Humbja e peshës: E vërteta për heqjen e kg-ve të tepërt pas lindjes

Shumë gra pyesin veten se sa kohë do t’u duhet që të humbasin peshën e foshnjës dhe të kthehen në trupin e para lindjes. Këtu keni fakte reale lidhur me atë se si trupi vazhdon të ruajë kilogramë pas lindjes.

Është ëndrra e çdo gruaje të humbasë të gjithë kilogramët shtesë pasi ajo lind fëmijën. Por fakti është që madje edhe yjet e kinematografisë nuk arrijnë të kthehen në trupin që kishin para lindjes. Është e rëndësishme që t’i kontrolloni pritshmëritë tuaja; në varësi nga përmasat e të porsalindurit (sipas OBSH-së i porsalindur konsiderohet fëmija gjatë katër javëve të para të lindjes) dhe peshës së saktë të lëngut amniotik (lëngu amniotik) dhe placentës (të cilat ju i nxirrni gjatë lindjes), shumica e grave shtatzënë mund të humbasin deri në 3-5 kg gjatë lindjes. Duke marrë parasysh që shtesa e peshës gjatë shtatzënisë është 10-15 kg, ky është një fillim i shëndetshëm.

Por nga vijnë kilogramët e tjerë? Indi juaj i gjinjve, depozitimet dhjamore dhe uterus (mitra) e zmadhuar. Në fakt lindja mundet që të mos e tkurrë dhe aq shumë barkun tuaj e ta bëjë afërsisht sa para lindjes.

Janë shumë gjëra që ju mund të bëni për të ardhur sërish në formë. Por në të vërtetë është e rëndësishme që të bëni një pushim. Trupi juaj ka lindur një krijesë. Shumë gjëra kanë ndryshuar, janë tendosur dhe janë rritur për ta bërë këtë të ndodhë. Mos u përqendroni në kthimin e trupit tuaj në formë, por në krijimin e një trupi të shëndetshëm, të lumtur dhe mundësisht në një formë paksa të ndryshme.

Objektivi juaj javor për humbjen e peshës

Në mitër: Fakte me vlerë për zhvillimin

Kur ju jeni shtatzënë mund të duket sikur foshnja juaj është mbështjellë në universin e vet privat (dhe të vogël) brenda barkut tuaj. Por ajo së bashku me ju po përjeton botën jashtë, madje edhe sikur po bën përgatitje për të dalë në të. Këtu keni tre fakte magjepsëse që ndoshta nuk i dini.

Trembja në mitër

Foshnja juaj trembet në mitër kur dëgjon një zhurmë të madhe apo të papritur. Kjo aftësi shfaqet rreth javës së 23 të shtatzënisë, siç mund të dëshmohet nga çdo grua shtatzënë në tremujorin e dytë apo të tretë të shtatzënisë. Në qoftë se nëna teshtin, foshnja kërcen.

Por në qoftë e njëjta zhurmë përsëritet shpesh, foshnja juaj mësohet me të dhe pushon së reaguari. Nuk ka nevojë të shqetësoheni, kjo është një shenjë që truri po zhvillohet normalisht, thonë ekspert-ët.

Frymëmarrja nën ujë

Foshnja juaj fillon të “marrë frymë” qysh kur është në mitër, edhe pse mushkëritë e tij nuk thithin oksigjen. Rreth javës së 27-të, mushkëritë e saj të mbushura me lëng fillojnë të zgjerohen dhe të mblidhen për shkak të kontraktim-eve ritmike të diafragmë-s tuaj dhe muskujve të kraharorit. Këto kontraktime e ndihmojnë atë të zhvillojë muskujt dhe qarqet motore të domosdoshme për frymëmarrjen e vërtetë. Kështu, kur foshnja juaj thith ajër për herë të parë, ka bërë tashmë shumë praktikë.

Ndjesia e nuhatjes në mitër

Duke filluar nga java e 28 foshnja juaj mund të nuhasë në mitër të njëjtat gjëra që nuhasni edhe ju.

Disa nga provat për ndjesinë e të nuhaturit të fetus-eve vijnë nga foshnjat e lindura para kohe: Në një studim ekstrakti i mendërzës u mbajt nën hundën e foshnjave të lindura para kohe. Foshnjat më pak se 28 javë nuk reagonin. Më të mëdhenjtë reagonin duke thithur, duke u ngërdheshur ose duke iu larguar.

Lëngu amniotik ku është zhytur foshnja e shton ndjesinë e saj të nuhatjes. Përse? Sepse ne jemi më mirë të aftë që të nuhasim gjërat pasi molekulat e aromës bashkohen me një lëng.

Trupi juaj i pas shtatzënisë

Nuk është sekret që trupi juaj ndryshon shumë gjatë shtatzënisë, kështu që ju mund të pyesni se si do të dukeni pas lindjes së një fëmije. Këtu keni një vështrim të shpejtë të ndryshimeve që ju presin pas lindjes.

Nuk është një gjë e vogël të mbani dhe të rrisni një qenie njerëzore brenda jush për nëntë muaj. Pra nuk është ndonjë surprizë që trupi juaj i pas shtatzënisë të kërkojë pak kohë që të rikthehet në gjendjen e mëparshme. Ndërsa mund të jeni e befasuar ose madje edhe paksa e trullosur nga ndryshimet nga koka në këmbë që do t’ju ndodhin pasi vjen në jetë fëmija juaj, mos harroni të ndjeheni e mahnitur. Dhe të jeni e sigurt që ju do të ndjeheni përsëri vetvetja pas nja dy muajsh. Ndërkohë, më poshtë keni një udhëzues që ju tregon se si ndryshon trupi juaj pas shtatzënisë.

1. Ju do të humbisni të paktën pesë kilogram menjëherë

Menjëherë pas lindjes ju do të ndjeheni pesë apo dhjetë kilogram më e lehtë, varësisht nga pesha e foshnjës tuaj. Përveçse do të shkarkoheni nga i porsalinduri (sipas OBSH-së i porsalindur konsiderohet fëmija gjatë katër javëve të para të lindjes) trupi juaj do të nxjerrë  edhe placentën dhe disa kilogram lëng amniotik (lëngu amniotik) dhe gjak. Por gjinjtë tuaj do të jenë më të rëndë si asnjëherë më parë dhe pesha shtesë që ju keni marrë në pjesë të tjera të trupit do të kërkojë njëfarë kohe që të bjerë. Prisni që të dukeni si gjashtë apo shtatë muaj shtatzënë edhe për disa javë. Shumica e ekspert-ëve thonë që si rregull, meqë janë dashur nëntë muaj që të shtoni në peshë, do të duhet po aq kohë që ta hiqni këtë peshë. Pra duhet të jeni e durueshme dhe t’i ndihmoni të shkrihen kilogramët e tepërt me anë të disa ushtrimeve të lehta fizike menjëherë pasi mjeku juaj t’ua lejojë këtë gjë.

2. Ju do të largoni lëngje

Faktorët e rezusit dhe shtatzënia

Gjaku i asnjë njeriu nuk është i njëjtë. Gjaku është i ndarë në grupe, më i njohuri është sistemi ABO në të cilën gjaku i një personi është regjistruar ose si A, B, AB apo O, në varësi të llojeve të kimikateve të identifikuara në qelizat e kuqe të gjakut. Kur dikush ka nevojë për një transfuzion të gjakut është e rëndësishme që transfuzimi të ndodhë tek njerëzit me grup gjaku të njëjtë. Përndryshe mund të ndodhë një reagim gjaku i “huaj”.

Faktorët e rezusit

Çdo grup gjaku është identifikuar me një shenjë plusi ose minusi pas gërmës së alfabetit. P.sh. gjaku i dikujt mund të jetë O pozitiv (shkruhet O+) dhe një tjetër “AB negativ” (shkruhet AB-).

Shenja e plusit ose minusit i referohet prezencës ose mungesës së një substance në gjak të njohur si faktori rezus (rhesus faktori), quhet kështu pasi është i pari që është zbuluar në rezusin e majmunëve.

Pjesa më e madhe e njerëzve janë rezus pozitiv (Rh+). Nëse një person me rezus negativ (Rh-) merr gjak me rezus pozitiv, trupi i tyre reagon, duke prodhuar kimikate (antitrupa) për t’u mbrojtur kundër faktorëve rezus të huaj. Kjo është e ngjashme me mënyrën sesi ne krijojmë antitrupat ndaj viruseve të ndryshme të tilla si rubeolë (fruthi gjerman) dhe lija e dhenve.

Faktorët e rezusit dhe shtatzënia

Gjatë shtatzënisë ose lindjes, kur placenta largohet nga muret e mitrës, disa qeliza gjaku nga qarkullimi i foshnjës zakonisht bëjnë rrugën e tyre për në gjakun e nënës.

Kjo është normale dhe për shumë gra nuk përbën një problem. Megjithatë, ai bëhet i rëndësishëm për gratë që kanë rezus negativ të gjakut. Nëse fëmija ka rezus pozitiv të gjakut të trashëguar nga babai, dhe qelizat e gjakut të nënës dhe të fëmijës janë përzier gjatë shtatzënisë ose lindjes, trupi i nënës mund të trajtojë qelizat e gjakut të foshnjës si substanca të huaja dhe prodhon antitrup-a kundër tyre (antitrupat RH).

Kjo zakonisht nuk krijon probleme gjatë shtatzënisë së parë, sepse zakonisht nuk ka asnjë kontakt të rëndësishëm midis gjakut të foshnjës dhe të nënës derisa fëmija të lindë.

Tymosja e duhanit gjatë shtatzënisë

Fakte mbi duhanpirjen gjatë shtatzënisë

  •  Duhanpirja gjatë shtatzënisë është e rrezikshme si për nënën ashtu edhe për foshnjën.
  • Kimikatet e dëmshme nga tymi i duhanit kalojnë direkt tek foshnja me anë të rrjedhës së gjaku-t të nënës.
  • Efekti i duhanpirjes dhe ekspozimi ndaj tymit dytësor gjatë shtatzënisë përmbajnë një rrezik të shtuar të lindjes të foshnjës së vdekur dhe të abort-it, si dhe një rrezik të shtuar të lindjes së parakohshme.
  • Foshnjat e ekspozuara ndaj tymit dytësor në shtëpi kanë një rrezik më të lartë të sindromës së vdekjes së papritur të fëmijës.
  • Nuk ka ndonjë limit të parrezikshëm për ekspozimin ndaj tymit të duhanit në shtatzëni.
  • Produktet që zëvendësojnë nikotinë-n nuk janë studiuar tek gratë shtatzëna.

Si ndikon duhanpirja tek gruaja shtatzënë dhe foshnja e saj

Tymosja e duhanit ndikon edhe tek nëna edhe tek foshnja dhe paraqit rreziqe për shëndetin e të dyve. Duhanpirja gjatë shtatzënisë e vë foshnjën në rrezik për probleme shëndetësore dhe pasi foshnja lind. Nikotina dhe të gjithë produktet e dëmshme që shkaktojnë kancerin, të thithura nga duhani hyjnë në gjakun e nënës dhe kalojnë drejtpërdrejt në sistemin e qarkullimit të gjakut përmes placentës. Tymi i duhanit përmban mbi 7 000 kimikate të dëmshme, më tepër se 70 prej të cilave dihen që janë kancerogjen-e.

Disa prej efekteve mbi shëndetin e foshnjës përfshijnë:

  • Një furnizim i ulur me oksigjenin në dispozicion të foshnjës.
  • Rrezik i shtuar i abortit dhe lindjes së një foshnje të vdekur.
  • Rrezik i shtuar i një rritje të dobët dhe peshë e ulët në lindje.
  • Rrezik i shtuar i lindjes së parakohshme.
  • Rritje e ritmit të zemrës së foshnjës.
  • Rrezik i shtuar i problemeve të frymëmarrjes së foshnjës.

Këta rreziqe për foshnjën rriten me rritjen e numrit të cigareve të thithura gjatë shtatzënisë. Natyrisht, duhanpirja është e dëmshme edhe për nënën, duke rritur rrezikun për kancer, sëmundje kardiovaskular-e, emfizemë dhe sëmundje të tjera.

A ka ndonjë sasi të duhan pirjes të parrezikshme gjatë shtatzënisë?

Përdorimet

Parandalimi dhe trajtimi i hemorragji-së post partum (pas lindje) ose post-abortion (pas abort-it).

Kundërpërdorimet

Në rastet me eklampsi (hipertension arterial në shtatzëni); nuk përdoret për induksionin (nxitjen) e lindjes në fazën e parë të lindjes; rrezik nga një abort spontan.

Efektet anësore

Hipertension (tensioni arterial i rritur), veçanërisht pas injeksioneve intravenoze të shpejta, pështirosje, vjellje, palpitacione të zemrës, marrje mendsh, dhimbje koke, dhimbje abdominale (barku), dispne (ulje të thellësisë së frymëmarrjes), rrezik për gangrenë.

Dozimi

Oral-isht: 0.2 mg, 3-4 herë në ditë, 2-7 ditë;

Me rrugë I.M (muskulare): 0.2 mg pas lindjes së krahut të përparmë, të placentës ose gjatë purperiumit; mund të përsëritet në intervale prej 2-4 orësh.

Me rrugë I.V (venoze), me doza të njëjta sikur I.M. por me kujdes për shkak të hipertensionit ose ndonjë aksidenti cerebrovaskular.

Format farmaceutike dhe dozat

Tretësira për injeksion: maleat methylergometrine 0.2 mg/mL.

Tretësira orale: 0.25 mg/mL.

Tableta: 0.2 mg.

Foshnja juaj ende po shton në peshë me ritmin rreth 30 gram në ditë. Tashmë ajo peshon rreth 2.7 kg dhe është më shumë se 47 cm e gjatë (afërsisht me madhësinë e një tufe sallatë jeshile). Po i bie shumica e mbulesës me push të trupit të saj si dhe vernix caseosa, substanca e dylltë që e ka mbuluar trupin gjatë banjës amniotike nëntë mujore. 2Foshnja juaj i gëlltit të dyja këto substanca, së bashku me sekrecione të tjera, duke dhënë si rezultat një përzierje të errët të quajtur mekonium (të dalat fekale).

Në fund të kësaj jave, foshnja do të konsiderohet “në fillim të afatit” (Afati i plotë është 39 deri 40 javë. Foshnjat e lindura para javës së 37 janë të parakohshme, 41 javë është “fundi i afatit” dhe ata që lindin pas javës së 42 janë pas afatit). Ka shumë të ngjarë që foshnja juaj tashmë është me kokën poshtë. Por në qoftë se nuk është, mjeku juaj mund të sugjerojë programimin e një të ashtuquajturi version cefalik të jashtëm. Kjo është një formë shprehjeje për të treguar që mjeku do të ushtrojë presion në barkun tuaj për t’u përpjekur ta manipulojë foshnjën e për ta kthyer në pozicionin me kokën poshtë.

Si po ndryshon jeta juaj:

Tani që foshnja juaj po zë kaq shumë vend, ju mund të keni shqetësime për të ngrënë një vakt me madhësi normale. Vakte më të vegjël e më të shpeshtë janë shpesh më të lehtë të përpunohen në këtë fazë. Nga ana tjetër, ju mund të keni më pak urth dhe të keni një kohë më të lehtë për të marrë frymë kur foshnja juaj fillon “të bjerë” poshtë në këllkun tuaj.

Foshnja juaj tashmë peshon 2.1 kg (afërsisht sa madhësia e një pjepri) dhe është pothuaj 45.7 cm e gjatë. Shtresat e dhjamit, të cilat do të ndihmojnë të rregullojnë temperaturën e trupit pasi është lindur, e mbushin atë duke e bërë më të rrumbullakët. Lëkurën e ka më të lëmuar se kurdoherë. 2Sistemi nervor qendror po maturohet, dhe mushkëritë po ashtu. Në qoftë se keni qenë nervoze lidhur me dhimbjet e parakohshme të lindjes, do të jeni e gëzuar të mësoni që foshnjat e lindura midis javës së 34 dhe 37 pa probleme të tjera shëndetësore ia kalojnë përgjithësisht shkëlqyeshëm. Mund të kenë nevojë për një qëndrim të shkurtër në inkubator-in e të sapolindurve (sipas OBSH-së i porsalindur konsiderohet fëmija gjatë katër javëve të para të lindjes), si dhe disa probleme afatshkurtra shëndetësore, por zakonisht në planin afatgjatë ia kalojnë po aq mirë sa foshnjat e lindura në kohë.

Si po ndryshon jeta juaj:

Këtë javë lodhja mund të vijë përsëri, megjithëse ndoshta jo me të njëjtin intensitet të tremujorit të parë. Lodhja është plotësisht e kuptueshme po të marrim parasysh presionin fizik nën të cilin jeni dhe netët e gjata të ndërprerjeve të shpeshta për të urinuar, vërtitjet në shtrat për të gjetur pozicionin e përshtatshëm.

Tani është koha për të ngadalësuar dhe për ta kursyer energjinë tuaj për ditën kur do të fillojnë dhimbjet e lindjes (dhe më tej). Në qoftë se keni qenë ulur ose shtrirë për një kohë të gjatë, mos u ngrini shumë shpejt. Gjaku mund të grumbullohet në këmbët dhe shputat tuaja, duke shkaktuar një rënie të përkohshme të presionit të gjakut kur ngriheni, gjë që mund të bëjë të ndiheni e trullosur.

Në qoftë se vini re gunga apo të vrara të kuqe që kruhen në bark, e ndoshta në kofshë dhe mollaqe, mund të keni një sëmundje të quajtur gungat dhe pllakat e shtatzënisë, ato janë urtikarie që kruhen.

Foshnja juaj tani eshte 27 cm dhe peshon rreth 350 gram, afërsisht në madhësinë e një karote. Shumë shpejt do të ndjeni sikur ajo po ushtron artet marciale meqenëse lëvizjet e para dridhëse po shndërrohen në shkelmime të plota dhe shtytje. Gjithashtu mund të zbuloni një model tek aktiviteti i saj, duke e njohur kështu më mirë. 2Ka edhe zhvillime të tjera, vetullat dhe qepallat janë të pranishme dhe në qoftë se keni një vajzë, ka filluar t’i zhvillohet edhe vagina.

Si po ndryshon jeta juaj:

Ka mundësi që këto ditë të ndiheni mjaft rehat. Nuk jeni ende shumë e shëndoshë dhe parehatitë e zakonshme që shoqërojnë shtatzëninë e hershme janë larguar në pjesën më të madhe të tyre. Në qoftë se ndiheni mirë, çlirohuni dhe kënaquni për sa kohë mundeni. Tremujori i tretë mund të sjellë me vete ankesa të tjera.

Kjo nuk do të thotë që nuk do të keni disa probleme të vogla, me të cilat duhet të merreni. P.sh. prodhimi i shtuar i vajit mund të kontribuojë në zhvillimin (ose keqësimin) e akne-ve. Në këtë rast, kini kujdes t’i lani ato mirë me një sapun të butë apo pastrues dy herë në ditë dhe sigurohuni që çdo lagështues ose makijazh që përdorni, të jetë pa vaj. Mos merrni medikamente nga goja për akne, disa janë shumë të rrezikshëm gjatë shtatzënisë, ose mos merrni produkte për përdorim lokal për akne pa e diskutuar më parë me mjekun tuaj.

Po ashtu, tashmë ju jeni e prirë për të pasur varice. Me përparimin e shtatzënisë tuaj, ka një presion të shtuar mbi venat në këmbët tuaja. Nivelet e shtuar të progesteron-it që mund të shkaktojnë lëshimin e pareteve të venave mund ta bëjnë problemin edhe më të rëndë. Ka më shumë të ngjarë t’u krijohen varice, në qoftë se edhe pjesëtarët e tjerë të familjes i kanë ato. Gjithashtu, ato priren të keqësohen në çdo shtatzëni të mëpastajme dhe me rritjen e moshës. Për të ndihmuar të parandalohen apo të eliminohen varicet, ushtrohuni për ditë, mbështetini këmbët dhe shputat kurdoherë që është e mundur, flini në krahun tuaj të majtë dhe mbathni çorape që ndihmojnë amësinë.

Foshnja juaj tashmë peshon rreth 300 gram dhe është rreth 16.5 cm e gjatë nga koka në të ndenjura dhe rreth 25.4 cm nga koka tek thembra, me madhësinë pothuaj sa të një bananeje. (Për 20 javët e para, kur këmbët e një foshnje janë të mbledhura në gjoks dhe është e vështirë të matet, masat merren nga koka në të ndenjura. Pas 20 javësh, matet nga koka tek shputa). 2

Këto ditë, gëlltitet më shumë, gjë që është një praktikë e mirë për sistemin tretës. Gjithashtu prodhon mekonium, një nënprodukt të zi e ngjitës të tretje-s. Kjo substancë ngjitëse i grumbullohet në zorrë dhe ju do ta shihni atë në pelenën e parë të ndotur.

Si po ndryshon jeta juaj:

Përgëzime! Ju keni arritur në shenjën e gjysmës së rrugës në shtatzëninë tuaj. Maja e mitrës tuaj është pothuaj në një nivel me kërthizën dhe ka të ngjarë që të keni shtuar rreth 4.5 kg në peshë. Prisni të shtoni edhe afërsisht nga 0.5 kg për çdo javë që vjen. (Në qoftë se e keni filluar shtatzëninë nën peshë, mund të keni nevojë të shtoni pak më shumë, në qoftë se ishit mbi peshë, ndoshta pak më pak). Sigurohuni që po merrni mjaft hekur, një mineral që përdoret kryesisht për të prodhuar hemoglobinë-n (pjesë e qelizave të kuqe të gjaku-t, që mbart oksigjenin).

Gjatë shtatzënisë trupi juaj ka nevojë për më shumë hekur që të përballojë volumin e rritur të gjakut, si edhe për foshnjën në rritje dhe për placentën. Mishi i kuq është një nga burimet më të mira të hekurit për gratë shtatzëna. Mishi i shpendëve (veçanërisht mishi i errët) gjithashtu përmban hekur. Disa burime jo shtazore të zakonshme të hekurit janë lakrat, produktet me bazë soje, kumbullat e thata, rrushi i thatë dhe drithërat e forcuara me hekur.