Ushqimet më të mira për nënat e reja: përmirësues të gjendjes shpirtërore

Nuk është e pazakontë të ndjeheni pa humor për disa javë pas lindjes. Ju po rikuperoheni fizikisht nga dhimbjet dhe nga lindja e fëmijës, duke përjetuar ndryshimet hormonale të paslindjes dhe duke e përshtatur veten me pjesëtarin më të ri dhe më kërkues të familjes tuaj. E gjithë kjo mund t’ju shkaktojë lodhje dhe shqetësim.

Dhe ndërsa të ushqyerit e vetes mund të jetë e fundit në listën e detyrave, ngrënia e një ushqimi të shëndetshëm, marrja e ushqimit në vakte të rregullta dhe disa hapa të thjeshtë mund ta përmirësojnë nivelin tuaj të energjisë dhe gjendjen shpirtërore. Lexoni më poshtë disa këshilla tonat për mirë ushqyerjen tuaj.

Në qoftë se dyshoni që po vuani nga depresion-i dhe jo nga një rast i përkohshëm i mërzisë, njoftoni menjëherë mjekun që kujdeset për ju. Kjo është një gjendje serioze që kërkon trajtim. Një dietë e shëndetshme mund të ndihmojë gjendjen shpirtërore por ajo nuk mundet ta zëvendësojë një ndihmë profesionale. Shenjat paralajmëruese të depresionit përfshijnë pagjumësinë, ndryshim në oreks, lotim dhe pikëllim që vazhdon gjatë gjithë ditës dhe mendime për t’i bërë dëm vetes ose foshnjës.

Merrni sa më shumë yndyra omega 3

Ekspert-ët janë në një mendje se acidet yndyrore omega-3 yndyrore, të cilat gjenden kryesisht në peshk dhe arra e fara të ndryshme, janë të rëndësishme për një dietë të shëndetshme. Ata ndihmojnë funksionimin normal të trupit tuaj dhe ju mbrojnë nga sëmundjet e zemrës. Disa studime tregojnë përqindje më të ulët të depresionit (duke përfshirë edhe një incidencë të ulët të depresionit të paslindjes mes nënave të reja) në vendet ku njerëzit hanë sasi të mëdha të peshkut.

Mjeku pediatër James Sears, beson se acidet yndyrore omega-3 përmirësojnë funksionimin e trurit dhe ndihmojnë për të kapërcyer një depresion. Ekspertët rekomandojnë marrjen e 1 grami acidi yndyror omega-3 për çdo ditë, një sasi që ndodhet në çdonjërin prej ushqimeve të mëposhtme:

  • 2 lugë çaji me vaj arre;
  • Rreth 50 gram harengë;
  • 100 gram salmon i pjekur;
  • 120 gram peshk ton;
  • 15 gram arra.
Shtatzënia dhe vitaminat para lindjes

Cilat janë vitaminat e paralindjes?

Një dietë e shëndetshme është gjithmonë një ide e mirë, veçanërisht gjatë shtatzënisë. Gjatë shtatzënisë është mirë të merren vitamina të paralindjes për të ndihmuar të mbushet çdo boshllëk ushqimor në dietën e nënës. Vitaminat që duhen para lindjes janë shumë vitamina dhe minerale. Acidi i tyre folik, hekuri dhe kalcium-i janë veçanërisht të rëndësishëm.

Acidi folik, hekuri dhe kalciumi

Acidi folik ndihmon të parandalohen defektet në lindje të tubit neural, që prek trurin dhe shtyllën kurrizore. Defektet e tubit neutral zhvillohen në 28 ditët e para pas ngjizjes, para se shumë gra ta dinë se janë shtatzënë. Meqenëse pothuaj gjysma e të gjithë shtatzënive janë jo të planifikuara, rekomandohet që çdo grua që mund të mbetet shtatzënë të marrë 400 mikro-gram (mcg) acid folik çdo ditë, duke filluar që para ngjizjes dhe gjatë 12 javëve të para të shtatzënisë.

Një grua që tashmë ka pasur një foshnjë me një defekt të tubit neural duhet të këshillohet me mjekun e saj nëse mund të ketë apo jo nevojë të marrë një dozë të ndryshme të acidit folik. Studimet kanë treguar se marrja e një doze të madhe (deri 4 000 mcg) të paktën një muaj para dhe gjatë tremujorit të parë mund të jetë e dobishme për këto gra.

Ushqimet që përmbajnë acid folik janë perimet e gjelbra, arrat, fasulet, agrumet etj. Megjithatë është mirë të merret një plotësues ushqimor me sasinë e duhur të acidit folik.
Edhe kalciumi është i rëndësishëm për një grua shtatzënë. Ai mund të parandalojë humbjen e densitetit të kockave të saj, sepse edhe foshnja përdor kalciumin për rritjen e kockave të saj.

Hekuri ndihmon gjaku-n, edhe të nënës edhe të foshnjës që të mbartë oksigjenin që i nevojitet organizmit.

Çfarë vitaminash duhen kërkuar para lindjes?

Kërkoni këto vitamina të paralindjes:
• 400 mikrogram acid folik;
• 400 unitete vitamina D;
• 200-300 miligram kalcium;
• 70 miligram vitamina C;
• 3 miligram thiaminë;
• 2 miligram riboflavinë;
• 20 miligram niacinë;
• 6 mikrogram vitamina B12;
• 10 miligram vitamina E;
• 15 miligram zink;
• 17 miligram hekur.

Ilaçet me recetë janë një pjesë e rëndësishme në trajtimin dhe parandalimin e sëmundjeve. Megjithatë, përdorimi i gabuar i këtyre ilaçeve mund t’i bëjë ato të pasigurta, p.sh. nëse nuk ndiqni udhëzimet mbi dozën e ilaçit, përfshirë këtu edhe kohën e marrjes së ilaçeve apo kohëzgjatjen, mund t’ju sëmurë.

Të kuptoni dhe të përndorni në mënyrë të sigurt ilaçet me recetë janë aspekte të rëndësishme të mbarëvajtjes së shëndetit tuaj.

Çfarë është ilaçi me recetë?

Një ilaç me recetë është i disponueshëm nga ju vetëm në rast se një doktor shkruan një recetë, me anë të së cilës kërkon që ky ilaç t’ju ofrohet. Më pas ju e çoni këtë recetë tek një farmacist, në mënyrë që të merrni ilaçin.

Çfarë trajton ilaçi juaj me recetë?

Kujtohuni të pyesni gjithmonë doktorin tuaj për cilat gjendje ky ilaç këshillohet. Në këtë mënyrë, ju do të jeni më i aftë të kuptoni nëse ilaçi po ju ndihmon ose jo.

Ndoshta do të ishtë më mirë për ju që të kërkoni që doktori t’i shkruajë këto informacione, bashkë me kur dhe si ta merrni ilaçin, sidomos nëse ndjeni vështirësi në leximin e shkrimit të vogël mbi etiketat e shisheve të ilaçeve.

Informacioni i ilaçit për konsumatorin (IIK)

Një burim i rëndësishëm i informacionit për ilaçet me recetë është IIK – informacioni i ilaçit për konsumatorin. Kjo është një fletëpalosje, e cila mund t’ju jepet nga doktori apo farmacisti juaj. IIK-ja është e shkruar nga kompania që e prodhon ilaçin, me një gjuhë të thjeshtë për t’u kuptuar. IIK-ja përmban informacione mbi gjendjet në të cilat ky ilaç përdoret për të trajtuar,  efekte të mundshme anësore, në cilat gjendje ky ilaç nuk duhet përdorur dhe çdo masë paraprake që duhet marrë ndërkohë që ilaçi po përdoret.

Kujtohuni gjithmonë të pyesni doktorin ose farmacistin nëse IIK-ja gjendet bashkë me ilaçin. IIK-ja mund të ofrohet si pjesë e paketimit ose si një printim i kompjuterit.

Çfarë shkruhet mbi recetën tuaj?

Humbja e flokëve tek gratë: Flokë që hollohen. Shkaqet dhe zgjidhjet.

Flokët janë  të lidhura me imazhin e vetvetes

Të gjatë, të shkurtër, të lidhur e me shkëlqim, për shumicën e grave janë më shumë se sa një tufë fibrash. Janë një shprehje e stilit dhe personalitetit. Studimet sugjerojnë po ashtu që flokët dhe imazhi i vetvetes janë të gërshetuar ngushtësisht. Në qoftë se një “ditë e keqe për flokët” mund ta bëjë një grua që të ndihet keq, humbja e tyre mund të jetë një pamje e shqetësuar në fytyrë çdo mëngjes para pasqyrës.

Humbja e flokëve është e zakonshme edhe tek gratë

Ideja që floku që hollohet është një problem për djemtë është e gabuar. 40% e njerëzve që përjetojnë humbje të përkohshme apo afatgjatë të flokëve janë gra. Disa kanë një flok që po hollohet ndërkohë që të tjera e shohin që pjesa qendrore gradualisht po zgjerohet. Të tjera zhvillojnë një rënie të flokëve të dalluar në kurorën e kokës. Ndryshe nga burrat tek gratë rrallëherë zhvillohet rënie e flokëve në pjesën e përparme të kokës.

Si rritet floku

Skalpi mesatar ka 100 000 fije floku. Çdo folikulë prodhon një flok të vetëm që rritet me një ritëm prej 1.5 cm në muaj. Pasi rritet për dy deri në gjashtë vjet, floku rri edhe pak para se të fillojë të bjerë. Ai zëvendësohet nga një flok i ri dhe cikli rifillon. Në çdo moment të dhënë të kohës 85% e flokëve rritet dhe pjesa tjetër qëndron në vend.

Sa shumë humbje e flokëve është normale?

Meqenëse flokët që janë në prehje normalisht bien, shumica e njerëzve kanë një rënie prej 50 deri 100 fijesh për ditë. Ju zakonisht do të gjeni disa në krehër apo furçën e flokëve ose në veshjen tuaj. Rënia jo normale e flokëve mund të ndodhë në disa mënyra. Ju mund të vini re tufa që bien kur juve i lani me shampo apo kur i krihni. Ose floku juaj mund të hollohet ngadalë me kalimin e kohës. Në qoftë se jeni të shqetësuar për ndryshimet në flokët tuaj kontrollohuni tek mjeku.

Gjetja e rrënjëve të rënies së flokëve

Metodat hormonale të kontrollit të lindjeve

Hyrje në kontrollin e lindjeve

Në qoftë se një grua është seksualisht aktive dhe ajo është pjellore, në kuptimin që është fizikisht e aftë që të mbetet shtatzënë, ajo duhet të pyesë veten: “A dua unë të mbetem shtatzënë tani? ”Në qoftë se përgjigja e saj është “Jo”, ajo duhet të gjejë ndonjë metodë të kontrollit të lindjeve.

Terminologji-a për “kontrolli e lindjeve” përfshin “kontracepsion-in, parandalimin e shtatzënisë, kontrollin e pjellshmërisë dhe planifikimin familjar. Por pavarësisht terminologjisë, personat seksualisht aktivë mund të zgjedhin nga një larmi metodash për të reduktuar mundësinë e mbetjes shtatzënë. Megjithatë, asnjë nga metodat e kontrollit të lindjeve në dispozicion në ditët e sotme nuk ofron një mbrojtje të përsosur kundër infeksioneve të transmetueshme seksualisht (STI-sexual transmitted diseases), me përjashtim të abstinencë-s.

Me terma të thjeshta, të gjithë metodat e kontrollit të lindjeve bazohen ose në pengimin e spermës së një mashkulli që të arrijë në vezën e femrës (fekondim) ose në pengimin e vezës së fekonduar të ngulet në mitrën e femrës dhe të fillojë të rritet. Metoda të reja të kontrollit të lindjeve vazhdojnë të krijohen dhe të testohen. Dhe çfarë është e përshtatshme për një çift në një pikë mund të ndryshojë me kohën dhe me rrethanat.

Për fat të keq asnjë nga metodat e kontrollit të lindjeve përveç abstinencë-s nuk konsiderohet 100% efektive.

Llojet e metodave hormonale të kontracepsionit

Janë disa metoda të ndryshme hormonale për kontrollin e lindjeve. Diferencat midis tyre janë:
•  Lloji i hormonit;
•  Sasia e hormonit; dhe
•  Rruga me të cilën hormoni hyn në trupin e njeriut.

Hormonet mund të jenë estrogjen dhe/ose progesteron. Këto hormone mund të merren nga goja, të mbillen në indin e trupit, të injektohen nën lëkurë, të absorbohen nga një bandazh mbi lëkurë apo të vendosen tek vagina. Mënyra e vendosjes përcakton nëse ekspozimi i hormonit është i vazhdueshëm ose i ndryshueshëm.

Hormonet nga goja: tableta

Goja e thatë (kserostomia)

Çfarë është një gojë e thatë?

Goja e thatë është një gjendje shëndetësore e cila zakonisht vjen si rezultat i prodhimit të reduktuar të pështymës. Me kalimin e kohës, kserostomi-a mund ta bëjë të vështirë të folurën dhe mund të çojë në kequshqyerje. Goja ekstremisht e thatë dhe mosfunksionimi i gjëndrës së pështymës mund të prodhojnë çrregullime të përhershme të gojës dhe fytit dhe mund të keqësojë cilësinë e jetës së një personi.

Sa e zakonshme është goja e thatë?

Kjo sëmundje prek rreth 10% të gjithë njerëzve dhe është dominuese më shumë tek gratë se tek burrat. Çrregullimet e prodhimit të pështymës prekin personat e moshuar dhe ata që marrin ilaçe me dhe pa recetë shumë shpesh.

Cilat janë dobitë e pështymës?

Pështyma është një pjesë thelbësore e një goje të shëndetshme dhe shpesh merret si një gjë që vetëkuptohet. Cilësitë lubrifikuese të pështymës sigurojnë komfort dhe ndihmojnë të mbrohen indet e gojës kundër plagë-ve, lëndimeve dhe efekteve të tjerë të fërkimit. Pështyma ndihmon të tretet ushqimi dhe ndihmon rimineralizimin e dhëmbëve. Pështyma është po ashtu një kontribuese shumë e rëndësishme e aftësisë së një personi për të shijuar meqenëse vepron si shkrirëse për stimujt e shijimit.

Çfarë e shkakton gojën e thatë?

Ka shumë shkaqe për një gojë të thatë. Më shpesh ajo ndodh si efekt anësor i medikamenteve që shkaktojnë pakësimin e pështymës, duke përfshirë medikamentet për hipertension, antihistaminikë-t, antidepresantët, diuretikë-t, anti inflamatorët jo steroidalë dhe shumë të tjerë. Shkaqe të tjera janë trajtimet me rrezatim për të trajtuar tumor-et kanceroze të kokës dhe qafës, sëmundjet e gjëndrave të pështymës, diabet, mosbalancimet hormonale, apne e gjumit dhe çrregullimet autoimune (autoimune çrregullime) si sindroma Sjorgen, artrit reumatoid (AR) dhe lupus eritematoz sistemik.

Përdorimet

Aritmi superventrikulare (çrregullime të ritmit), angina pektorale (dhimbje tipike të zemrës), hipertension (tension i rritur).

Kundërpërdorimet

Hipotension (tensioni arterial i ulët), bradikardi, shkalla e dytë dhe e tretë e bllokut A-V (bllokim i përçueshmërisë nervore atrio-ventrikular-e), sindromi i sinus-it (sinusit) të sëmurë, shock kardiogjenik, bllok sinoatrial, flateri atrial ose fibrilim që ndërlikon tek Sindroma Wolff Parkinson White.

Efektet anësore

Konstipacion (kapsllëk), mundim, vjellje, dhimbje koke, marrje mendsh, skuqje, edemë e këmbëve, në raste të rralla dëmtim i funksionit të mëlçisë, reaksione alergji-ke, pas përdorimit të gjatë janë raportuar edhe raste të rralla gjinekomasti-e (zmadhim të gjireve në kushte patologji-ke) dhe hiperplazi gingiva-le (rritje e mishrave të dhëmbëve); pas përdorimit në venë mund të shfaqen hipotension, bradikardi, bllok kardiak dhe asistoli.

Dozimi

Oral-isht (nga goja): në aritmitë (çrregullimet e ritmit) super-ventrikulare, 40-120 mg, 3 herë në ditë; anginë pektorale: 80-120 mg, 3 herë në ditë; hipertension (tension arterial i rritur): 240-480 mg në ditë në 2-3 doza të ndara. I.V.(venoze): me injektim të ngadalshëm, për 2 minuta 5-10 mg, në rast nevoje, tek takiaritmi-të (fibrilacion atrial) paroksizmale (paroksizëm) mund të injektohen edhe 5 mg të tjera, pas 5-10 minutash.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 40 mg, 80 mg, 160 mg, 240 mg.

Injeksion: 2,5 mg/mL, në amula 2 mL.

Përdorimet

Parandalimi dhe trajtimi i deficitit ishemi-k neurologjik (ulja e oksigjenimit nervor) që përcjell gjakderdhjet subaraknoidale.

Efektet anësore

Hipotension (ulja e tensionit), ndryshim në ritmin e zemrës, dhimbje koke, çrregullim gastrointestinal (zorrë-stomak), pështirosje, dhe ndjenjë e të nxehtit; janë raportuar trombocitopeni (ulja e trombo-citeve) dhe ileus (bllokim i punës së zorrës); rritje e përkohshme e enzimave të mëlçisë pas administrimit intravenoz të nimodipine.

Dozimi

Parandalimi i gjakderdhje-s subaraknoidale: nëpërmjet gojës: nga 60 mg çdo 4 orë (doza e përgjithshme ditore 360 mg) duke filluar brenda 4 ditësh nga gjakderdhja subaraknoidale dhe duke vazhduar për 21 ditë.

Trajtimi i gjakderdhjes subaraknoidale: Nëpërmjet infuzion-it intravenoz duke përdorur kateter të venës qendrore, fillimisht nga 1 mg/orë duke rritur dozën pas dy orësh në 2 mg/orë duke siguruar shtypjen e gjakut që të mos zbres shumë. Pacientëve me shtypje jostabile të gjaku-t ose që peshojnë më pak se 70 kg, duhet t’u jepen fillimisht 500 mikrogram/orë ose nëse është e nevojshme edhe më pak. Trajtimi duhet të fillojë sa më parë që është e mundshme dhe do të duhej të zgjas më së paku 5 ditë dhe maksimalisht 14 ditë; në rast të intervenimit kirurgjik gjatë trajtimit, të vazhdohet edhe për më së paku 5 ditë pas intervenimit.

Forma farmaceutike dhe doza

Tableta: 30 mg.

Infuzion intravenoz: 200 mikrogram/mL 50 mL.

Përdorimet

Në mjekim dhe profilaksi të insuficiencë-s (ulje të funksionit) koronare; angina pektorale (dhimbje tipike të zemrës); gjendje pas infarkt-it. I indikuar edhe tek hipertension-i (tensioni arterial i rritur), hipertensioni primar dhe sekondar.

Kundërpërdorimet

Pacientët me mbindjeshmëri ndaj barit; shock kardiogjenik; stenoza e aortës ; shtatzëni; porfiri; hipotension (tensioni arterial i ulur).

Efektet anësore

Janë të lehta dhe kalimtare si dhe shfaqen në fillim të mjekimit. Si efekte më të zakonshme janë: dhimbje koke, mundim, edemë e gjymtyrëve të poshtme, hipotension i lehtë, palpitacionet e zemrës (çrregullime të puls-it), reaksione në lëkurë, shpeshtim i urinim-it, çrregullime të të parit, hiperplazi e gingiva-ve (mishrave të dhëmbëve).

Dozimi

10-20 mg, 2 deri 3 herë në ditë; doza maksimale ditore është 120 mg në ditë.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 10 mg, 20 mg, 40 mg.

Kapsula: 5 mg, 10 mg.

Përdorimet

Profilaksi dhe mjekim i angina pektorale (dhimbje tipike e gjoksit nga zemra), hipertension (tensioni arterial i rritur).

Kundërpërdorimet

Sindromi i sinus-it (sinusit) të sëmurë, shkalla e dytë ose e tretë e bllokut A-V (bllokim i përçueshmërisë nervore atrio-ventrikulare) (nëse nuk është vendosur pacemaker), bradikardi e rëndë, insuficiencë (ulje e funksionit) e ventrikul-it të majtë, shtatzëni.

Efektet anësore

Bradikardi, bllok sinoatrial, bllok A-V, hipotension, dhimbje koke, çrregullime gastrointestinal-e, edemë e nyjes së këmbës, hepatit, depresion.

Dozimi

Në anginë pektoral-e 60 mg 3 herë në ditë në rast nevoje doza mund të rritet deri në 360 mg në ditë. Doza maksimale është 480 mg në ditë.

Format farmaceutike dhe dozat

Tableta: 30 mg, 60 mg, 90 mg, 120 mg.

Injeksion: 5 mg/mL.