Jeni shtatzënë? Bëni ushtrime

Llojet e duhura të ushtrimeve janë kryesore për të mbetur në formë të mirë fizike, e shëndetshme dhe e lumtur gjatë shtatzënisë suaj. Tashmë që ju jeni duke pritur, një program i shëndetshëm ushtrimesh duhet të vendoset në krye të listës tuaj të prioriteteve menjëherë në krah të vitaminave të para lindjes dhe netëve të plota në gjumë.

Përse? Fillimisht ju do të ndiheni më në ngritje dhe më energjike. Gjithashtu ju do të ruani shëndetin kardiovaskular, po ashtu si edhe një grua që nuk është shtatzënë, thotë Dr. Raul Artal, profesor dhe shef departamentit të obstetrikë-s, gjinekologji-së dhe shëndetit të gruas në Fakultetin e Mjekësisë së Universitetit St. Louis dhe autor kryesor i direktivave për ushtrimet gjatë shtatzënisë botuar nga Kolegji Amerikan i Obstetër-ve dhe Gjinekolog-ëve.

Po aq i rëndësishëm, shton ai, të qëndruarit fizikisht aktive gjatë shtatzënisë ndihmon në parandalimin e shtimit të tepërt në peshë dhe diabet të shtatzënisë si edhe të preklampsi-së (presionit të lartë të gjaku-t që mund të ndodhë gjatë shtatzënisë). Dhe ja se ku janë disa të reja me të vërtetë të mirëpritura: Dobitë mund të shtrihen deri në sallën e lindjes, sipas Artal. “Ne e dimë se ato gra që janë  në formë të mirë fizike mund ta shtyjnë jashtë më me lehtësi foshnjën”.

Masat paraprake për ushtrimet e shtatzënisë

Megjithatë, ushtrimi mund të jetë i rrezikshëm në disa kushte, duke përfshirë rrezikun për lindje të parakohshme, anemi të rëndë, probleme të zemrës, ose diabet i kontrolluar dobët. Jo të gjithë problemet shëndetësore e përjashtojnë aktivitetin fizik. Pyesni mjekun tuaj për të qenë e sigurt që në qoftë se merrni lejen e tij, ju mund të ecni, notoni, ushtroheni me pesha të lehta. Vetëm mos e teproni. Do t’ju duhet të merrni disa masa paraprake siç janë më shumë pushime gjatë stërvitjeve tuaja. Por vetë stërvitja është një lëvizje e mençur si për ju ashtu edhe për foshnjën tuaj.

Në qoftë se nuk jeni stërvitur para shtatzënisë, mund të filloni tani

Shtatzënia me "risk të lartë"

Shtatzënia është emocionuese, por ndonjëherë edhe shqetësuese. Çfarë ndodh në qoftë se keni ndonjë problem? Pasja e disa problemeve specifike me shëndetin mund t’ju fusë juve në kategorinë e një “shtatzënie me risk të lartë”. Është një etiketë alarmante. Por kjo nuk do të thotë që ndonjë gjë nuk do të shkojë mirë. Shumica e grave me shtatzëni me risk të lartë ia dalin mbanë. Ato lindin një foshnjë të shëndetshme dhe mbeten edhe vetë të shëndetshme.

Në qoftë se ju keni një shtatzëni me risk të lartë vetëm nevojitet që të punoni me ekipin tuaj mjekësor për të ulur mundësitë që të keni probleme. Gjithashtu, ju mund të doni të vizitoheni tek një specialist për shtatzënitë me risk të lartë ose për mjekësinë e nënës dhe fetus-it.

Realizoni një shtatzëni mundësisht sa më të shëndetshme

Filloni duke  mësuar se çfarë do t’i shtojë shanset tuaja për të pasur një fëmijë të shëndetshëm dhe në kohën e duhur.

  • Realizoni takimet me mjekun apo maminë tuaj dhe flisni me ta për riskun.
  • Mbani një dietë të shëndetshme dhe mos pini alkool.
  • Qëndroni në peshën që ju sugjeron mjeku apo mamia juaj.
  • Merrni vitaminat e paralindjes për t’u siguruar që merrni mjaftueshëm acid folik, hekur dhe ushqyes të tjerë të rëndësishëm.
  • Mos pini duhan dhe mos rrini në mjedise me tym duhani. Në qoftë se nuk keni mundur ta lini duhanin, kërkoni ndihmë nga mjeku apo mamia juaj. Sa më parë ta lini duhanin, aq më e shëndetshme do të jetë kjo gjë për ju dhe foshnjën tuaj. Megjithatë lënia në çdo kohë e duhanit ka efekte pozitive.
  • Merrni ilaçe pa recetë vetëm pasi t’ua lejojë mjeku apo mamia juaj.
  • Në qoftë se pini alkool apo përdorni drogë, bisedoni me mjekun ose maminë tuaj. Ju mund të keni besim tek ata dhe ata e dinë se ku të kërkojnë ndihmë në mënyrë specifike për gratë shtatzënë. Sa më shpejt të kërkoni ndihmë, aq më mirë do të jetë për ju dhe foshnjën.
  • Punoni me mjekun tuaj për të menaxhuar problemet si diabet-i, depresioni, presioni i lartë i gjakut ose ndonjë infeksion.
Shtatzënia pas moshës 35 vjeç

Siç e thotë proverbi: Mosha nuk është gjë tjetër veç një numër. Por kur vjen puna për të mbetur shtatzënë dhe për të pasur një shtatzëni të shëndetshme, mosha ka të bëjë shumë. Kini besim, shumica e  grave të shëndetshme të cilat mbeten shtatzënë pas moshës 35 vjeç e madje edhe afër të 40-tave kanë fëmijë të shëndetshëm. Por kjo nuk do të thotë që ju nuk duhet të mendoni për hapat e mençura që mund të ndërmerrni për të maksimizuar shëndetin tuaj dhe të foshnjës gjatë shtatzënisë.

Si mund t’i rris shanset e mia për të pasur një foshnjë të shëndetshme?

Kujdesuni që herët dhe rregullisht para lindjes

Javët e para të shtatzënisë tuaj janë shumë të rëndësishme për zhvillimin e foshnjës. Kujdesi që herët dhe i rregullt para lindjes mund t’i rrisë shanset tuaja për të pasur një shtatzëni të parrezikshme dhe një foshnjë të shëndetshëm. Kujdesi i para lindjes përfshin monitorime, ekzaminime të rregullta dhe edukimin për lindjen e fëmijëve, si edhe këshillim e mbështetje.

Gjithashtu kujdesi i paralindjes ndihmon për të siguruar një mbrojtje suplementare për gratë mbi 35 vjeç. Ai e lejon mjekun tuaj t’i dalë përpara problemeve shëndetësore që janë më të zakonshme për gratë që janë më në moshë kur janë shtatzënë. P.sh. mosha juaj mund të rrisë riskun për diabet dhe preklampsi, një sëmundje që shkakton presion të rritur të gjakut krahas proteinave në urinë. Gjatë vizitave të paralindjes mjeku do të kontrollojë presionin tuaj të gjakut, do të analizojë urinën për proteina dhe sheqer si dhe nivelet e glukozë-s në gjak. Në këtë mënyrë, çdo lloj problemesh potenciale mund të kapen e të trajtohen që herët.

Merrni në konsideratë testimet fakultative për gratë mbi 35 vjeç

Mjeku juaj mund t’ju ofrojë teste të veçanta të paralindjes që janë të zbatueshme në mënyrë të veçantë për nënat në moshë. Ato ndihmojnë të përcaktohet rreziku i një foshnje me defekt në lindje. Pyeteni mjekun tuaj për këto teste në mënyrë që të mund të mësoni rreziqet dhe dobitë dhe të vendosni çfarë është e duhur për ju.

Merrni vitamina të paralindjes

Këtë javë foshnja peshon rreth 1 kg (afërsisht sa madhësia e një patëllxhani) dhe është e gjatë 37.5 cm nga maja e kokës e deri tek thembrat. Ajo mund t’i picërrojë sytë që tani kanë qepalla. Me shikimin e që po i zhvillohet mund të jetë në gjendje të shikojë dritën që filtrohet brenda përmes mitrës tuaj. 2Gjithashtu miliarda neuron-e po krijohen në trurin e saj dhe po shton më shumë dhjamë në përgatitje për jetën në botën e jashtme.

Si po ndryshon jeta juaj:

Ju jeni në periudhën e shtëpisë. Tremujori i tretë dhe i fundit fillon këtë javë. Në qoftë se jeni si shumica e grave, këtë tremujor do të shtoni rreth 5 kg.

Në këtë pikë, ka mundësi të vizitoheni tek mjeku ose mamia juaj çdo dy javë. Pastaj, në javën e 36-të do të kaloni në vizita javore. Varësisht nga faktorët tuaj të rrezikut, mjeku mund t’ju rekomandojë teste të përsëritura të gjakut për HIV (human immunodeficiency virus) dhe sifilis, si edhe merr kampione për klamidia dhe gonorre-a, që të jetë i sigurt për status-in tuaj para lindjes. Gjithashtu, në qoftë se rezultati për testin e monitorimit të glukozës ishte i lartë dhe ju nuk keni bërë një test më pas, do t’i nënshtroheni testimit prej 3 orësh të tolerancës ndaj glukozë-s.

Nëse analizat e gjakut të bëra në vizitën tuaj të parë para lindjes kanë treguar se ju jeni rezus negative (rhesus faktori) ju do të merrni një injeksion të Imunoglobulina-ve Rh për të parandaluar që në trupin tuaj të krijohen antitrup-a që mund të sulmojnë gjakun e foshnjës. (Në qoftë foshnja juaj është rezus pozitive, ju do të merrni një porcion tjetër të Imunoglobulinës Rh pasi ajo të lindet).

Rreth kësaj kohe, disa gra kanë një ndjesi sikur pjesa e poshtme e këmbëve u bëhet miza-miza dhe një nxitje të pa-rezistueshme për t’i lëvizur ato ndërsa përpiqen të qetësohen e të flenë. Në qoftë se kjo ndjesi qetësohet të paktën përkohësisht kur ju lëvizni, ju mund të keni atë që njihet si sindroma e këmbëve që nuk pushojnë.

Ndizeni radion dhe lëkunduni sipas muzikës. Me ndjesinë e vet të zhvilluar mirë tashmë, foshnja juaj mund t’ju ndjejë ju tek vallëzoni. Dhe tani që është afërsisht 28 cm e gjatë dhe peshon paksa mbi 450 gram, afërsisht sa madhësia e një mango-je, ju mund të jeni në gjendje ta shihni atë të përdridhet nën veshjen tuaj. Enët e gjakut në mushkëritë e saj po zhvillohen për t’u 2përgatitur për frymëmarrje dhe tingujt që veshët gjithnjë e më të mprehtë të foshnjës tuaj kapin po e përgatisin atë për hyrjen në botën e jashtme. Zhurmat e mëdha që bëhen familjare tashmë, si e lehura e qenit ose zhurma e makinës fshirëse me vakum, ndoshta nuk do ta shqetësojnë atë kur t’i dëgjojë ato jashtë mitrës.

Si po ndryshon jeta juaj:

Ju mund të vini re që gjunjët tuaj dhe këmbët fillojnë të ënjten pak në javët apo muajt e ardhshëm, veçanërisht në fund të ditës ose gjatë vapës së verës. Qarkullimi i ngadaltë i gjakut në këmbët tuaja, i çiftuar me ndryshime në përbërjen kimike të gjakut tuaj që mund të shkaktojnë njëfarë mbajtje të ujit, mund të japin si rezultat ënjtje, të njohur gjithashtu si edemë. Trupi juaj do të heqë qafe lëngun e tepërt pasi ju të keni lindur fëmijën tuaj, ja sepse ju do të urinoni shpesh dhe do të djersiteni shumë disa ditë pas lindjes. Ndërkohë shtrihuni në krahun tuaj të majtë ose vendosini këmbët lart atëherë kur mundeni, shtrijini këmbët kur rrini ulur dhe shmangni qëndrimin në këmbë apo ulur në një vend për periudha të gjata.

Gjithashtu përpiquni të ushtroheni fizikisht për të shtuar qarkullimin e gjakut dhe mbathni çorape mbështetëse (gjëja e parë në mëngjes) dhe këpucë të bollshme, të rehatshme. Ju mund të josheni të mos merrni lëngje për të luftuar djersitjen, por ju nevojitet të pini shumë ujë sepse të qenët të hidratuar në të vërtetë ndihmon të parandalohet mbajtja e lëngjeve.