Tendiniti i Akilit

lower leg including achilles tendon and calf muscles

Çfarë është tendiniti i Akilit?

Tendiniti, i tendinës së Akilit është një inflamacion i njohur. Tendina e Akilit lidh muskujt tuaj të kockave të prapme të thembrës. Kjo lejon zgjatjen e këmbës tuaj, larg nga trupi juaj, e cila ndikon në të shkuarën e thembrës tuaj përpara në momentin që ju ecni. Çdo herë që ju bëni një hap ju mbështeteni në tendinën e Akilit.

Çfarë e shkakton tendinitin e Akilit?

Tendiniti, i tendinës së Akilit mund të shkaktohet nga:

  • Shtrëngim i tepërt i muskujve;
  • Vrapim i tepruar me ngjitje–zbritje të kodrës;
  • Një rritje e papritur në sasinë e ushtrimeve, p.sh. vrapim për një distancë të gjatë;
  • Veshja e këpucëve jo të mira, si p.sh. ato me një shollë të trashë;
  • Veshja e takave të larta rregullisht, ose një ndryshim ndërmjet veshjes së takave të larta gjatë gjithë ditës dhe këpucëve të sheshta ose këpucëve të vrapimit të ulëta në darkë.

Përdorimi i tepërt është i zakonshëm tek atletët, vrapuesit, kërcimtarët dhe atletët e tjerë që bëjnë shumë hedhje dhe papritur ndalojnë, dhe në këtë mënyrë ushtrojnë shumë stres në tendinë-n e Akilit.

Vazhdimësia e stresit në inflamacionin e tendinës së Akilit shkakton dëmtimin e tendinës–ajo është e papritur, dhe shpesh lëshon një tingull. Thyerja e tendinës së Akilit e bën të pamundur ecjen. Thyerja e tendinës së Akilit zakonisht trajtohet nëpërmjet riparimit kirurgjik-al.

Simptomat e tendinës së Akilit

  • Dhimbje kudo përgjatë tendinës, por ndodh më shpesh  më afër thembrës;
  • Ënjtje e lëkurës mbi tendinë, e lidhur me ngrohtësi, skuqje dhe ndjeshmëri;
  • Dhimbje në rritje në këpucë dhe me dhimbje që shtyjnë jashtë këpucës. Nëse ju nuk jeni në gjendje për të qëndruar në gishtërinjtë tuaj ju mund të keni thyer tendinën. Kjo kërkon vëmendje urgjente mjekësore;
  • Një dhimbje thembre në minutat e para të ecjes pas ngritjes në mëngjes nga gjumi;
  • Gama e lëvizjeve në kyçin e këmbës mund të jetë e kufizuar.

Çfarë mund të bëni në 48 orët e para të dëmtimit të tendinës

  • Pushoni këmbën e prekur dhe shmangni peshat gjatë aktiviteteve;
  • Përdorni pakot e akullit për t’ju ndihmuar në lidhje me dhimbjet, ënjtjet dhe skuqjet;

Djegie-t mund të shkaktohen nga flakët, rrezatimi UV, lëngjet e nxehta, një rrymë energjie elektrike dhe disa kimikate.

Dëmtimet nga djegiet ndryshojnë shumë nga rëndësia e tyre, duke filluar nga plagë-t e vogla deri tek ato më të mëdhatë, të cilat janë të rrezikshme për jetën. Mënyra për trajtimin e djegieve do të varet nga pjesët ku është djegur trupi, madhësia dhe thellësia e djegur.

Hapi i parë

Gjëja e parë që duhet të bëni është të siguroheni që ju dhe viktima të jeni të sigurt nga burimi i lëndimit. P.sh. në rastin e një djegieje elektrike, fikni burimin e energjisë dhe mos prekni viktimën deri sa të siguroheni se energjia është stakuar.

Thërrisni për ndihmë

Nëse personi është pa ndjenja, kontrolloni nëse ata marrin frymë dhe kanë puls dhe filloni nëse është i nevojshëm reanimimin kardio-pulmonar (CPR).

Ndaloni procesin e djegies

Shuani flakët. P.sh. në qoftë se rrobat e dikujt janë në zjarr, ndalojini ato duke “e rrotulluar, ndaluar, rrotulluar” personin në tokë, ose mbuloni flakët duke përdorur një batanije apo pallto dhe rrokulliseni viktimën në terren.

Për djegiet kimike, hiqni çdo lloj kimikati nga lëkura duke përdorur një copë ose furçë (jo me duart tuaja), pastaj lajeni zonën me shumë ujë të ftohtë.

Mos hiqni rrobat që janë ngjitur në lëkurën e djegur, por hiqni rrobat e djegura ku të jetë e mundur. Për flluskat, hiqni rrobat që janë të lagura me likuid të nxehtë. Hiqni stolitë që mund të shkaktojnë shtrëngim, si p.sh. unazën ose orën e dorës.

Freskoni plagën e djegur

Ftohni plagën e djegur sa më shpejt që të jetë e mundur. Kjo bëhet më mirë duke përdorur ujë të ftohtë nga rubineti. Zakonisht kjo duhet bërë për afro 20 minuta deri sa të lehtësohet dhimbja.

Kini kujdes, veçanërisht me djegiet në një zonë të përhapur, që personi të mos ftohet shumë. Kjo mund të shmanget duke aplikuar ujë të ftohtë në zonat e djegura dhe duke e mbajtur pjesën tjetër të trupit të ngrohtë.

Mos përdorni akull ose ujë të akullt, sepse mund të hapet përmasa e plagës së djegur.

Meqenëse rrugët e frymëmarrjes së fëmijëve janë shumë të vogla ata mund të mbyten lehtë me ushqime dhe objekte të tjera të vogla që ata tentojnë që t’i fusin në gojë. Objektet më të zakonshme që gjenden përreth shtëpisë, si qese plastike dhe materiale të tjera përbëjnë rrezik, kështu që lexoni dhe gjeni mënyrat se si të reduktoni rrezikun e mbytjes dhe asfiksi-së.

Ushqimi

Përpara moshës 3–4 vjeçare, dhëmbët e fëmijëve të vegjël nuk janë të zhvilluar mjaftueshëm që të përtypin ushqimin në mënyrë të përshtatshme. Kur ushqeni fëmijën mbani mend të:

  • Copëtoni mishin dhe salçiçet në copa shumë të vogla dhe të hiqni lëkurën nëse duhet. Ushqimet e forta si karrota, selino e molla, duhet të ngrihen e të bëhen pure. Kurrë mos i jepni fëmijës ushqime në formë solide;
  • Kurrë mos i jepni fëmijës së vogël ose bebes kikirikë ose arrorë të tjerë;
  • Kurrë mos i jepni fëmijës nën 5 vjeç kokoshka, karamele të forta ose patatina;
  • Largoni kockat e vogla nga ushqimi i fëmijëve;
  • Inkurajoni fëmijën që të qëndrojë i qetë kur është duke ngrënë dhe duke pirë (vrapimi ose lojërat ndërsa fëmija është duke ngrënë shtojnë shanset për mbytje);
  • Gjithmonë mbikqyrni fëmijën kur është duke ngrënë; dhe
  • Kurrë mos e detyroni fëmijën të hajë gjërat që nuk do.

Lodrat dhe objektet e vogla

  • Mbani objektet e vogla si gozhda, monedha, kopsa të humbura, rruaza, figurina të vogla etj, larg fëmijëve. Një fëmijë mund të mbytet me çdo objekt të vogël që mund të vendoset në një kuti apo kanistër;
  • Përpiquni që të evitoni blerjen e objekteve si qese me rruaza dhe lodra që përmbajnë rruaza që mund të gëlltiten nga fëmijët;
  • Lodrat që përmbajnë pjesë të vogla, si ato që mund të blihen në makinat me pagesë, mund të gëlltiten lehtë dhe të shkaktojnë mbytje. Këto lodra nuk janë të përshtatshme për fëmijët më të vegjël se 3 vjeç;
  • Lodrat që gjenden brenda dhuratave të Krishlindjeve dhe brenda vezëve prej çokollate nuk duhet t’u jepen fëmijëve të vegjël;

Hipoglikemi-a është një gjendje në të cilën ekziston një nivel jonormal i ulët i glukozës (sheqerit) në gjak.

Çfarë e shkakton hipoglikeminë?

Kjo mund të ndodhë i rezultat i hiper-sekretim-it të insulinës nga pankreas-i, glukoza shumë e pakët në dietë dhe, në rastin e personave me diabet, një konsum i tepërt i insulinës ose i shumë tabletave diabetike (ose një kombinim i insulinës dhe tabletave diabetike) mbi nevojat e trupit. Hipoglikemia diabetike mund të ndodhë nëse personi aksidentalisht injekton shumë insulinë, mungon një vakt ushqimi, pi alkool (sidomos me një stomak bosh), ose merr përsipër ushtrime shumë më të fuqishme se ato që është mësuar të bëjë.

Cilat janë simptomat e hipoglikemisë?

Në shumicën e rasteve janë të njohur simptomat e hipoglikemisë diabetike dhe ju mund të merrni veprimet e duhura korrigjuese. Megjithatë, në disa rrethana, p.sh. gjatë gjumit, simptomat paralajmëruese nuk kapen gjithmonë dhe nuk ndërmerren veprimet e duhura, të cilat mund të rezultojnë në atë që personi të mbesë pa ndjenja. Gjithashtu, disa medikamente, të tilla si bllokuesi-beta që përdoret për trajtimin e presionit të lartë të gjaku-t, mund të fshehë disa nga simptomat e hipoglikemisë, duke e bërë atë më të vështirë për ta zbuluar. Nëse personi është i vetëdijshëm për fillimin e hipoglikemisë ata mund të marrin hapa për ta luftuar atë.

Simptomat e para të hipoglikemisë në diabet

Hipoglikemia provokon tek trupi prodhimin e adrenalinë-s, gjë që shkakton shfaqjen e simptomave të para. Këto simptoma shpesh përfshijnë:

  • Djersitje;
  • Drithërima ose dridhje;
  • Rrahje të forta të zemrës;
  • Ankth;
  • Dobësi;
  • Mpirje rreth buzëve; dhe
  • Uri.

Simptoma të tjera të hipoglikemisë

Hipoglikemia gjithashtu nuk ushqen trurin me energjinë e nevojshme të glukozës për rregullimin e funksionimit të trurit, dhe kjo mungesë glukoze mund të shkaktojë shumë simptoma të tjera, duke përfshirë:

  • Dhimbje të lehtë koke ose marramendje;
  • Konfuzion mendor ose sjellje jonormale;
  • Përgjumje;
  • Vështirësi në të folur;
  • Irritim;
  • Mungesë koordinimi;
  • Humbje të vetëdijes; dhe
  • Koma.