisht prognoza (prognozë) është më e mirë në qoftë se ajo reagon mirë ndaj trajtimit. Prognoza është më e mirë në qoftë se:

  • Ju jeni më pak se 60 vjeç;
  • Nuk keni ndonjë histori të kacereve ose çrregullimeve në gjak;
  • Nuk keni ndonjë farë mutacion-esh të gjeneve ose ndryshime të kromozome-ve.

Faktorët e riskut për Leuçeminë Mieloide Akute

Në qoftë se ndonjë gjë e rrit riskun tuaj për ta marrë sëmundjen, ky quhet një faktor risku. Faktorët e riskut nuk tregojnë gjithçka. P.sh. ju mund të keni pak faktorë risku por përsëri të sëmureni ose të keni disa prej tyre dhe të mos sëmureni.

Faktorët e riskut për leuçeminë mieloide akute janë:

  • Tymosja e duhanit;
  • Ekspozimi ndaj disa kimikateve si benzeni, disa produkte të pastrimit, detergjentet etj;
Udhëheqës Vizual: Të jetuarit me fibrilacionin atrial

[ssba_hide]

 

Gripi i derrit: Një analizë e detajuar në lidhje me këtë virus famëkeq

Gripi i derrit, i njohur gjithashtu si gripi H1N1 i tipit A, është një sëmundje njerëzore. Njerëzit e marrin sëmundjen nga njerëz të tjerë, jo nga derrat.
Sëmundja u quajt fillimisht gripi i derrit sepse virusi që shkakton sëmundjen, u shpërnda në fillim nga derrat e gjallë (tek të cilët ky virus u zhvillua) tek njerëzit. Ky virus është në fakt një kombinim, një përzierje e gjeneve të virusit të gripit të shpendëve, derrave dhe njerëzve. Shkencëtarët janë ende duke debatuar mbi emrin që duhet të ketë ky lloj gripi, por shumica e njerëzve e njohin atë si virusi i gripit të derrit H1N1.

Viruset e gripit të derrit që zakonisht përhapen mes derrave, nuk janë të njëjtat viruse të gripit të njerëzve. Gripi i derrit nuk i infekton shpesh njerëzit dhe rastet e rralla që kanë ndodhur në të kaluarën kanë prekur kryesisht njerëzit që kishin kontakt të drejtpërdrejtë me derrat. Por shpërthimi i tanishëm i “gripit të derrit” është i ndryshëm. Ky lloj gripi shkaktohet nga një virus i ri i gripit të derrit që ka ndryshuar në mënyrë të tillë që ta lejojë virusin të përhapet nga personi tek tjetri, pa qenë nevoja që ata të kenë kontakt me derrat.

Kjo e bën atë një virus njerëzor gripi. Për ta dalluar atë nga viruset e gripit që infektoj-në kryesisht derrat dhe nga viruset e gripit sezonal A H1N1 që kanë qenë në qarkullim për shumë vite, CDC-të (Qendrat e Kontrollit të Sëmundjeve) e quajnë virusin “Virusi H1N1 i 2009-ës”. Emrat e tjerë përfshijnë “H1N1 roman”, ose nH1N1 “kombinim i katërfishtë H1N1″ dhe “virusi pandemik H1N1 i 2009-ës”.

Shumë njerëz kanë imunitet, minimumi të pjesshëm ndaj viruseve sezonale H1N1, për shkak se ata kanë qenë të infektuar ose të vaksinuar kundër këtij mikro-organizmi të gripit. Këto viruse ndryshojnë gjenetikisht, e cila është arsyeja pse vaksina e gripit duhet të përmirësohet me kalimin e kohës.