Katarakti

Çfarë është katarakti?

Katarakt-i (perdja e syrit) është shkaku kryesor i verbimit në mbarë botën. Shumë njerëz arrijnë deri në verbim nga katarakti sepse për fat te keq ata nuk e dinë që kjo sëmundje mund të kurohet, por jo me medikamente ose me pika në sy. Me rritjen e moshës, katarakti bëhet i pashmangshëm.

Cilat janë shkaqet e kataraktit?

Shkaku kryesor i kataraktit është kalimi i viteve. Faktorët që rrisin rrezikun e kataraktit përfshijnë:

  • Ekspozim të pambrojtur afatgjatë ndaj rrezeve të diellit;
  • Duhan;
  • Diabet;
  • Një histori familjare me kataraktin;
  • Dëmtim të syve;
  • Inflamacion kronik në sy; dhe
  • Përdorim të ilaçeve steroidale për një kohë të gjatë.

Disa katarakte janë shkaktuar nga një çrregullim i trashëguar gjenetik. Infeksioni i rubeolë-s në mitër mund të shkaktojë kataraktin, gjë që mund të ndodhë që në lindje.

Cilat janë simptomat e kataraktit?

Problemi i shkaktuar nga katarakti është ndikimi që ai sjell tek shikimi. Tipikisht, njerëzit me katarakt ankohen për vështirësi në lexim, vështirësi në njohjen e fytyrave të njerëzve dhe të dhënies së makinës në kohe të keqe dhe natën. Ato gjithashtu mund të jenë të ndjeshëm ndaj dritës.

Cili është trajtimi për kataraktin?

Trajtimi i vetëm efektiv për kataraktin është operimi. Operimi mund të bëhet nën anestezi-në lokale dhe kërkon vetëm një qëndrim afatshkurtër në spital. Disa pika në sy mund të jenë më pas të rekomandueshme dhe duhet të eleminohet aktiviteti i tepërt fizik.

Vendimi për operacionin varet plotësisht në sesa shumë katarakt mund të ndikojë në pamjen tuaj dhe në aftësinë për të patur një jetë normale.

Nëse ju jeni në moshën 60 vjeçare ose më të moshuar, shikimi juaj është duke humbur për shkak të kataraktit, dhe më pas kirurgji-a do të ndryshojë jetën tuaj. Shmangni dritën e shumtë dhe vendosni syze kur jeni të rinj pasi kjo mund të shtyjë nevojën tuaj për operim.

Menaxhimi i dhimbjes pas një operacioni kirurgjikal

Menaxhimi i dhimbjes pas një ndërhyrje kirurgjikale fillon që para operacionit.

Kur dëgjoni mjekun tuaj të thotë fjalët “Do të na duhet ta operojmë” mund t’ju kalojnë të dridhura në trup. Menjëherë, ju vijnë në mendje pyetje lidhur me seriozitetin e gjendjes tuaj shëndetësore, vetë procedura dhe probabiliteti që kjo do t’ju shërojë. E më pas, është edhe perspektiva e dhimbjes pas operacionit. Sa shumë dhimbje do të keni? 

Lajmi i keq është se njëfarë dhimbje është një shoqërues i pashmangshëm në shumicën e llojeve të operacioneve. Ndërkaq, lajmi i mirë është se ekzistojnë shumë medikamente shumë të efektshme për ta mbajtur nën kontroll dhimbjen post operatore. Përveç kësaj në favor të një qetësimi më të madh, ekspert-ët thonë që dhimbja e kontrolluar mirë mund ta shpejtojë shërimin dhe të parandalojë problemet afatgjata.

Në mënyrë që të siguroheni që po merrni trajtimin më të mirë të mundshëm për dhimbjen post operatore, ekspertët këshillojnë një rol aktiv dhe mbajtjen hapur të kanaleve të komunikimit midis jush dhe mjekut tuaj, duke filluar që para operacionit.

Filloni që para operacionit

Koha për të biseduar me kirurg-un dhe anesteziolog-un tuaj lidhur me atë se si do të menaxhohet dhimbja pas operacionit është gjatë analizave para tij dhe jo pasi është kryer procedura.

Më poshtë keni disa probleme të rëndësishme për të diskutuar me mjekun tuaj para se të niseni për në spital:

  • Tregojini atij çdo gjë që ju do të ndërmerrni. Mjeku juaj nevojitet të jetë në dijeni për të gjithë shtesat ushqimore, ilaçet e rekomanduara dhe ato ilaçe që merrni pa recetë në mënyrë që të parandalojë bashkëveprimet e rrezikshme të ilaçeve.
  • Pyeteni se sa dhimbje do të keni dhe sa do të zgjasin ato. Çdo njeri mund ta menaxhojë dhimbjen në mënyra të ndryshme. Po ashtu çdo lloj operacioni përgjithësisht përmban një farë niveli dhe lloji të dhimbjeve.

P.sh. pas një operacioni të shpinës përgjithësisht njerëzit përjetojnë shumë spazmë muskulore. Nga ana tjetër operacionet abdominale zakonisht kanë një dhimbje ngërçi meqenëse zorrët funksionojnë për t’ju kthyer normalitetit.

Bebet dhe të vjellat

Zakonisht kur të rriturit vjellin, kjo është shenjë sëmundjeje. Për këtë arsye, të vjellat tek foshnjat mund të shkaktojnë një shqetësim të madh që diçka vërtet e rëndë ekziston. Gjithsesi, kjo nuk është gjithnjë e vërtetë.

Çfarë është refluksi gastrik?

Shumë foshnja kanë refluks-in gastrik. Kjo ndodh kur përmbajtja e rrjedhës së stomaku-t mbështetet deri në ezofag, në kalimin ndërmjet gojës dhe stomakut. Në të rriturit ekziston një lloj valvule apo mekanizmi për të parandaluar këtë që të ndodhë, por kjo valvul shpesh nuk është e zhvilluar në foshnjat vogla. Disa ilaçe janë në dispozicion për të zvogëluar refluksin.

Kur duhet të kontaktoni mjekun tuaj

Nëse fëmija vjell në periudha të tjera përveç pas ushqyerjes, kjo është shqetësuese pasi fëmija nuk merr peshë. Në këto raste duhet kërkuar këshilla mjekësore. Infeksionet e çfarëdolloji dhe një sërë gjendjesh të tjera mund të shkaktojnë të vjellat. Ndihma në këto raste duhet përfshirë në trajtim.

Gjendja e quajtur stenozë pilor-ike (stenoza e pylorit), në të cilën hapja e pjesës së poshtme të stomakut është pjesërisht e bllokuar, është e pranishme në rreth 2% të foshnjave. Kjo shkakton shumë të vjella, në të cilën sasitë e mëdha të të vjellave që dalin nga goja, mund të zgjasin. Fëmija do të fillojë të mos marrë peshë dhe një operacion i vogël do të jetë i domosdoshëm për të lehtësuar problemin.

Sikundër ekzistencës së shumë simptomave të tjera tek foshnjat, siç janë edhe ethet, është e rëndësishme marrja në konsideratë e kontrollove të shpeshta. Nëse të vjellat janë të buta dhe foshnja duket mirë, atëherë nuk ekziston një problem serioz. Por, nëse fëmija nuk duket mirë, ose nëse të vjellat në vetvete janë të forta, duhet të çoni fëmijën që të kontrollohet nga doktori.

Sinozitet (Sinusitet)

Sinozit-i (Sinusit) mund të rezultojnë nga infeksioni ose alergji-a.

Sinuset

Sinus-et janë hapësira në kockat e kafkës që janë kryesisht plot me ajër. Funksioni i tyre ekzakt është i paqartë. Ato ndihmojnë që koka e njeriut të mos jetë shumë e rëndë dhe ndoshta luajnë një rol në qartësimin e të dëgjuarit.

Ka tre palë sinuse dhe një sinus sfeniodal, që është në qendër të kokës. Sinuset maksilar-e janë poshtë syve në çdo anë të hundës, sinuset frontale janë mbi sy dhe sinuset e etmoidit prapa syve. Çdo sinus ka një hapje të vogël ose tub që i lidh ato me pjesën e prapme të hundës.

Kanali i sinuseve prodhon një fluid të pastër (mukus) që i pastron ato nga materialet e padëshirueshme. Ky fluid kalon nëpërmjet kanaleve në pjesën e prapme të hundës dhe fytit nga ku gëlltitet. Kjo ndodh në mënyrë të vazhdueshme, edhe pse ne nuk jemi të interesuar shumë për këtë. Kur fluidi prodhohet me shumicë atëhere kthehet në gëlbazë ose rrufë. Kjo mund të sjellë një irritim kronik të fytit që njihet me emrin rrufa post-nazal-e.

Shkaqet e sinoziteve (sinusit)

Ka 2 shkaqe kryesore të shtimit të prodhimit të mukusit: infeksioni dhe alergji-a.

Meqenëse vrimat që vazhdojnë nga sinuset janë të vogla, ato mund të bllokohen lehtë. Kur kjo ndodh, presioni në sinuse rritet duke shkaktuar simptoma që mund të variojnë nga një ndjenjë e lehtë kongjestion-i, si një e ftohur tipike, në dhimbje të ndryshme. Ndonjëherë mund të ndodhë edhe reduktim dëgjimi ose bllokim i veshëve. Kjo sepse tubi Eustakian, që lidh veshin e mesëm me pjesën e prapme të hundës bllokon vrimat e sinuseve.

Infeksionet mund të variojnë nga sëmundje virale te infeksione të ndryshme bakteriale. Në këto raste mukusi trashet dhe bëhet zakonisht në ngjyrë të gjelbër ose të verdhë. Shpesh është i nevojshëm trajtimi me antibiotikët. Një komplikim i rrallë mund të jetë përhapja e infeksioneve në strukturat e afërme si sy dhe tru, që është një komplikim serioz i infeksioneve të patrajtuara të sinuseve.

Transplantimet e zemrës

Një transplantim i zemrës është zëvendësimi i zemrës së sëmurë ose të dëmtuar të një personi me një zemër normale të dikujt që ka vdekur (një dhurues).

Transplantimi i parë i zemrës së njeriut u krye në Afrikën e Jugut në vitin 1967. Që atëherë transplantimet e zemrës nuk janë më procedura eksperimental-e, por trajtime të stabilizuara mjekësore për sëmundje të avancuara të zemrës.

Kush ka nevojë për një transplantim të zemrës?

Personat që kanë pasur një mosfunksionim të zemrës mund të kenë nevojë për një transplantim të zemrës. Mosfunksionimi i zemrës, që ndodh kur zemra është dëmtuar rëndë nga sëmundja e arterie-ve koronare ose një kardiomiopati (kardio-miopati, një sëmundje që dobëson muskulin e zemrës), do të thotë që zemra nuk është në gjendje të pompojë siç duhet. Shkaqe të tjera të mosfunksionimit të zemrës mund të përfshijnë infeksione virusale, valvul-a të zemrës që pikojnë apo bllokohen ose forma gjenetike të sëmundjes së zemrës.

Megjithëse trajtimi me anë të medikamenteve mund t’i ndihmojë disa njerëz me mosfunksionim të zemrës, të tjerë nuk kanë dobi dhe për këta transplantimi mund të jetë alternativa më e mirë.

Në total, transplantimi i zemrës është një procedurë përgjithësisht e suksesshme. Vlerësohet se transplantimi i zemrës pritet që të jetojë mesatarisht nga 10 në 20 vjet. Pas transplantimit, 90% e pacientëve jetojnë pas një viti dhe pas 10 vjetësh, 70% e pacientëve janë ende gjallë.

Para se dikush të pranohet për një transplantim duhet që organ-et e tjera siç janë veshkat dhe mëlçia të funksionojnë normalisht. Personi duhet të ketë hequr dorë nga duhani dhe alkool-i tepruar dhe i gatshëm të kërkojë një zemër të re.

Cilat janë kriteret për ata që u bëhet transplantimi?

Zakonisht për të qenë të pranueshëm për një transplantim të zemrës duhet që pacientët të:

  • Vijnë nga një sëmundje e zemrës në fazën e fundit;
  • Të jenë mirë me shëndet, përveç sëmundjes së zemrës;
  • Të ketë gjasa që vdesin po nuk bënë transplantimin;
Kanceri i vezoreve: Alternativat e trajtimit

Trajtimi i kancerit të vezoreve zakonisht përfshin ndërhyrjen kirurgjik-ale dhe kemioterapinë. Ndonjëherë ai përfshin radioterapi-në.

Kirurgjia

Trajtimi parë për kancerin e vezoreve zakonisht është një operacion i quajtur laparotomi. Në këtë operacion bëhet një prerje në abdomen dhe kjo e lejon mjekun të gjejë dhe të largojë sa më shumë kancer që është e mundshme.

Në shumë raste mjeku do të bëjë një biopsi të tumor-it në fillim të operacionit për që qenë i sigurt që ai është kancer. Kjo quhet një “prerje e ngrirë”. Në qoftë se kanceri konfirmohet, atëherë operacioni do të vazhdojë. Operacioni zakonisht heq vezoret dhe tubat fallopianë (tubat uterine), mitrën dhe omentum majus dhe disa nyja limfatike në atë zonë. Gjithashtu mund të hiqet edhe apendicit-i. Ndonjëherë nevojitet të hiqet edhe një pjesë e zorrëve dhe madje edhe fshikëza e urinës.

Mund të tingëllojë që shumë nga pjesët ose organ-et e trupit tuaj hiqen në këtë operacion. Megjithatë këto organe janë fare të vegjël në krahasim me çdo gjë tjetër në abdomen-in dhe pelvisi-n tuaj dhe heqja e tyre nuk le ndonjë hapësirë bosh.

Disa gra mund të mos kenë nevojë për një kirurgji ekstensive. P.sh. një grua e re me një kancer epitelial të vezoreve në fazë të hershme mund të mos ketë nevojë t’i hiqet uterus (mitra) dhe të dy vezoret. Në këtë rast për të është ende e mundur që të ketë fëmijë.

Përcaktimi i fazave të sëmundjes

Pas operacionit, kampionë të një pjese të organeve që janë hequr dërgohen për ekzaminim në laborator. Rezultatet, të kombinuara me disa rezultate të testeve diagnostike japin informacion për llojin dhe shtrirjen e kancerit tuaj. Kjo bën të mundur që mjekët të përcaktojnë fazat e sëmundjes në mënyrë që të munden të përpunojnë trajtimin më të mirë për ju. Në qoftë se kanceri i vezoreve është kufizuar vetëm tek vezoret ose fare pranë tyre, ai mund të quhet i fazës 1 ose 2. Në qoftë se ai është përhapur në organe të tjerë ai mund të jetë i fazës 3 ose 4. Njohja e fazës së sëmundjes e ndihmon mjekun tuaj që të diskutojë me ju zgjedhjet për trajtimin e mëtejshëm.

Kuptimi i kirurgjisë së kancerit: Një udhëheqës për pacientët dhe familjet e tyre

Planifikimi dhe përgatitja për kirurgjinë e kancerit

Edhe ju edhe mjeku juaj kanë gjëra për të bërë para kirurgji-së për t’u siguruar që ju keni shansin më të mirë për një rezultat pozitiv. Sa më shumë që të jetë e mundur ju duhet të dini çfarë do të prisni dhe të ndjeni që vendimi që keni marrë është më i miri për ju. Njerëzit ndryshojnë lidhur me atë se sa të përfshirë duan të jenë në procesin e marrjes së vendimit. Por të dini sa më shumë që të jetë e mundur për atë se çfarë ju pret, kjo të paktën redukton nivelin e stresit për ju.

Nuk është e pazakontë që pacientët të presin disa javë pasi mësojnë që ata kanë kancer që të bëhet një operacion kirurgjikal. Ju keni kohë të:

  • Mësoni më shumë për kancerin;
  • Të flisni me të tjerë që kanë pasur kancer;
  • Të eksploroni alternativat e trajtimit tuaj;
  • Të gjeni ekipin më të mirë për t’u kujdesur për ju.

Gjithashtu ju mund të doni që të merrni një opinion të dytë. Pothuaj në të gjithë rastet koha e nevojshme për t’u përgatitur për operacionin nuk duhet të ketë ndikim mbi suksesin e tij. Por në qoftë se ju keni ndonjë lloj problemi urgjent mjekësor, operacioni duhet bërë sa më shpejt që është e mundur.

Miratim i informuar

Miratimi pasi të jeni i informuar është një nga pjesët më të rëndësishme të përgatitjes për operacionin kirurgjikal. Ai është një proces gjatë të cilit juve u tregohen të gjithë aspektet e trajtimit para se të jepni miratimin tuaj me shkrim për operacionin. Ky miratim zakonisht nënkupton që mjeku juaj ka shpjeguar sa më poshtë:

  • Kushtet ose diagnozë-n tuaj dhe përse operacioni është një alternativë;
  • Qëllimin e operacionit;
  • Si do të bëhet operacioni;
  • Si mundet të jetë ai i dobishëm për ju;
  • Cilat janë rreziqet;
  • Çfarë efektesh anësore duhen pritur;
  • Çfarë alternativash të tjera trajtimi keni.

Kur ju e nënshkruani miratimin tuaj ju me këtë pranoni që e keni marrë këtë informacion, e kuptoni atë dhe jeni i gatshëm t’i nënshtroheni operacionit kirurgjikal. Gjithashtu kjo do të thotë që ju e kuptoni se nuk ka garanci që trajtimi do të funksionojë.

Testimi para operacionit

Pyetje që i duhen bërë mjekut për kirurgjinë e kancerit

Para se të bëhet një ndërhyrje kirurgjikale gjeni gjithçka mundeni lidhur me përfitimet, rreziqet dhe efektet anësore të operacionit. Ju mund të doni t’i bëni mjekut tuaj pyetjet e renditura këtu. Përgjigjet mund të ndihmojnë që të ndjeheni më mirë për vendimin që do të merrni.

  • Cili është qëllimi i këtij operacioni? Të largohet kanceri? Të largohet një pjesë e tumor-it për të testuar për kancer? Për të ndihmuar për një problem të shkaktuar nga tumori?
  • Cilat janë shanset që ai do të funksionojë?
  • A ka ndonjë mënyrë tjetër për ta trajtuar kancerin apo për të lehtësuar problemin?
  • A kam nevojë që të marr mjekime të tjera për kancerin (si kemioterapi apo rrezatim) para apo pas kirurgji-së?
  • Veç kancerit, a jam i shëndetshëm mjaftueshëm për të kapërcyer streset e kirurgjisë dhe ilaçet që përdoren për këtë?
  • Sa operacione të tilla keni bërë? Cila është përqindja e suksesit? A keni përvojë në operacionet e këtij lloj kanceri?
  • Çfarë do të bëni saktësisht në këtë operacion? Çfarë do të hiqni? Përse?
  • Sa do të zgjasë operacioni? Kush do të mbajë në korrent familjen time?
  • A do të kem nevojë për transfuzion gjaku?
  • Çfarë mund të bëj që të përgatitem për operacionin?
  • Çfarë mund të pres më pas? A do të kem shumë dhimbje? A do të kem tuba apo kateter? Sa kohë do të rri në spital?
  • Sa do të preket trupi im nga operacioni? A do të funksionojë apo duket ndryshe? A do të jetë i përhershëm ndonjë nga efektet?
  • Sa kohë do të duhet që unë të kthehem në aktivitetet e mia të zakonshme?
  • Cilat janë rreziqet e mundshme dhe efektet anësore të këtij operacioni? Cilat janë rreziqet e vdekjes apo paaftësimit?
  • Çfarë do të ndodhë në qoftë se zgjedh të mos i nënshtrohem operacionit?
  • Cilat janë shanset që operacioni ta shërojë kancerin?
  • Në qoftë se ky operacion nuk funksionon, a ka trajtime të tjera për kancerin që unë mund të provoj?
  • A kam kohë të mendoj apo të marr një opinion të dytë?

Këtu janë disa udhëzime që ju ndihmojnë të mbani mend përgjigjet e mjekut:

Fshikëza e shkarë

Fshikëza është një organ i zgavruar në pelvis i cili depoziton urinën. Presioni i krijuar kur fshikëza mbushet me urinë shkakton nevojën për të urinuar. Gjatë urinimit, urina largohet nga fshikëza dhe del jashtë trupit nëpërmjet ureter-it.

Tek gratë, pareti i përparmë i vaginës mbështet fshikëzën. Ky paret mund të dobësohet apo të lëshohet me kalimin e moshës. Një stres i konsiderueshëm trupor siç është lindja e një fëmije mund të dëmtojë këtë pjesë të paretit vaginal. Në qoftë se ai keqësohet, fshikëza mund të shkasë, në kuptimin që nuk mbështetet më në paretin e vaginës dhe bie në vaginë. Kjo mund të shkaktojë probleme, si vështirësi në urinim, siklet dhe mospërmbajtje nga stresi (rrjedhje të urinës të shkaktuar nga teshtitja, kolla dhe tendosja).

  • Fshikëzat e shkara (të quajtura edhe cistocelë ose fshikëza të rrëzuara) ndahen në katër gradë, bazuar në atë se sa shumë fshikëza bie në vaginë.
  • Grada 1 (e butë): Vetëm një pjesë e vogël e fshikëzës bie në vaginë.
  • Grada 2 (e moderuar): Fshikëza bie mjaft sa që arrin hapjen e vaginës.
  • Grada 3 (e rëndë): Fshikëza zgjatet nga trupi përmes hapjes vaginale.
  • Grada 4 (e plotë): E tërë fshikëza zgjatet plotësisht jashtë vaginës, zakonisht e shoqëruar me forma të tjera të shkarjes së organeve të legenit.

Fshikëzat e shkara zakonisht shoqërojnë menopauzë-n. Para menopauzës, trupi i gruas krijon hormonin e estrogjenit, që ndihmon të mbahen të fortë muskujt e vaginës dhe ata rreth saj. Trupat e grave pushojnë së krijuari shumë estrogjen pas menopauzës dhe këta muskuj priren të dobësohen si rezultat i kësaj.

Shkaqet e një fshikëze të shkarë

 Faktorët e mëposhtëm zakonisht shoqërohen me shkaqet e një fshikëze të shkarë:

  •  Lindja e fëmijëve: Ky është shkaku më i zakonshëm i një fshikëze të shkarë. Procesi i lindjes është stresues për indet dhe muskujt vaginal, që mbajnë fshikëzën e një gruaje.
  • Menopauza: Estrogjenet, hormone që ndihmojnë që të ruhet forca dhe shëndeti i muskujve në vaginë, nuk prodhohen pas menopauzës.
Udhëheqës vizual: Trajtimet dhe korrigjimet më të mira për celulitin

[ssba_hide]