9 Ndryshime pas lindjes për të cilat askush nuk ju tregon

Pas lindjes së fëmijës, ju mund të zbuloni disa gjëra të çuditshme në trupin tuaj, për të cilat askush nuk ju ka paralajmëruar. “Përse askush nuk më tha që do të pikoj urinë?” mund të pyesni. Ose “Si nuk më tha njeri që këmbët e mia do të duken si barka?” Është koha për t’i thënë këto gjëra.

Mospërmbajtja

Është tërësisht e padrejtë, përveç pelenave të ndotura të foshnjës tuaj, ju duhet të merreni edhe me të brendshmet e lagura tuajat.

Si t’ia bëni: Kjo nuk i ndodh kujtdo, por mospërmbajtja e paslindjes është edhe normale, edhe e përkohshme për shumë nëna. Gjatë dhimbjeve të lindjes, koka e foshnjës pengohet tek vagina (pareti anësor i saj). Si rezultat, nervat bëhen përkohësisht të mpira. Për shkak të kësaj mpirje, nervat nuk veprojnë me korrektësi, kështu që ju jo gjithmonë e merrni mesazhin për të urinuar dhe muskujt që ju bëjnë të përmbaheni jo gjithmonë e marrin mesazhin për ta mbajtur urinën.

“Për 16 muaj pasi linda vajzën, m’u desh të mbathja një pecetë sanitar-e dhe në qoftë se ecja shpejt apo bëja ushtrime fizike, fshikza ime do të zbrazej plotësisht”, thotë një nënë e re. “Ishte shumë e sikletshme”.

Një prerje cezariane mund të shkaktojë të njëjtën gjë, sepse ndërhyrja kirurgjik-ale mund të çojë në ndërprerje të përkohshme të fibrave nervore rreth fshikëzës.

Lajmi i mirë është që në të dy rastet, nervat rigjenerohen shpejt. Brenda disa ditësh e deri disa javësh, ju ka të ngjarë që do t’i keni përsëri të thata të brendshmet tuaja. Ndërkohë përdorini pecetat sanitare (të cilat do t’ju nevojiten sidoqoftë për hemorragji-në e paslindjes) dhe shkoni shpesh në banjë edhe nëse nuk e ndjeni nevojën për të shkuar atje. Në qoftë se urinim-i nuk zgjidhet pas disa javësh, bisedoni me mjekun tuaj. Mund të keni një sëmundje të quajtur mospërmbajtja e urinimit nga stresi, të shkaktuar nga muskujt e dyshemesë së pelvisi-t të cilat rrethojnë ureter-in. Në raste të rënda ky problem zgjidhet me një procedurë të thjeshtë kirurgjikale. Më pas çdo gjë është 100% më mirë.

Hemorragjia

Qumështi i lopës: Kur dhe si të fillojmë ta përdorim atë?

Përse ekspertët rekomandojnë të prisni për ta ushqyer foshnjën tuaj me qumësht lope deri sa ai të jetë 12 muajsh?

Ka disa arsye për ta vonuar përdorimin e qumështit të lopës deri sa foshnja juaj të arrijë në ditëlindjen e tij të parë.

Foshnjat mund ta tresin qumështin e lopës plotësisht ose po aq lehtë sa edhe qumështin e gjirit apo atë të pasuruar me vitamina. Qumështi i lopës përmban përqendrime të larta të proteina-ve dhe mineraleve të cilat mund të jenë barrë për veshkat e pa maturuara të foshnjës tuaj. Veç kësaj, qumështi i lopës nuk ka sasitë e duhura të hekurit, vitaminës C dhe ushqyesve të tjerë të fëmijëve. Madje ai mund të shkaktojë edhe anemi nga pamjaftueshmëria e hekurit tek disa foshnja, meqenëse proteinat e qumështit të lopës mund të acarojnë veshjen e brendshme të sistemit tretës, duke shkaktuar gjak në jashtëqitje. Së fundmi, qumështi i lopës nuk siguron yndyrat më të shëndetshme për foshnjat në rritje.

Pasi foshnja juaj të jetë në gjendje ta tresë atë, qumështi bëhet një pjesë e rëndësishme e dietës së saj. Ai është një burim i pasur kalciumi, që ndërton kocka dhe dhëmbë të forta dhe ndihmon të rregullohet koagulim-i i gjakut dhe kontrolli i muskujve. Po ashtu, është një nga burimet e pakta të vitaminës D që e ndihmon trupin të absorbojë kalciumin dhe është vendimtar për rritjen e kockës.

Gjithashtu qumështi siguron proteinën për rritje, si edhe karbohidratet, të cilat do t’i japin foshnjës tuaj energjinë që i nevojitet për t’u çapitur gjithë ditën. Dhe në qoftë se foshnja juaj merr mjaftueshëm kalcium, ai do të ketë më pak rrezik për një presion të lartë të gjaku-t, goditje, kancer të zorrës së trashë dhe frakturave të ijeve gjatë jetës së mëvonshme.

Sa qumësht duhet të pijë fëmija im?

Sipas Akademisë Amerikane të Pediatri-së, shumica e fëmijëve do të marrin mjaftueshëm kalcium dhe vitamina D në qoftë se ata pinë 2 deri 2 ½ filxhanë qumësht lope në ditë. Ju ofroni  fëmijëve tuaj një vjeç, qumësht të plotë (veç rastit kur kanë rrezik të shtuar për obezitet).

Piketë për vogëlushin tuaj: Ecja

Kur dhe si ndodh kjo

Fëmija juaj është stërvitur vazhdimisht për hapat e parë qysh nga dita e lindjes. Gjatë vitit të parë, ai ka zhvilluar fuqinë dhe koordinimin e muskujve të tij dhe ka zotëruar një shkathtësi pas një tjetre, që nga rrokullisja deri tek qëndrimi ulur, zvarritja apo largimi me shpejtësi.

Pasi i ka bërë të vetat këto aftësi, ai ka qenë gati ta detyrojë veten të qëndrojë në pozicionin në këmbë e madje edhe të udhëtojë rreth e qark dhomës duke u mbajtur tek mobiliet. Paskëtaj është çështje besimi dhe balance që ai të ecë vetë.

Mësimi i ecjes kërkon shumë praktikë dhe mund të dojë shumë kohë. Dhe zotërimi i saj është një përparim i madh në betejën e fëmijës tuaj për t’u bërë më i pavarur.

12 deri 18 muaj

Shumica e fëmijëve i hedhin hapat e tyre të parë afërsisht kur është ditëlindja e tyre e parë, por diapazoni normal për të arritur këtë piketë është shumë i gjerë. Mos u shqetësoni në qoftë se fëmija juaj është nga ata të vonshmit, i rëndësishëm është progresioni i aftësive. Në qoftë se ai ka qenë pak i vonuar në rrokullisjet dhe zvarritjet e tij, shanset janë që atij do t’i duhen edhe disa javë ose muaj të tjerë për të ecur. Për sa kohë ai vazhdon të mësojë gjëra të reja, nuk keni pse të shqetësoheni tepër.

19 deri 24 muaj

Kur  fëmija bëhet më i sigurt mbi këmbët e veta, ai do të fillojë të ndjehet më komod kur ecën me diçka në dorë, si p.sh. një kafshë prej pellushi ose një top. Ai do ta sfidojë veten duke mbajtur edhe pesha më të rënda, si p.sh. një çantë. Gjithashtu do të emocionohet kur të zbulojë që mund të vrapojë dhe jo vetëm të ecë nga një vend në tjetrin.

25 deri 30 muaj

Në kohën që mbush 2 vjeç, është bërë aq i sigurt për aftësitë e tij, saqë tashmë merr pjesë në lojëra të ndryshme. Hapat e tij po bëhen më të sigurt dhe po fiton aftësinë që të shkelë thembrën dhe gishtat e këmbëve, ashtu siç bëjnë edhe të rriturit.

Sëmundja e indit lidhës

Sëmundja e indit lidhës i referohet një grupi sëmundjesh që përfshijnë indin e pasur me proteina që i mbështet organ-et dhe pjesë të tjera të trupit. Shembuj të indit lidhës janë dhjami, kockat dhe kërc-et. Këto sëmundje shpesh prekin nyjet, muskujt dhe lëkurën, por ato po ashtu mund të prekin organe të tjerë si dhe sisteme organesh, duke përfshirë sytë, zemrën, mushkëritë, veshkat, traktin gastrointestinal dhe enët e gjakut.

Janë më shumë se 200 çrregullime që prekin indin lidhës, shkaqet dhe simptomat e tyre specifike ndryshojnë sipas llojeve të ndryshme.

Çrregullimet e trashëguara të indit lidhës

Disa sëmundje të indit lidhës, shpesh të quajtura çrregullime të trashëguara të indit lidhës, janë rezultat i ndryshimeve në disa gene. Shumë prej tyre janë fare të rralla. Më poshtë po japim disa nga më të zakonshmet:

Sindroma Ehlers-Danlos

Në të vërtetë një grup prej më shumë se 10 çrregullimesh, karakterizohen nga nyje tepër të ndjeshme, lëkurë e tendosur dhe rritje anormal-e e indit të mbresave. Simptomat mund të jenë nga më të butat deri tek ato sakatuese. Varësisht nga format specifike, simptomat mund të përfshijnë:

  • Një shpinë të lakuar;
  • Enë të dobëta të gjakut;
  • Mishra të dhëmbëve që rrjedhin gjak;
  • Probleme me mushkëritë, valvul-at e zemrës ose tretje-n.

Epidermolisisbullosa (EB)

Personat me këtë sëmundje kanë një lëkurë që është kaq e brishtë, saqë ajo shqyhet apo bëhet me flluska si rezultat i goditjeve më të vogla, apo edhe nga fërkimi me rrobat. Disa forma të EB mund të prekin sistemin tretës, atë të frymëmarrjes, muskujt ose fshikëzën e urinës. Shkaktuar nga defektet e disa proteinave në lëkurë, EB zakonisht është evidente në lindje.

Sindroma Marfan

Shtatë zakone të këqija të stërvitjes nga të cilat duhet hequr dorë

1. Gabim: Mos humbni kohë me eliptikun

Butoni “start i shpejtë” në një makinë ushtrimesh, i cili zakonisht i bën ingranazhet të lëvizin me një ritëm të qëndrueshëm, njihet se është mjedisi më pak i efektshëm. Studime pas studimesh tregojnë që bërja e stërvitjeve me intervale mundet jo vetëm t’ju ndihmojë që të arrini një gjendje fizike të mirë më shpejt, por po ashtu mund ta inkurajojë trupin tuaj të djegë më shumë yndyra pasi stërvitja ka përfunduar. “Ne kemi gjetur se kur njerëzit realizojnë të njëjtën rutinë në gjendje të qëndrueshme çdo herë që ata hipin në makinë, ata arrijnë pak ose aspak përparim psikologjikisht dhe mendërisht”, thotë përfaqësuesi i një kompanie që prodhon pajisje për fitnes. Ja sepse makinat eliptike të prodhuara së fundmi për palestrat eliminojnë ose e bëjnë më të vështirë të gjendet “starti i shpejtë” dhe në vend të kësaj theksojnë alternativa të intervaleve me nivele të larmishme të intensitetit. (Ju mund t’i gjeni këto ushtrime të intervalit në çdo lloj të makinave të tilla).

2. Gabim: Ushtrohuni tani kështu që të keni qëndrueshmërinë e Madonës (dhe ndoshta krahët e saj) kur të arrini moshën e saj

Kërkimet e Michelle Segar, ekspert-e e qëndrueshmërisë në sjellje në Universitetin e Michigan-it kanë gjetur se njerëzit duan të plaken të shëndetshëm, në teori, por kur ajo ka ndjekur ushtrimet për një kohë të caktuar, ata që ndjenin se kishin marrë shpërblim për t’u shënuar (dhe të menjëhershëm) nga stërvitjet e tyre, ishin ushtruar 20% më shumë se ata që thanë se objektivi i tyre ishte të mbeteshin më të shëndetshëm. Në qoftë se ju fokusoheni tek endorfinat që bëjnë të ndjehesh mirë ose për qetësimin e stresit, ju vini re para se të përfundojë mësimi se do të ketë më shumë të ngjarë që ju të programoni një stërvitje tjetër.

3. Gabim: Ju mendoni se po punoni për të ndenjurat tuaja në një klasë të nxehtë të jogës

Piketat e zhvillimit të foshnjës tuaj: Rrokullisja

Rrokullisja

Pasi foshnja juaj fiton kontrollin mbi kokën e vet dhe pothuaj në të njëjtën kohë kur mësohet të qëndrojë ulur, ajo do të mësohet edhe të rrokulliset. Do të mësojë të kthehet nga shtrirë në shpinë, në shtrirë mbi bark dhe anasjelltas dhe do ta përdorë këtë aftësi të re të tij për të lëvizur nëpër shtëpi. Stimul-i për këtë është një lodër larg tij, apo edhe juve vetë.

Kur krijohet kjo aftësi?

Foshnja juaj mund të jetë në gjendje të kthehet nga pozicioni barkas në shpinë, qysh në moshën 4 muajsh. Do t’i duhet edhe një apo dy muaj që të rrotullohet nga pozicioni në shpinë në atë barkas, sepse ka nevojë për muskuj më të fortë të qafës dhe të krahëve për ta realizuar këtë manovër.

Si krijohet?

Rreth moshës tre muajsh kur foshnja vihet mbi bark do të fillojë të ngrejë kokën dhe shpatullat duke përdorur krahët për t’u mbështetur. Kjo mini ulje-ngritje e ndihmon atë që të forcojë muskujt që do të përdorë për t’u rrokullisur. Foshnja do t’ju çudisë ju dhe veten herën e parë që rrokulliset.

Në moshën 5 muajsh foshnja juaj ndoshta do të jetë në gjendje të ngrejë kokën e tij, të ngrihet mbi krahë dhe të harkojë shpinën për të ngritur gjoksin nga toka. Madje ai mund të mbështetet mbi barkun e tij, të shkelmojë me këmbë dhe të “notojë” me krahë. Të gjithë këto ushtrime e ndihmojnë që të zhvillojë muskujt që i nevojiten për t’u rrokullisur në të dy drejtimet, ndoshta rreth moshës 6 muajsh.

Ndërsa disa foshnja e kanë rrokullisjen si mënyrën e tyre parësore të transportit mbi dysheme, të tjerë e kapërcejnë këtë fazë dhe zhvendosen duke qenë ulur, duke u zgjatur dhe duke u zvarritur.

Për sa kohë foshnja juaj vazhdon të fitojë aftësi të reja dhe të tregojë interes për të ardhur vërdallë dhe për të eksploruar mjedisin e vet, mos u shqetësoni.

Po më pas?

Dhimbjet e shpinës

Dhimbja e shpinës apo dhimbjet e prapme, janë një problem i zakonshëm mjekësor. Ekzistojnë shumë shkaqe për dhimbjet e shpinës. Disa prej tyre janë për shkak të problemeve të rënda, shumica e problemeve të prapme janë me natyrë “mekanike” dhe mund të parandalohen me përdorimin e duhur të shpinës dhe duke e mbajtur atë në formë të mirë.

Pjesa e prapme (ose shpina) ka qenë përshkruar si një pjesë e shkëlqyer e projektimit inxhinierik. Është një amortizues, një mbështetje, një mburojë, një kanal komunikimi dhe qendra e një sërë levash. Me të gjitha këto punë të ndryshme, nuk është për t’u habitur se nganjëherë gjërat shkojnë keq.

Anatomia e shpinës

Shpina është një kolonë kockash (e njohur si rruaza), të cilat lidhen së bashku nga muskujt dhe ligament-et dhe janë të ndara nga disqet ndërmjet vertebrave (të cilat kanë një efekt mbrojtës). Rruazat rrethojnë palcën kurrizore e cila është rruga kryesore për marrjen e mesazheve nga truri. Nervat lënë palcën kurrizore në intervale të rregullta, përgjatë gjatësisë së saj dhe shkojnë në të gjitha pjesët e trupit.

Ekzistojnë shumë nyje të vogla në pjesën e prapme, të cilat janë të nevojshme për të lejuar rruazat që të lëvizin kundër njëri-tjetrit, pasi kryejnë aktivitete të ndryshme.

Shkaktarët e dhimbjes së shpinës

Pjesa më e madhe e dhimbjeve të shpinës, vijnë si rezultat i problemeve me: muskujt, ligamentet dhe nyjet. Më shumë probleme serioze ndodhin kur nervat ose palca kurrizore është e dëmtuar, zakonisht nga presionet lokale.

Çdo gjë që e detyron qëndrimin e shpinës tuaj që të anojë, mund të shkaktojë variacione të ligamenteve dhe si rezultat kemi dhimbje.

Të qenit mbipeshë është një shembull, pasi një stomak i madh do të thotë se duhet të anojmë shtyllën kurrizore, në mënyrë që të shmanget rënia. Çdo grua që ka qenë shtatzënë pajtohet me mendimin se ky anim  i shtyllës kurrizore e bën jetën shumë të pakëndshme.

Mënyra sesi ne ngrihemi e ulemi në tavolinat tona, veprojmë në makineri dhe bëjmë qindra detyra të vogla mund të ndikojë në shpinën tonë.

ALS - Skleroza amiotrofike laterale

Çfare eshte skleroza amiotrofike laterale?

Skleroza amiotrofi-ke laterale, ose ALS (amyotrophic lateral sclerosis) është një sëmundje në të cilën disa qeliza të trurit dhe të shtyllës kurrizore vdesin dalëngadalë. Këto qeliza nervore quhen neurone motorike dhe kontrollojnë muskujt që lejojnë të lëvizin pjesët e trupit tuaj. ALS quhet edhe sëmundja Lou Gehrig (LOU GEHRIG-ut Sëmundja e).

Personat që kanë këtë formë skleroze gradualisht bëhen gjithnjë e më të paaftë. Periudha e keqësimit të sëmundjes është e ndryshme për njerëz të ndryshëm. Disa persona jetojnë me ALS për disa vjet. Por me kalimin e kohës ALS ua bën të vështirë të ecin, flasin, të gëlltisin dhe të marrin frymë. Këto probleme mund të çojnë në plagosje, sëmundje dhe në fund të fundit në vdekje. Në shumicën e rasteve vdekja ndodh brenda tre deri pesë vjetësh pasi fillojnë të shfaqen simptomat, megjithëse disa persona jetojnë edhe për shumë vjet, madje edhe dhjetëvjeçarë.

Mund të jetë shumë frikësuese për dikë që të mësojë se ka ALS. Biseda me mjekun, marrja e këshillimeve dhe bashkimi në një grup mund ta ndihmojnë që të merret me ndjenjat e veta. Edhe pjesëtarët e familjes mund të kenë nevojë për mbështetje apo këshillim me keqësimin e sëmundjes.

ALS është e rrallë. Çdo vit në SHBA dhe në pjesën më të madhe të botës vetëm 1 ose 2 vetë në 100 000 sëmuren nga ALS. Burrat e marrin ALS pak më shumë se gratë. ALS mund të shfaqet në çdo moshë, por më shpesh fillon tek të rriturit e moshës së mesme dhe të moshuarit.

Çfarë e shkakton ALS?

Mjekët nuk e dinë çfarë e shkakton ALS. Në rreth 1 rast në 10 ajo shfaqet në familje. Kjo do të thotë që 9 herë nga 100 një person me ALS nuk ka ndonjë pjesëtar të familjes me këtë sëmundje.

Cilat janë simptomat?

Piketa të zhvillimit të foshnjës tuaj: Qëndrimi ulur

Qëndrimi ulur

Qëndrimi ulur në mënyrë të pavarur i jep foshnjës tuaj një perspektivë të re për botën. Pasi muskujt e shpinës dhe të qafës së tij të jenë mjaft të forta për ta mbajtur atë drejt dhe ai të kuptojë se ku duhet t’i verë këmbët që të mos rrëzohet, është vetëm çështje kohe, deri sa ai të kalojë në zvarritje, të ngrihet më këmbë dhe të fillojë të ecë.

Kur zhvillohet kjo aftësi?

Ka mundësi që foshnja juaj do të mësojnë të qëndrojë ulur në mënyrë të pavarur midis moshës 4 dhe 7 muajsh. Afërsisht kjo është koha kur ai ka zotëruar rrotullimet dhe mbajtjen lart të kokës. Shumica e foshnjave mund të qëndrojnë mirë ulur për disa minuta pa mbështetje në kohën kur ata janë 8 muajsh. Edhe foshnjat që kanë zotëruar të qëndruarit ulur, herë pas here rrëzohen, shpesh për shkak se e humbasin interesin për të qëndruar drejt.

Si zhvillohet ajo?

Ndërsa ju mund ta mbështesni foshnjën tuaj që ai të qëndrojë ulur qysh nga dita e parë, të qëndruarit ulur në mënyrë të pavarur, nuk do të fillojë deri sa ai të ketë kontrollin mbi kokën e tij. Duke filluar nga mosha 5 muajsh, muskujt e qafës dhe të kokës të foshnjës tuaj forcohen me shpejtësi dhe ai mësohet ta mbajë kokën lart, ndërsa qëndron shtrirë mbi bark.
Pastaj, ai do të kuptojë se si të mbështetet mbi krahët e tij dhe ta ngrejë gjoksin e tij, një lloj ulje ngritje e vogël mbi krahë. Në moshën 5 muajsh, ai mund të jetë i aftë që qëndrojë ulur për disa çaste pa u ndihmuar, megjithëse ju duhet të qëndroni pranë për t’i dhënë mbështetje dhe për ta rrethuar me jastëkë për të zbutur ndonjë rënie të mundshme.
Së shpejti, foshnja juaj do të kuptojë sesi ta ruajë ekuilibrin duke qenë ulur dhe duke u anuar përpara mbi njërën apo të dyja duart në pozicionin e një trekëmbëshi. Nga mosha 7 muajsh, ndoshta do të jetë në gjendje të qëndrojë ulur pa mbështetje (duke i lënë të lira duart që të eksplorojnë) dhe do të mësojë se si të arrijë një objekt të dëshiruar ndërsa qëndron ulur.

Stërvitje në vetëm 7 minuta

Në qoftë se ndonjëherë i keni premtuar vetes që duhet të ktheheni në formën e mëparshme sapo që të gjeni kohën e duhur, atëherë stërvitja 7 minutash mund të jetë për ju. Kjo është një seri ushtrimesh të shpejta që ju ndihmojnë për të stabilizuar peshën tuaj trupore.

Filloni me diçka që e keni mësuar në shkollën fillore: kërcimet. Rrini me këmbë të hapura dhe me duart pas kokës. Pastaj ndërsa kërceni bashkojini këmbët dhe shtrijini krahët anash. Ju mund ta shpejtoni ose ngadalësoni këtë ushtrim sipas gjendjes tuaj fizike. Bëjeni këtë për 30 sekonda, bëni 10 sekonda pushim dhe kaloni në lëvizjen tjetër.

Mbështetja në mur

Qëndroni me shpinën tuaj mbështetur në mur, këmbët të hapura dhe paksa përpara. Përkuluni prapa në mur dhe rrëshqisni sikur do të uleni në karrige. Gjunjët duhet të ulen deri mbi kyçe të përkulura në 90°. Qëndroni në këtë pozicion për 30 sekonda.

Janë 12 ushtrime. Secili prej tyre duhet të zgjasë 30 sekonda, me nga një pushim prej 10 sekonda midis tyre.

Kjo quhet stërvitja 7 minutash, por ju do të keni dobinë maksimale nga përsëritja e tyre të paktën 3 herë.

Rendi i ushtrimeve nuk ka rëndësi: Ju duhet të alternoni funksionimin e grupeve të muskujve të kundërt me njëri tjetrin dhe të pasoni ushtrimet që e rrisin ritmin e zemrës tuaj me ato që e qetësojnë paksa atë. Kontrolloni me mjekun tuaj para se të filloni një rutinë të re ushtrimesh për t’u siguruar që ajo është e duhura për ju.

Ulje – ngritje

Rrini në pozicionin shtrirë në dysheme, bashkoni këmbët me gishtat e tyre poshtë, duart poshtë në gjerësinë e shpatullave. Përkulni ngadalë krahët dhe uleni trupin në dysheme sa më poshtë që të mundeni duke e mbajtur shpinën në nivelin e vitheve. Pastaj kthehuni përsëri në pozicionin e mëparshëm dhe përsëriteni ushtrimin për 30 sekonda. Mund ta bëni më të lehtë këtë ushtrim duke e mbështetur peshën në gjunjë në vend të gishtave të këmbëve.

Përkulje të barkut