Psoriaza: Çfarë duhet të dini

Psoriaza (emri i plotë psoriaza vulgaris) është një kondicion i zakonshëm lëkure, që karakterizohet nga ngjyra e kuqe, luspa në lëkurë ose kruarje. Luspat janë më të zakonshme në gjunjë, bërryla dhe lëkurën e kokës, por mund të preket lëkura e tërë trupit. Mund të preken gjithashtu thonjtë dhe një numër i vogël njerëzish kanë dhimbje dhe enjtje të kyçeve (artrit psoriatik).

Psoriaza është një kondicion kronik (që vazhdon). Ka periudha kohore kur simptomat përmirësohen ose zhduken dhe kohë të tjera kur simptomat përkeqësohen.

Edhe pse të gjithë njerëzit e çdo moshe mund të preken, mosha më e zakonshme për psoriazë është adoleshenca e vonë deri te pjekuria e hershme. Ka edhe një shfaqje të saj tek të 50-at.

Çfarë e shkakton psoriazën?

Shkaku ekzakt i psoriazës nuk dihet. Megjithatë, është e ditur se sistemi imun në lëkurë është mbiaktiv në njerëzit me psoriazën. Një tip i qelizave imune të njohura si qeliza T krijohen në lëkurë. Këto qeliza T dhe kimikatet që ato prodhojnë acarojnë qelizat e lëkurës dhe i kthejnë ato në një cikël më të shpejtë se sa ai normal–në ditë sesa në javë– duke sjellë hollimin e lëkurës dhe krijimin e luspave.

Kondicioni tenton të trashëgohet kështu që faktorët e trashëgimisë luajnë një rol të madh. Gjithashtu, ka edhe faktorë të tjerë që mund të ndikojnë në episodet e psoriazës që janë:

  • Infeksionet – infeksione streptokokale (streptokoke bakteret) të fytit;
  • Dëmtimet, përfshirë edhe djegie-t nga dielli;
  • Ilaçe të caktuara (litiumi, që jepet për çrregullimet bipolare, ilaçet e tensonit si bllokuesit beta dhe ilaçet kundër malaria-s);
  • Stresi;
  • Marrja e dozave të larta të alkool-it;
  • Duhanpirja.

Simptomat e psoriazës

Simptomat e psoriazës variojnë midis njerëzve dhe në kohë të ndryshme. Ato mund të përfshijnë:

  • Skuqje lëkure e mbuluar me luspa të bardha;
  • Ënjtje lëkure ose kruarje;
  • Lëkurë të thatë dhe të plasaritur;
  • Thonj të dëmtuar, shtrembëruar dhe pa ngjyrë;
  • Dhimbje në kyçe dhe enjtje (ndodh tek pak njerëz).

Trajtimi i psoriazës

Edhe pse nuk ka kurë për psoriazën, në më të shumtën e rasteve sëmundja mund të kontrollohet mirë.

mosha-e-trete

Kualiteti i jetës është duke u bërë gjithmonë e më shumë i rëndësishëm. Kështu që ruajtja e shëndetshme e mendjes dhe trupit tonë është një prioritet.

Çfarë mund të bëni për të patur një mendje të mprehtë?

1) Ushtroni trurin tuaj

Ashtu sikundër edhe trupi, truri përfiton nga të ushtruarit dhe nga sfidat, nga të “qenit në formë”. Sfidimi i trurit me aktivitete të reja mund të krijojë shtegtime të reja brenda trurit që mund të reagojnë si rrugë alternative nëse disa neuron-e janë dëmtuar. Mund të provoni:

  • Luajtjen e lojërave që përfshijnë planifikimin dhe memorien siç është shahu;
  • Aktivitete që testojnë fjalorin tuaj siç është fjalëkryqi;
  • Të mësuarin e aftësive të reja – p.sh. një gjuhë ose një instrument muzikor;
  • Përllogaritjen e shumave në mendjen tuaj në vend të përdorimit të makinës llogaritëse;
  • Vullnetarizmin; dhe
  • Të qenit të informuar se çfarë është duke ndodhur në botë.

Kohët e fundit, shumë kompani kanë zhvilluar programet kompjuterike duke patur si qëllim funksionimin e trurit. Pavarësisht se gjatë kësaj kohe këto studime janë kurajuar, kërkime të tjera duhet të bëhen për të kuptuar nëse këto programe vonojnë ose parandalojnë një rënie të funksionit mendor për një afat të gjatë.

2) Qëndroni fizikisht aktiv

Kërkimet kanë treguar se aktiviteti fizik mund t’ju mbrojë kundër humbjes së funksionit mendor. Të ushtruarit rrit qarkullimin e gjaku-t në tru dhe mund të promovojë rritjen e neuroneve. Nuk keni nevojë për të bërë maratona, por mund t’a filloni aktivitetin fizik gradualisht. Më poshtë mund të gjeni disa ide për të filluar:

  • Përdorni shkallët në vend të ashensorit;
  • Parkojeni makinën tuaj larg në mënyrë që të mund të ecni;
  • Nëse keni një qen, nxirreni atë më shpesh për ecje të rregullta dhe të gjata;
  • Përdorni në shtëpi një vegël siç është biçikleta, ndërkohë që shihni TV.
  • Ndiqni një hobi që ju mban fizikisht aktiv, siç është p.sh. kopshtaria.
lemza

Lemza është kontraktim i pavullnetshëm i muskulit të diafragmës, që sjell daljen e një sasie ajri dhe në të njëjtën kohë mbylljen e epiglot-ës (hapësira e laringu-t që kufizohet nga kordat e zërit dhe indit kërc-or të aritenoideve). Kur marrim frymë, diafragma kontraktohet, duke hapur kafazin e kraharorit, çka ndihmon mushkëritë që të zgjerohen. Nervat që kontrollojnë kontraktimet e diafragmës janë nervat frenikë (pleks i nervave periferik të palcës së kurrizit) që nisen nga zona e qafës dhe përfundojnë në diafragmë. Nëse këto nerva irritohen në një pikë çfarëdo, përgjatë rrugës mund të sjellin lemzë. Megjithatë, lemza që zgjat disa ditë, muaj ose edhe vite mund të përcaktojë një sëmundje serioze.

Simptomat

Lemzat janë karakterizuar nga inhalimi spazmatik (spazmë) i shoqëruar nga një tingull gjiri që befas ndalon. Lemzat vijnë shpesh në seri.

Shkaqet

Shkaku i lemzës është i panjohur, por shumë ekspert-ë ia atribuojnë atë stimul-imit të nervave që furnizojnë diafragmë-n. Faktorët që mund të përkeqësojnë lemzën përfshijnë:

  • Ngrënien e shpejtë, veçanërisht e ushqimeve të nxehta dhe pikante;
  • Përdorimin e tepërt të alkool-it;
  • Duhanin; dhe
  • Stresin.

Çfarë mund të bëni

  • Mbani frymën sa më shumë që të jetë e mundur. Përsëriteni këtë derisa lemza të ndalojë;
  • Mbani një qese afër gojës dhe hundës dhe merrni frymë jashtë dhe brenda saj disa herë;
  • Pini ujë të ftohtë dhe të ngrohtë;
  • Hani akull të thyer;
  • Bëni një gargarë me ujë;
  • Gëlltisni një lugë çaj me sheqer;
  • Uluni dhe përkuluni, duke mbështjellë gjunjët tuaj në kraharor.

Konsultohuni me një mjek nëse lemza juaj bëhet e vazhdueshme ose ju shqetëson gjatë të ngrënit, gjumit ose punës.

Çfarë mund të bëj mjeku

Mjeku mund:

  •  Të ekzaminoj për sëmundje serioze që provokojnë lemzën;
  • T’ju japë anti-spazmodik;
  • Të trajtojë sëmundjen që mund të shkaktojë lemzën; ose
  • Të kryejë një kirurgji mbi nervat që furnizojnë diafragmën.
5 marifete për të rritur energjinë

Keni qëndruar zgjuar tërë natën me një foshnjë nazeli dhe mezi i mbani sytë hapur. Si do t’ia bëni të rezistoni gjatë gjithë ditës? Provoni këto marifete për të shtuar energjinë, të shtjelluara nga psikolog-u Hendrie Weisinger, autor i librit “Gjeniu i instinktit”: Korrigjoni instrumentet e nënës natyrë për të përmirësuar shëndetin, lumturinë, familjen dhe punën.

Lëvizni

Vendoseni foshnjën tuaj në një karrocë dhe bëni një shëtitje rreth banesës tuaj. Lëvizja e muskujve tuaj përmirëson qarkullimin e gjaku-t, ju shton energjinë dhe ndihmon të stimul-ohet mendja juaj. Lëvizja krijon emocion, thotë Weisinger. Ajo gjithashtu nxit trupin që të çlirojë endorfinat, “hormonet që të bëjnë të ndjehesh mirë”, të cilat mund të përmirësojnë humorin tuaj dhe të reduktojnë stresin, një shkak i zakonshëm i lodhjes.

Kërkojeni dritën e diellit

Studimet kanë gjetur që ekspozimi ndaj dritës së diellit mund të ndikojë në ritmet tona të aktivitetit. Pra hapeni dritaren dhe lejoni dritën e diellit dhe ajrin e freskët të hyjnë brenda. Ose më mirë akoma, dilni për një shëtitje të shkurtër. Marrja e dhjetë deri pesëmbëdhjetë minutave ekspozim ndaj rrezeve të diellit dy herë në javë gjithashtu mund të sigurojë vitaminë D, një lëndë ushqyese e cila u nevojitet shumicës së grave. Midis të tjerave, vitamina D ndihmon trupin tuaj që të absorbojë kalcium-in, një mineral i cili ndihmon që kockat tuaja të forcohen.

Dëgjoni muzikë

Ka një arsye se përse neve pëlqejmë vallëzimin dhe ushtrimin me disa melodi të preferuara. Tingulli ka një efekt të fuqishëm mbi emocionet dhe nivelin tuaj të energjisë. Përse të mos krijoni një listë me këngë e melodi të cilat ua ngrenë gjendjen shpirtërore, që të mund ta dëgjoni kurdoherë që energjia u dobësohet?

Shoqërohuni me njerëz të lumtur dhe shumë energjikë

Weisinger e quan këtë “infektim emocional”. Rrethojeni veten me ata persona që janë plot energji dhe ata do të mund t’ua ngrenë humorin. Bashkohuni me nëna të tjera që shëtisin foshnjat me karroca dhe ushqehuni me atmosferën pozitive që ju rrethon.

Ushqehuni mirë që të keni energji

Stresi

Pjesa më e madhe e njerëzve vuajnë nga stresi në një moment të caktuar të jetës së tyre. Të shfaqurit e shenjave të stresit, nuk nënkupton që ju jeni një person i dobët. Stresi prek njerëz të ndryshëm, në mënyra të ndryshme. Personaliteti luan një rol madhor, në mënyrën sesi mund t’ju prekë dhe sesi mund ta përballoni.

Çfarë është stresi?

Stresi është përshkrimi i përdorur për tendosje, presion ose forcë në sistem. Ky sistem mund të jeni ju. Stresi mund të vijë si rezultat i dhënies së makinës në trafik, ose si rezultat i vdekjes së personit që doni.

Stresi mund të jetë përgjigja e një çrregullimi, që prek trupin tonë. Zakonisht, kur ne themi që po “ndihemi të stresuar”, jemi duke folur rreth simptomave, që janë shkaktuar nga trupi jonë si përgjigje ndaj stresit.

Si ndikon stresi në trupin tonë?

Në shenjën e parë të alarmit, nerva të caktuara shqisore në trup stimul-ohen dhe prodhojnë disa hormone, që shkaktojnë në mënyrë automatike reaksione fizike të stresit. Rrahjet e zemrës rriten për të lëvizur gjak në muskuj dhe tru, frymëmarrja përshpejtohet, tretja ngadalësohet, prodhimi i pështymës ndalohet (goja ndjehet e thatë), djersitja rritet dhe ndihet një nxitje force.

Ky është fenomeni, që e vë trupin në gjendje alarmi dhe gati për reagim. Pas këtij reagimi, trupi qëndron në gjendje alarmi, derisa të ndjeni largimin e rrezikut. Kur stresi largohet, truri dërgon sinjalet e “qartësisë” dhe trupi menjëherë kthehet në normalitet.

Ndërkohë që disa strese afatshkurtra janë pozitive pasi ju shtyjnë në sporte ose lojëra të ndryshme, stresi kronik ose afatgjatë, mund të jetë i dëmshëm për shëndetin. Ky lloj stresi ju bën që të ndiheni nën presion konstant, të vazhdueshëm.

Cilat janë simptomat e stresit?

Disa nga simptomat dhe shenjat që mund të përcaktojnë nivele të larta stresi të vazhdueshëm janë:

  • Migrenë ose dhimbje të vazhdueshme të kokës;
  • Ankth-i, acarimi ose irritimi;
  • Dhimbjet e shpatullave, qafës ose shpinës;
  • Rrahjet e forta të zemrës;
  • Diarre-ja ose kapsllëku;
  • Pagjumësia ose makthet;
  • Humori i ulët ose i paqëndrueshëm;
  • Gabimet në kujtesë;
  • Lodhja kronike;
Infertiliteti

Infertilitet është konsideruar paaftësia për të arritur shtatzëninë pas 12 muajsh të marrëdhënieve normale seksuale pa kontraceptivë. Sterilitet-i mund të prekë mashkullin apo femrën ose të dy.

Çfarë ndikon tek fertiliteti?

Femrat janë në fertilitetin e tyre më të mirë në të 20-at, por do të ndalojnë prodhimin e vezëve (ovulacion) kur ato të arrijnë menopauzë në të 40-tat ose afër të 50-tave. Megjithatë, burrat mund të vazhdojnë të prodhojnë spermë edhe në të 70-tat e tyre, por cilësia e spermës përkeqësohet me moshën. Ka edhe faktorë të tjerë që mund të ndikojnë në fertilitetin, duke përfshirë:

  • Shqetësimet e përgjithshme shëndetësore të tilla si obezitet-i, sëmundja e tiroides ose diabet-i pakontrolluar;
  • Faktorët psikologjikë të tillë si stresi, tensioni dhe ankth-i;
  • Pirja e tepruar e duhanit dhe konsumi i alkool-it;
  • Disa lloje ilaçesh.

Çfarë e shkakton fertilitetin femëror?

  • Dështimi për të prodhuar vezë;
  • Dështimi për zhvillimin e vezoreve, siç shihet në kushte të tilla si sindroma Turner;
  • Endometrioza, një gjendje që shkakton rritje anormal-e të indit endometrium, shpesh duke shkaktuar dhëmbëzim dhe inflamacion në organ-et riprodhuese;
  • Tubat fallopianë të bllokuar (tubat që marrin vezët nga vezorja për në bark). Kjo shpesh është shkaktuar nga infeksione të tilla si sëmundja pelvik-e inflamatore (PID) ose sëmundje seksualisht e transmetueshme (STD-sexual transmitted diseases) siç janë klamidia ose gonorre-a;
  • Tumor-i i mitrës ose dhëmbëzat që pengojnë vezën e fekonduar nga transplantim-i;
  • Disa pabarazi hormonale;
  • Mukus-i “armiqësor” në qafën e mitrës që nuk e lejon spermën që të hyjë;
  • Në raste të veçanta, disa gra mund të kenë një reaksion ndaj spermës së partnerit.

Vlerësimi i infertilitetit

Mjekët mund të vlerësojnë infertilitetin tek të dy partnerët nëpërmjet:

  • Marrjes së një historie të detajuar mjekësore duke përfshirë edhe problemet menstrual-e, ekspozimin ndaj STD-ve apo parotit-it, përdorimin e barnave të caktuara dhe ilaçeve, kohën dhe rregullueshmërinë e marrëdhënieve seksuale;
  • Ekzaminimit fizik të të dy partnerëve;
Shtatzënia me "risk të lartë"

Shtatzënia është emocionuese, por ndonjëherë edhe shqetësuese. Çfarë ndodh në qoftë se keni ndonjë problem? Pasja e disa problemeve specifike me shëndetin mund t’ju fusë juve në kategorinë e një “shtatzënie me risk të lartë”. Është një etiketë alarmante. Por kjo nuk do të thotë që ndonjë gjë nuk do të shkojë mirë. Shumica e grave me shtatzëni me risk të lartë ia dalin mbanë. Ato lindin një foshnjë të shëndetshme dhe mbeten edhe vetë të shëndetshme.

Në qoftë se ju keni një shtatzëni me risk të lartë vetëm nevojitet që të punoni me ekipin tuaj mjekësor për të ulur mundësitë që të keni probleme. Gjithashtu, ju mund të doni të vizitoheni tek një specialist për shtatzënitë me risk të lartë ose për mjekësinë e nënës dhe fetus-it.

Realizoni një shtatzëni mundësisht sa më të shëndetshme

Filloni duke  mësuar se çfarë do t’i shtojë shanset tuaja për të pasur një fëmijë të shëndetshëm dhe në kohën e duhur.

  • Realizoni takimet me mjekun apo maminë tuaj dhe flisni me ta për riskun.
  • Mbani një dietë të shëndetshme dhe mos pini alkool.
  • Qëndroni në peshën që ju sugjeron mjeku apo mamia juaj.
  • Merrni vitaminat e paralindjes për t’u siguruar që merrni mjaftueshëm acid folik, hekur dhe ushqyes të tjerë të rëndësishëm.
  • Mos pini duhan dhe mos rrini në mjedise me tym duhani. Në qoftë se nuk keni mundur ta lini duhanin, kërkoni ndihmë nga mjeku apo mamia juaj. Sa më parë ta lini duhanin, aq më e shëndetshme do të jetë kjo gjë për ju dhe foshnjën tuaj. Megjithatë lënia në çdo kohë e duhanit ka efekte pozitive.
  • Merrni ilaçe pa recetë vetëm pasi t’ua lejojë mjeku apo mamia juaj.
  • Në qoftë se pini alkool apo përdorni drogë, bisedoni me mjekun ose maminë tuaj. Ju mund të keni besim tek ata dhe ata e dinë se ku të kërkojnë ndihmë në mënyrë specifike për gratë shtatzënë. Sa më shpejt të kërkoni ndihmë, aq më mirë do të jetë për ju dhe foshnjën.
  • Punoni me mjekun tuaj për të menaxhuar problemet si diabet-i, depresioni, presioni i lartë i gjakut ose ndonjë infeksion.
Vështirësitë e gjumit

Vështirësia për të fjetur (insomnia) nuk është një sëmundje. Megjithatë, mund të jetë simptomë e problemeve të tjera si stres, depresion, ankth, dhimbje ose problemet e prostatës (prostata). Në mënyrë alternative, mund të jetë edhe një problem i përkohshëm i shkaqeve të panjohura. Ndërkohë që vështirësitë e gjumit zakonisht mund të jenë të përkohshme, ndonjëherë ato mund të bëhen edhe kronike.

Nuk ekziston një normë ideale gjumi. Disa njerëz kanë nevojë për shumë pak gjumë dhe prapë janë mirë gjatë gjithë ditës, disa të tjerë kanë nevojë për më shumë gjumë. Me rritjen e moshës, zakonisht kemi nevojë për më pak gjumë. Njerëzit e moshuar, shpesh nuk kanë probleme për të rënë në gjumë, por flenë shumë pak. Arsyet e mundshme të pagjumësisë mund të jenë dhimbja, ngritja për të shkuar në tualet, fjetja shumë herët, vështirësitë e frymëmarrjes ose gërrhitja.

Apnea e gjumit

Apne e gjumit shihet shpesh tek ata që gërrhasin. Është ndalimi i të marrit frymë gjatë gjumit për rreth 20-30 sekonda. Mund të jetë një bllokim në rrugët e frymëmarrjes i cili e shkakton këtë gjendje. P.sh. mishi huaj në hundë apo devijimi i septum-it të hundës, zmadhimi i bajameve apo adenoideve, zmadhimi i rrënjës së gjuhës apo pakësimi i tkurrjes së muskujve të fytit. Shihet shpesh tek ata persona që janë mbipeshë, me qafë të shkurtër dhe të gjerë. Mundet që edhe disa ilaçe apo disa probleme anatomi-ke të fytyrës të shkaktojnë të njëjtën gjë.

Çfarë mund të bëni për të dhënë ndihmë?

Mund të bëni një gjumë më të mirë gjatë natës, nëpërmjet:

  • Shmangies së pijeve që përmbajnë kafeinë, siç janë çaji dhe kafeja;
  • Shmangies së stimul-antëve gjatë natës, siç janë alkool-i dhe nikotinë/a;
  • Shmangies së ngrënies së ushqimeve me porcion të madh, sidomos përpara të fjetjes;
  • Ndjekjes së të njëjtit orar fjetjeje dhe zgjimi;
  • Përdorimit të krevatit vetëm për të fjetur–mos shihni televizor ndërkohë që shtriheni për të fjetur;
  • Të mos shkuarit në krevat shumë herët, përveç nëse duhet të ngriheni shumë herët në mëngjes;
Përfitimet shëndetësore të puthjes

Thonë se gjithmonë do të mbani mend puthjen tuaj të parë dhe meqë puthja është aktivitet që njerëzve u pëlqen, ato e shijojnë së tepërmi. Imagjinoni sikur nëpërmjet puthjes të gjeni rrugën drejt shëndetit më të mirë. Nga përmirësimi i dhëmbëve e deri tek djegia e kalorive, puthjet ju sjellin më shumë se një kënaqësi. Pra, gjeni një person të veçantë dhe nëpërmjet puthjeve, ecni në rrugën tuaj, drejt një shëndeti më të mirë.

1. Puthjet përmirësojnë dhëmbët

Hulumtimet shkencore tregojnë se pështyma e prodhuar nga puthjet e shpeshta mund të përmirësojë dhëmbët tuaj. Pështyma mund të parandalojë dhe zvogëlojë formimin e pllakëzave. Puthjet mund t’ju kursejnë takimet me dentist-in dhe tingullin e atij gërmimi të tmerrshëm.

2. Jepini vetes një jetë më të gjatë nëpërmjet puthjeve

Individët që puthin më shumë, jetojnë më gjatë. Hulumtimet theksojnë se të puthurit e gjysmës tuaj çdo mëngjes, mund t’i shtojë vite jetës suaj. Një puthje e thjeshtë mirëmëngjesi mund të shtojë pesë vjet në jetën tuaj.

3. Digjni kalori ndërkohë që puthni

Një puthje e thjeshtë, e ëmbël mund të djegë gjashtë deri në dymbëdhjetë kalori. Puthjet më të nxehta, djegin më shumë kalori. Imagjinoni që mund të digjni deri në 300 kalori ndërsa jeni duke bërë dashuri me gjysmën tuaj? Dashuria, nuk ka qenë kurrë kaq e mirë .

4. Puthjet janë të mrekullueshme për zemrën tuaj

Puthja është një aktivitet që prodhon adrenalinë. Adrenalina e bën zemrën të pompojë më shumë gjak dhe të përmirësojë qarkullimin e tij. Efektet që puthja shkakton në zemrën tuaj janë shumë të ngjashme me ato të ushtrimeve aerobike, si vrapi apo çiklizmi.

5. Largoni stresin me një puthje

Një moment i shkurtër puthjeje me të dashurin/dashurën tuaj, do të reduktojë stresin, tensionin dhe do ju japë një ndjesi mirëqenieje. Një nga hormonet që shkakton stres (krotikal), në fakt, gjatë një puthjeje pasionante, ulet ndjeshëm. Nëse keni kaluar një ditë të lodhshme në zyrë ose kudo, harrojeni atë me një puthje.

6. Puthjet ju bëjnë të dukeni gjithmonë mirë

Simptomat e stresit

Stresi na prek të gjithëve. Gjithkush mund të përjetojë simptoma të stresit; kur disiplinoni fëmijët, gjatë një dite të ngarkuar në punë, kur përpiqemi të rregullojmë gjendjen financiare apo kur kemi të bëjmë me një marrëdhënie sfiduese. Stresi është kudo. Nëse stresi i pakët nuk është problem, ndonjëherë dhe i dobishëm, stresi i shumtë mund t’ju përkulë dhe t’ju sëmurë, si mendërisht ashtu dhe fizikisht.

Hapi i parë për të kontrolluar stresin, është të dini simptomat e stresit. Por të njohësh simptomat e stresit është më e vështirë nga ç’mendoni. Shumë prej nesh janë të mësuar me stresin dhe shpesh nuk e kuptojmë që jemi të stresuar, deri sa shkojmë në pikën kritike.

Çfarë është stresi?

Stresi është reagim i trupit tuaj ndaj situatave të dëmshme. (qofshin këto të vërteta apo të perceptuara). Kur ndjeheni në rrezik, në trupin tuaj fillon një reaksion kimik për t’ju mbrojtur nga dëmtimet. Ky reaksion njihet me emrin “luftë ose largim”, apo përgjigjia ndaj stresit. Gjatë kundërpërgjigjes ndaj stresit, zemra fillon të rrahë më shpejt, frymëmarrja bëhet më e shpeshtë, muskujt tendosen dhe tensioni i gjaku-t rritet. Kjo do të thotë se jeni gati për veprim. Kjo është mënyra si mbroni veten.

Stresi ka kuptim të ndryshëm për njerëz të ndryshëm. Çfarë është strësuese për njërin, nuk është ndonjë shqetësim i madh për tjetrin. Disa njerëz e përballojnë më mirë stresin. Jo i gjithë stresi  është negativ! Në sasi të vogla, stresi mund t’ju ndihmojë të arrini diçka apo t’ju mbrojë që të mos lëndoheni. P.sh. Stresi është ai që ju bën të shtypni frenat fort për të mos u përplasur me makinën para jush.

Trupat tanë janë të projektuar për të përballuar sasi të vogla stresi.  Mirëpo, ne nuk jemi aq të pajisur sa të përballojmë sasi të mëdha të vazhdueshme stresi, pa patur pasoja.

Cilat janë simptomat e stresit?