Lija e dhenve

Lija e dhenve është një sëmundje shumë infektive që prek më shumë fëmijët. Kjo në përgjithësi është një sëmundje e butë, e cila nuk zgjat shumë në fëmijët e shëndetshëm, por mund të shkaktojë sëmundje serioze ose vdekje në njerëz të cilët kanë imunitet të ulët. Të rriturit të cilët marrin linë e dhenve zakonisht nuk ndihen mirë dhe mund të kenë komplikacion-e më serioze siç është pneumoni-a.

Lija e dhenve është e shkaktuar nga virusi varicela-zoster. I njëjti virus shkakton gjithashtu herpes zoster. Ky virus është i pranishëm në një numër të madh dhe është shpërndarë nga një fëmijë tek tjetri nga të teshtiturat dhe kollitjet. Zakonisht simptomat që të shfaqen marrin 2 deri në 3 javë pas infektimit të virusit.

Simptomat e lisë së dhenve

Fillimisht fëmija (ose i rrituri) mund të ketë simptoma të ngjashme të gripit, duke përfshirë: ethet, dhimbe koke, dhimbje shpine dhe humbje të urisë. Kjo është pasuar shpejt nga një skuqje e lëkurës në të kuqe dhe me njolla, të cilat së shpejti zhvillohen në flluska. Njollat normalisht fillojnë në gjoks dhe prapa dhe pastaj përhapen në pjesët e tjera të trupit, përfshirë: fytyrën, kokën, krahët dhe këmbët. Njollat zakonisht janë shumë të kruajtshme. Pas një apo dy ditësh flluskat formojnë një kore ose një puçërr që mund të largohet pas 5 deri në 20 ditë. Disa fëmijë zhvillojnë vetëm disa njolla dhe të tjerët i kanë ato në të gjithë trupin e tyre – duke përfshirë organ-et gjenital-e, gojën dhe në hundën.

Trajtimi i lisë së dhenve

Për disa fëmijë skuqja mund të jetë jo më shumë se një shqetësim që kalon, por për të tjerët kjo mund të jetë shumë e pakëndshme. Trajtimi ka për qëllim kontrollin e simptomave.

Probleme të ushqyerjes së foshnjës: Si t’i zgjidhni ato

[ssba_hide]

 

Sëmundja e indit lidhës

Sëmundja e indit lidhës i referohet një grupi sëmundjesh që përfshijnë indin e pasur me proteina që i mbështet organ-et dhe pjesë të tjera të trupit. Shembuj të indit lidhës janë dhjami, kockat dhe kërc-et. Këto sëmundje shpesh prekin nyjet, muskujt dhe lëkurën, por ato po ashtu mund të prekin organe të tjerë si dhe sisteme organesh, duke përfshirë sytë, zemrën, mushkëritë, veshkat, traktin gastrointestinal dhe enët e gjakut.

Janë më shumë se 200 çrregullime që prekin indin lidhës, shkaqet dhe simptomat e tyre specifike ndryshojnë sipas llojeve të ndryshme.

Çrregullimet e trashëguara të indit lidhës

Disa sëmundje të indit lidhës, shpesh të quajtura çrregullime të trashëguara të indit lidhës, janë rezultat i ndryshimeve në disa gene. Shumë prej tyre janë fare të rralla. Më poshtë po japim disa nga më të zakonshmet:

Sindroma Ehlers-Danlos

Në të vërtetë një grup prej më shumë se 10 çrregullimesh, karakterizohen nga nyje tepër të ndjeshme, lëkurë e tendosur dhe rritje anormal-e e indit të mbresave. Simptomat mund të jenë nga më të butat deri tek ato sakatuese. Varësisht nga format specifike, simptomat mund të përfshijnë:

  • Një shpinë të lakuar;
  • Enë të dobëta të gjakut;
  • Mishra të dhëmbëve që rrjedhin gjak;
  • Probleme me mushkëritë, valvul-at e zemrës ose tretje-n.

Epidermolisisbullosa (EB)

Personat me këtë sëmundje kanë një lëkurë që është kaq e brishtë, saqë ajo shqyhet apo bëhet me flluska si rezultat i goditjeve më të vogla, apo edhe nga fërkimi me rrobat. Disa forma të EB mund të prekin sistemin tretës, atë të frymëmarrjes, muskujt ose fshikëzën e urinës. Shkaktuar nga defektet e disa proteinave në lëkurë, EB zakonisht është evidente në lindje.

Sindroma Marfan

Ethja Hemorragjike e Ebola-s (Sëmundja e virusit Ebola)

Fakte mbi ethen hemorragjike të Ebolas (Sëmundjen e virusit Ebola)

•  Ethja hemorragjike Ebola është një sëmundje e shkaktuar nga katër specie të ndryshme të virusit Ebola. Këta viruse infektoj-në njerëzit dhe kafshët.
•  Asaj i referohen edhe si sëmundja e virusit Ebola.
•  Ethja hemorragjike Ebola ka një histori të shkurtër që nga zbulimi i saj në vitin 1976. Ka pasur disa epidemi duke përfshirë edhe “epideminë e paprecedent” të tanishme (prill 2014) në Afrikë.
•  Viruset Ebola gjenden kryesisht në Afrikë e ndoshta edhe në Filipine, ku ka vetëm disa epidemi të rastësishme të infeksionit tek njerëzit.
•  Ethja hemorragjike Ebola haset kryesisht në Afrikë në Republikën e Kongos, në Gabon, Sudan, Bregun e Fildishtë dhe Uganda, por mund të haset edhe në vende të tjera afrikane.
•  Virusi Ebola mund të përhapet me anë të kontaktit të drejtpërdrejtë me gjakun dhe sekrecionet që mbeten në veshje dhe me anë të ageve ose shiringave të përdorura për të trajtuar pacientët e infektuar me Ebola.
•  Faktorë risku për ethen hemorragjike të Ebolas janë udhëtimi në zonat me ethen endemi-ke hemorragjike Ebola ose çdo shoqërim i afërt me një person të infektuar.
•  Simptomat e ethes hemorragjike Ebola kanë një periudhë inkubacion-i nga dy deri në 21 ditë, që fillon me një temperaturë të lartë të papritur, dhimbje koke, dhimbje të kyçeve dhe të muskujve, fyt të pezmatuar dhe dobësi. Përparimi i simptomave përfshin diarre, të vjella, dhimbje të stomaku-t, lemzë dhe puçrra me më shumë simptoma shkatërruese të hemorragjisë së brendshme dhe të jashtme në shumë pacientë.
•  Diagnostikimi i hershëm klinik është i vështirë sepse simptomat nuk janë specifike. Megjithatë në qoftë se një pacient dyshohet për Ebola, ai duhet izoluar dhe departamentet lokale dhe qendrore të shëndetësisë duhet të kontaktohen menjëherë.
•  Testet përfundimtare për ethen hemorragjike Ebola janë ELISA dhe PCR; gjithashtu mund të përdoren kultivimi i viruseve dhe kampionë për biopsi.
•  Nuk ekziston ndonjë trajtim standard për ethen hemorragjike Ebola. Në dispozicion është vetëm një terapi ndihmëse.

Keloidet

Keloid-et mund të konsiderohet se janë vraga që nuk dinë se ku të ndalojnë. Disa herë një keloidi i referohen si një vragë keloidi, ajo është një vragë e fortë e grumbulluar që rritet krejt befasisht mbi pjesën tjetër të lëkurës. Zakonisht ka një majë të lëmuar dhe një ngjyrë rozë apo të purpurt. Keloidet janë me forma të çrregullta dhe priren të zmadhohen progresivisht. Ndryshe nga shenjat e tjera keloidet largohen me kalimin e kohës.

Cili është ndryshimi midis një keloidi dhe një vrage hipertrofike?

Pasi lëkura është lënduar, procesi i shërimit zakonisht lë një vragë. Disa herë vraga është hipertrofi-ke ose e trashur, por e kufizuar në kufirin e plagës. Vragat hipertrofi-ke priren të jenë më të kuqe dhe mund të zhduken vetiu (një proces që mund të dojë një vit apo më shumë). Mjekimi, si p.sh. injeksion-e të kortizonit mund ta shpejtojnë këtë proces.

Në të kundërt, keloidet mund të fillojnë dikur pas lëndimit dhe të shtrihen përtej vendit të plagosur. Kjo tendencë për të emigruar në zonat rreth e rrotull, të cilat nuk ishin lënduar fillimisht i dallon keloidet nga vragat hipertrofike. Keloidet zakonisht shfaqen pas një ndërhyrje kirurgjik-ale ose një plagosje por mund të shfaqen edhe spontan-isht ose si rezultat i ndonjë inflamacion-i të lehtë, siç është një puçërr e akne-s në gjoks. Plagosje të tjera të vogla që mund të nxisin keloidet janë djegie-t apo shpimet (pircing).

Cilat janë simptomat dhe shenjat e keloideve?

Keloidet rriten dhe duken shkëlqyese dhe në trajtën e kubesë, duke ndryshuar në ngjyrë nga rozë në të kuqe. Disa keloide bëhen mjaft të mëdhenj dhe të pakëndshëm. Përveç se shkaktojnë probleme potenciale kozmetike këto vraga priren të kruhen, të zbuten e madje edhe të dhëmbin kur preken.

Cili është shkaku i keloideve?

Mjekët nuk e kuptojnë saktësisht përse keloidet formohen tek disa njerëz ose në disa situata dhe jo në të tjerë. Ndryshimet në sinjalet qelizore që kontrollojnë rritjen dhe shpërndarjen mund të jenë të lidhura me procesin e formimit të keloidit, por këto ndryshime ende nuk janë karakterizuar shkencërisht.

Përdorimet

Sëmundjet reumatik-e, poliartrit juvenil, reumatizëm degjenerativ (shkatërrues) dhe sëmundjet tjera të nyjeve dhe boshtit kurrizor. Inhibitor i ciklo-oksigjenazës 2 (COX-2).

Kundërpërdorimet

Tremujori i parë i shtatzënisë dhe 10 ditë para lindjes, ulcera gastrike (stomaku), insuficiencë mesatare dhe e rëndë e mëlçisë.

Efektet anësore

Ndjenjë të vjelle, vjellje, diarre, dhimbje në epigastrium (mbi stomak), shpërthim i puçrrave dhe kruarje; rrallë dhimbja e kokës dhe përgjumja.

Dozimi

Të rriturit marrin 2 herë nga 100 mg mbas ushqimit; fëmijët marrin nga 5 mg/kg të ndarë në dy doza ditore.

Lokalisht përdoret 3-4 herë në ditë nga 2-4 g xhel me të cilin fërkohet lehtazi vendi i dhimbjes.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 100 mg.

Xhel: 1%.

Ënjtja (abscesi) i dhëmbëve

Çfarë është një dhëmb i abscesuar?

Kur një dhëmb pulson vazhdimisht dhe ju mban zgjuar gjatë natës me dhimbje, ju mund të vuani nga diçka më shqetësuese se një dhimbje e thjeshtë dhëmbi.

Abscesi është një infeksion brenda një dhëmbi që është përhapur deri në majën e rrënjës ose rreth saj. Ky infeksion vjen nga dhoma e brendshme e dhëmbit, e cila quhet “dhoma e pulpës”. Brenda dhomës së pulpës ndodhen enët e gjakut dhe nervat, të quajtura kolektivisht “pulpa”.

Para formimit të një abscesi, dhëmbi praktikisht ka humbur aftësinë e tij për të luftuar infeksionet dhe bakteret janë në gjendje të pushtojnë dhomën e pulpës dhe të shumohen. Ndërkohë që bakteret shumohen, infeksioni përhapet zakonisht nga dhoma e pulpës dhe del përmes fundit të rrënjës, për në kockë (pjesën kockore të dhëmbit).

Abcsesi është një grumbullim qelbi i cili është i përbërë nga qeliza gjaku të vdekura, të bardha, mbetje indesh dhe baktere.

Abscesi i dhëmbit ndryshon nga abscesi i mishrave të dhëmbëve për nga burimi origjinal i infeksionit. Abscesi i dhëmbit (abscesi periapikal) vjen nga pulpa e dhëmbit dhe del nga apeks-i (maja) i dhëmbit.

Abscesi i mishrave të dhëmbëve ose ” abscesi periodontal” fillon në një xhep të mishrave të dhëmbëve jashtë dhëmbit, pranë rrënjës. Trajtimi për absceset varet nga vendi se ku e ka origjinën infeksioni.

Cilat janë shkaqet e një dhëmbi të abscesuar?

Ka shumë shkaqe të një abscesi të dhëmbëve. Një shkak shumë i zakonshëm është kur një kavitet dentar (prishja e dhëmbëve) bëhet aq i madh dhe i thellë se ajo arrin tek tek dhoma e pulpës. Një proces inflamator ndodh brenda dhëmbit.

Inflamacion i pulpës është zakonisht ajo që ndihet si një dhimbje dhëmbi. Pulpiti karakterizohet më vonë, nga analizat e mëtejshme të kryera nga një dentist, si kthyeshëm ose i pakthyeshëm. Pulpiti i kthyeshëm do të thotë se pulpa është e irrituar, por ajo ka shansin të shërohet.

Sëmundja e zhvoshkjes së lëkurës

Shumë njerëz e kruajnë lëkurën e tyre herë pas here, por ndonjëherë kjo e kalon masën dhe bëhet një sëmundje që quhet zhvoshkje e lëkurës.

Kur kjo sëmundje ndodh, kruajtja e një koreje ose lëkurës rreth thonjve tuaj, mund të bëhet shumë e shpeshtë dhe e fortë, sa që shkakton gjakosje, pezmatime dhe plagë.

Disa njerëz me këtë sëmundje gërvishten në mënyrë të përsëritur duke u përpjekur të largojnë atë çfarë ata e konsiderojnë si një lloj mungese të përsosmërisë në lëkurën e tyre.

Cilat janë shenjat e kësaj sëmundje?

Është e vështirë të thuhet saktësisht se kur kruajtja e lëkurës shndërrohet nga një zakon i butë, nervoz, në një problem serioz që ka nevojë për trajtim. Mund të jetë e dobishme të bëhen pyetjet e mëposhtme:

  • A ju merr shumë kohë gjatë ditës kruajtja e lëkurës tuaj?
  • A keni shenja të dukshme nga kruajtja e lëkurës?
  • A ndiheni të mërzitur kur mendoni se sa shumë e keni kruar lëkurën tuaj?
  • A ju prish punë kruajtja e lëkurës në jetën tuaj shoqërore ose profesionale? P.sh. a e shmangni plazhin ose palestrën sepse njerëzit mund të shohin shenjat tuaja? Ose, a shpenzoni shumë kohë duke i mbuluar plagët para punës apo evenimenteve shoqërore?

Si zhvillohet sëmundja e zhvoshkjes së lëkurës?

Sëmundja e zhvoshkjes së lëkurës zhvillohet edhe tek fëmijët edhe tek të rriturit. Ajo mund të fillojë pothuaj në çfarëdo moshe. Sëmundja zhvillohet shpesh në njërën nga këto dy mënyra:

Pas ndonjë puçrre, infeksioni të lëkurës ose një lëndimi të vogël – Ju mund të kruani një kore apo një puçërr, gjë që shkakton më shumë pezmatim dhe nuk e lë plagën të shërohet. Më shumë kruajtje, çon në më shumë zhvoshkje dhe më shumë kore dhe cikli vazhdon.

Gjatë kohës së një stresi – Ju mundet që të hutuar ta zhvoshkni një kore ose lëkurën rreth thonjve tuaj dhe të gjeni që veprimi i përsëritur ndihmon të qetësohet stresi. Pastaj kjo bëhet zakon.

Informacion i përgjithshëm

Përskuqja është irritimi i lëkurës së bebeve në ngjyrë të kuqe. Ajo është një problem shumë i zakonshëm, që shumica e bebeve e kanë gjatë fillimit të jetës së tyre dhe kjo nuk do të thotë se ju nuk jeni duke u kujdesur për beben tuaj. Kjo e bën beben që të mos ndihet rehat, por nuk është shenjë e ndonjë gjendjeje serioze.

Përskuqja e zakonshme

Përskuqja vjen shpesh nga irritimi i shkaktuar nga urina dhe feçet në kontakt me lëkurën sensitiv-e të bebes. Zona e prekur është e kuqe (por jo e kuqe e thellë) dhe mund të duket me pika apo puçrra. Përskuqja nuk përhapet në pjesët e tjera të lëkurës.

Përskuqje që vjen nga infeksioni kërpudhor (myku)

Lëkura e bebes me lagështirë dhe në ngrohtësi, e mbuluar nga napat është vëndi ideal për rritjen e kërpudhave. Përskuqja që vjen nga kërpudhat tenton që të jetë më e errët sesa përskuqja e thjeshtë. Mund të ketë pika të bardha ose të kuqe përreth lëkurës së prekur. Përskuqja përhapet në pjesë të tjera të lëkurës ose nën lëkurën që nuk është e mbuluar me napë.

Bebja mund të ketë infeksion kërpudhor edhe në gojë, që quhet myk gojor. Goja e bebes është e acaruar dhe në ngjyrë të kuqe dhe mund të ketë pika të bardha në gjuhë ose në pjesë të tjera të gojës. Nëse bebja ushqehet me gji, edhe thimthat e gjirit mund të preken nga myku.

Përskuqja që vjen nga infeksioni bakterial

Ndonjëherë nëse lëkura e bebes irritohet apo dëmtohet nga përskuqja e thjeshtë, ajo mund të fillojë të preket e të infektohet edhe nga bakteret. Lëkura bëhet e kuqe, e nxehtë, ënjtet dhe bebja ka ethe. Pjesë të lëkurës mund të çahen dhe rrjedhin dhe mund të shfaqet edhe një lëng i verdhë. Ky tip përskuqjeje duhet të trajtohet nga mjeku.

Shkaqe të tjeta të përskuqjes

Përskuqja në zonën e napave mund të shkaktohet edhe nga dermatit  disebohorik ose gjendje të tjera të lëkurës. Në këto raste ka edhe përskuqje në vende të tjera të lëkurës së trupit të bebes.

Kontaktoni farmacistin ose mjekun e familjes

  • Nëse përskuqja përçohet përtej zonës së napave;
  • Nëse ka flluska me ujë, ënjtje, çarje ose rënie të qimeve;

Informacion i përgjithshëm

Herpesi i buzëve është shkaktuar nga virusi herpes i tipit 1. Pjesa më e madhe e mbajnë këtë virus në trupin e tyre, por jo çdo njeri e merr ftohjen.

Njerëzit zakonisht infektohen me virusin gjatë fëmijërisë. Pas një infeksioni zakonisht të butë (apo pa u vënë re), virusi qëndron në gjumë (joaktiv) në nerva, derisa të riaktivizohet dhe të shkaktojë një puçër.

Herpesi gjendet zakonisht në ose rreth buzëve ose hundës, por mund të ndodhë kudo në trup. Herpesi shpesh paraqitet në të njëjtin vend në çdo kohë.

Herpesi i buzëve përhapet me lehtësi nga personi në person. Ai mund të përhapet nëpërmjet puthjes dhe përdorimit të përbashkët me të tjerët të peshqirit.

Shkaktarët që shkaktojnë riaktivizimin e virusit përfshijnë:

  • Të paturit e të ftohturit ose gripit;
  • Ekspozimin ndaj rrezeve të ndritshme të diellit;
  • Stresin emocional ose të ndjerit jo mirë;
  • Menstruacione-t;
  • Operacionin në fytyrë ose atë dentar;
  • Dëmtimin e vogël ose lëndimin e një zone të prekur nga herpesi i buzëve në të shkuarën.

Kur virusi është riaktivizuar ai zbret nervin poshtë lëkurës, ku ai shumëfishohet. Kjo shpesh shkakton në këtë zonë një ndjesi shpimi gjilpërash, e cila mund të jetë një paralajmërim që një plagë është duke u shfaqur. Shenja të tjera paralajmëruese mund të përfshijnë kruarje, djegie apo mpirje. Këto shenja mund të shfaqen brenda disa orëve për disa ditë para se të zhvillohen flluskat.

Kur virusi shumëfishohet shkakton puçrra të kuqe, përpara se flluskat të shfaqen. Flluskat më pas plasin dhe nxjerrin një lëng, i cili gradualisht thahet dhe formon kore. Puçrrat nga temperaturat e larta zakonisht pastrohen brenda 7 deri në 10 ditë dhe nuk lënë asnjë shenjë. Virusi  më pas qëndron në gjumë përsëri tek nervi derisa sulmi i ardhshëm të shkaktohet. Përsëritja mund të jetë e zakonshme dhe varet nga faktorë shkaktues individual.