shendeti-zemres

Një zemër e shëndetshme ndihmon për të siguruar një jetë të gjatë dhe të shëndetshme. Mbajtja e një diete të dobët, duhani dhe mungesa e të ushtruarit ndikojnë tek zemra, edhe pse simptomat mund të qëndrojnë të fshehura për shumë vite. Sëmundja kardiovaskular-e është problemi kryesor shëndetësor. Sëmundja koronare e zemrës është shkaku më i përhapur i vdekjeve.

Dy mënyrat, nëpërmjet së cilës mund të vlerësohet shëndeti i zemrës është nëpërmjet monitorimit të presionit të gjakut dhe nivelit të kolesterol-it. Nëse ndonjëra prej këtyre është e lartë, atëherë sinjalizon nevojën për një ndryshim jetese dhe mundësisht nevojën për ilaçe, për të rikthyer shëndetin. Kontrollet e rregullta janë mënyra e vetme e vlerësimit të presionit të lartë të gjakut dhe kolesterolit të lartë.

Presioni i lartë i gjakut

Çdo njeri ka presion gjaku. Është presioni në arterie, i krijuar nga pompimi që bën zemra për qarkullimin e gjakut në trup. Presioni i gjakut është përcaktuar nëpërmjet 2 masave: presionit sistolik dhe presionit diastolik. P.sh. nëse presioni sistolik është 130 dhe presioni diastolik është 85, atëherë ajo shënohet 130/85. Në mënyrë korrekte ajo shënohet 130/85 mmHg.

Presioni normal i gjakut në përgjithësi është më pak se 130/85. Kur presioni i gjakut rritet mbi 140/90 në një bazë të rregullt, kjo është quajtur presion i lartë i gjakut ose hipertension. Sa më i lartë që të jetë presioni i gjakut, aq më të vështirë e ka punën zemra për të shtyrë gjakun drejt arterie-ve. Kjo eventualisht dëmton zemrën dhe enët e gjakut, duke rritur edhe rrezikun e sëmundjes së zemrës ose atakut.

Kolesteroli i lartë

Kolesteroli është lloji i yndyrave që gjendet në gjak dhe ka shumë funksione të rëndësishme në trup. Edhe pse pjesa më e madhe e kolesterolit vjen nga dietat tona, pjesa më e madhe është krijuar nga trupi jonë. Me kalimin e kohës, shumë kolesterol në gjak krijon atë që quhet aterosklerozë.

10 ushqimet më të mira për flokë të shëndetshëm

Kur vjen puna tek flokët e shëndetshëm, nuk është e rëndësishme vetëm çfarë vini mbi flokë. E rëndësishme është dhe çfarë hani.

Lisa Drayer, dietologe në Nju Jork, thotë se si për çdo pjesë tjetër të trupit, qelizat dhe proceset që mbajnë flokun të fortë dhe me volum, ndikohen nga dieta e balancuar që mbani.

Ndryshimet në flokun tuaj (të mira dhe të këqija), duan më shumë kohë të vihen re se sa ndryshimet e lëkurës.

Dermatolog-ia Cybele Fishman shpjegon se me një dietë të varfër, nuk duhen më shumë se disa ditë që të shfaqen akne në lëkurë dhe zbehje e saj, ndërkohë që një defekt në ushqyeshmërinë e flokëve, mund të dojë disa muaj për t’u shfaqur.

Ushqimet që hani sot ju ndihmojnë për të forcuar rrënjët e flokëve (gjëndrat e qimeve janë vendet nga ku lind  secila qime e flokëve) dhe skalpin që rrethon qimen. Drayer thotë se me rrënjë dhe skalp më të shëndetshëm, do të keni flokë më të fortë.

Sigurisht që floku juaj nuk ndikohet vetëm nga çfarë hani. Duhanpirja, çekuilibri hormonal dhe gjumi i pakët, gjithashtu ndikojnë në mënyrën si duket dhe si e ndjeni flokun. Nuk ka një ushqyes magjik që ta rregullojë flokun kur keni këto shqetësime.

Megjithatë ju keni shumë më tepër në dorë nga çmendoni. Nëse hani në bazë të një diete të ekulibruar, të pasur me proteina dhe të larmishme, e cila fokusohet tek këto 10 ushqime, ju do i jepni flokut kujdesin total që i duhet dhe meriton.

1. Salmoni

Përveçse është i pasur me vitamina D dhe dhe proteina (të dyja janë thelbësore për flokë të fortë), acidet yndyrore omega-3 që gjenden tek ky peshk i shijshëm i ujërave të ftohta, janë çelësi i vërtetë. Organizmi ynë nuk i prodhon dot këto acide, të cilat na nevojiten për rritjen e flokëve. Rreth 3% e qimes së flokut është e përbërë nga këto acide. Drayer shpjegon se acidet omega-3 gjenden dhe në membranë qelizore të skalpit dhe në vajërat natyral që e mbajnë flokun të hidratuar.

Ushqimet më të mira për nënat e reja: përmirësues të gjendjes shpirtërore

Nuk është e pazakontë të ndjeheni pa humor për disa javë pas lindjes. Ju po rikuperoheni fizikisht nga dhimbjet dhe nga lindja e fëmijës, duke përjetuar ndryshimet hormonale të paslindjes dhe duke e përshtatur veten me pjesëtarin më të ri dhe më kërkues të familjes tuaj. E gjithë kjo mund t’ju shkaktojë lodhje dhe shqetësim.

Dhe ndërsa të ushqyerit e vetes mund të jetë e fundit në listën e detyrave, ngrënia e një ushqimi të shëndetshëm, marrja e ushqimit në vakte të rregullta dhe disa hapa të thjeshtë mund ta përmirësojnë nivelin tuaj të energjisë dhe gjendjen shpirtërore. Lexoni më poshtë disa këshilla tonat për mirë ushqyerjen tuaj.

Në qoftë se dyshoni që po vuani nga depresion-i dhe jo nga një rast i përkohshëm i mërzisë, njoftoni menjëherë mjekun që kujdeset për ju. Kjo është një gjendje serioze që kërkon trajtim. Një dietë e shëndetshme mund të ndihmojë gjendjen shpirtërore por ajo nuk mundet ta zëvendësojë një ndihmë profesionale. Shenjat paralajmëruese të depresionit përfshijnë pagjumësinë, ndryshim në oreks, lotim dhe pikëllim që vazhdon gjatë gjithë ditës dhe mendime për t’i bërë dëm vetes ose foshnjës.

Merrni sa më shumë yndyra omega 3

Ekspert-ët janë në një mendje se acidet yndyrore omega-3 yndyrore, të cilat gjenden kryesisht në peshk dhe arra e fara të ndryshme, janë të rëndësishme për një dietë të shëndetshme. Ata ndihmojnë funksionimin normal të trupit tuaj dhe ju mbrojnë nga sëmundjet e zemrës. Disa studime tregojnë përqindje më të ulët të depresionit (duke përfshirë edhe një incidencë të ulët të depresionit të paslindjes mes nënave të reja) në vendet ku njerëzit hanë sasi të mëdha të peshkut.

Mjeku pediatër James Sears, beson se acidet yndyrore omega-3 përmirësojnë funksionimin e trurit dhe ndihmojnë për të kapërcyer një depresion. Ekspertët rekomandojnë marrjen e 1 grami acidi yndyror omega-3 për çdo ditë, një sasi që ndodhet në çdonjërin prej ushqimeve të mëposhtme:

  • 2 lugë çaji me vaj arre;
  • Rreth 50 gram harengë;
  • 100 gram salmon i pjekur;
  • 120 gram peshk ton;
  • 15 gram arra.
Ushqimet e mbushura me kripë: "Surpriza" të mbushura me natrium

Natriumi: një gjë e mirë … i marë në sasi të moderuara

Ne mund ta kemi paragjykuar mbajtësen e kripës, por natriumi luan një rol të rëndësishëm në organizëm. Ai është thelbësor për balancën e lëgjeve në trup, forcën e muskujve dhe funksionin e nervave. E keqja është se shumica prej nesh marrin sasi të shumta të tij. Udhëzimet dietore në SHBA rekomandojnë më pak se 2300 miligram natrium në ditë; rreth 1 lugë çaji kripë tryeze, ndërkohë që gjysma e të gjithë amerikanëve duhet ta ulin këtë sasi në 1,500 miligram në ditë. Çuditërisht, shumica e sasisë së kripës që ne marrim, është e fshehur në ushqime që i blejmë në supermarket.

Ushqimet e ngrira

Ato janë të lehta për t’u gatuar dhe nuk kërkojnë shumë kohë. Ato janë gjithashtu të mbushura me natrium. Një vakt me ushqime të ngrira prej vetëm 150 gr gjeli deti dhe salce me lëng mishi, mund të përmbajë 787 miligram natrium.

Këshillë: Një variant më i “lehtë” mund të përmbajë më pak kripë, por nuk ka asnjë garanci në lidhje me këtë. Lexoni etiketat që të jeni të sigurt. Është e mundur që “lehtësia” t’i referohet vetëm yndyrës.

Drithërat e gatshme (ato që konsumohen zakonisht në mëngjes me qumësht)

Ato duken mjaft të sigurta, apo jo? Por hidhini një vështrim më të afërt. Disa marka të krundeve të stafidheve mund të përmbajnë deri në 250 miligram natrium për filxhan.

Këshillë: Gruri dhe orizi i pjekur nuk përmbajnë natrium. Përzieni gjysmë racioni me drithërat tuaja të preferuara me gjysmë racioni ushqimesh pa natrium. Një tjetër mundësi është të kërkoni për markat që prodhojnë drithëra me sasi të ulëta natriumi.

Lëngjet e zarzavateve

Pijet vegjetariane janë një mënyrë e shëndetshme për të marrë sasinë e duhur të vitaminave, por ato nuk janë gjithmonë një zgjedhje e zgjuar nëse keni probleme me natriumin. Një filxhan me përzierje lëngu perimesh përmban 479 miligram natrium.

Këshillë: Ka shumë firma që prodhojnë variante me më pak natrium të lëngjeve të perimeve.

Perimet e konservuara

Diabeti dhe ditët e sëmundjes

Kur ju nuk jeni mirë, ju keni nevojë që të merrni një kujdesje shtesë. Trupi i një personi me diabet, kur ai është i sëmurë, rrit prodhimin e hormoneve të stresit, çka bën që niveli i glukozë-s në gjak të rritet.

Kujdesuni që të keni një listë kontakti të telefonave të mjekut tuaj, spitalit ose ambulancës. Nëse është e mundur, një mik ose një i afërt është mirë që të vijë vazhdimisht për t’ju parë.

Marrja e insulinës kur je sëmurë

Kur ju jeni sëmurë, vazhdoni të merrni dozën tuaj normale të insulinës. Asnjëherë mos ndaloni të merrni ose të reduktoni dozën e insulinës.

Ndonjëherë kur jeni sëmurë ju mund të keni nevojë për më shumë insulinë ose për një dozë shtesë të insulinës. Kontaktoni me doktorin tuaj nëse sëmundja juaj zgjat për më shumë se një ditë ose nëse ju villni më shumë se 3 herë në ditë, diskutojeni me mjekun pasi ka mundësi që nevojat për insulinë mund të ndryshojnë.

Të ngrënit kur je sëmurë

Hani në varësi të asaj sesi ju ndiheni dhe se çfarë ushqimesh ju mund ti toleroni organizmit tuaj. Nëse ju nuk mund të hani ushqimet tuaja të zakonshme, hani pak porcione në intervale të rregullta kohore, p.sh. hani tost, oriz të zier, supë ose akullore.

Nëse ju nuk mund të hani ushqim, merrni lëngje.

Përfshini lëngje me karbohidrate (siç janë lëngjet e frutave ose limonadat) nëse glukoza juaj në gjak është poshtë 15 mmol/l ose lëngje pa sheqer (si ujë me soda ose limonadë dietike) nëse niveli i glukozës në gjak është mbi 15 mmol/l.

Dehidratimi kur je sëmurë

Niveli i lartë i glukozës në gjak, të vjellat dhe diarre-ja, të gjitha të çojnë në dehidratim. Ju do të keni nevojë që të pini shumë, por është e rëndësishme se çfarë ju pini, bazuar në nivelin tuaj të glukozës në gjak.

Nëse niveli juaj i glukozës në gjak është më shumë se 15 mmol/l, atëherë ju duhet të pini lëngje pa sheqer siç është uji, lëngje të pastra, çajra ose limonadë dietike.

Nëse niveli juaj i sheqerit në gjak është më pak se 15 mmol/l, atëherë ju duhet të pini pije me sheqer, siç janë limonatat e zakonshme ose lëng molle.

Të ushtruarit kur je sëmurë

Dieta e pjellorisë: Ushqimet që ju duhen për të mbetur shtatzënë

Kur vjen puna për të mbetur shtatzënë, thënia e lashtë “ju jeni ajo që hani” tingëllon e vërtetë. “Çfarë ju hani ndikon në gjithçka, nga gjaku juaj tek qelizat dhe tek hormonet tuaja”, thotë Cynthia Stadd, një specialiste e të ushqyerit në Qendrën Berkley për Shëndetin Riprodhues të grave në Nju Jork Siti.

Sipas Shoqatës Amerikane të Shtatzënisë, një organizatë jofitimprurëse që promovon shëndetin riprodhues, ju duhet të duroni tre muaj pas një viti ndryshimesh dietetike që këto të fundit të zënë rrënjë. Por në qoftë se jeni në fazën kur keni vendosur të bëheni me fëmijë, mos u shpejtoni, asnjëherë nuk është vonë. Duhet të keni parasysh këto gjëra:

Pini alkool sa më rrallë

Një gotë verë herë pas here ose një shishe birrë ndoshta nuk jua pakëson shanset për të mbetur shtatzënë. Por sigurohuni që të mos jeni shtatzënë sepse alkool-i mund të dëmtojë fetus-in.

Kjo do të thotë që koha për të qenë një antialkoolist është midis ovulacion-it dhe menstruacione-ve. Koha më e mirë për të pirë pa merak një gotë është dita kur ju kanë filluar periodat.

E thënë kjo, në qoftë se ju keni cikle të parregullta (të cilat mund të bëjnë të vështirë që të mësoni se kur e keni ovulacionin) ose në përgjithësi e keni problem të mbeteni shtatzënë, sigurohuni që të mos pini fare alkool. Edhe pse studimet mbi efektet e alkoolit në pjellori nuk janë përfundimtare, disa prej tyre tregojnë një lidhje të lehtë mes marrjes së alkoolit dhe vështirësive në ngjizje.

Shoqata Amerikane e Mjekësisë Riprodhuese rekomandon që edhe në qoftë se pini alkool, të mos pini më shumë se dy gota në ditë në qoftë se po përpiqeni të mbeteni shtatzënë.

Për alternativat jo alkoolike, shihni listën e mëposhtme.

Frenoni marrjen e kafeinës

Rezultatet e studimeve nëse kafeina ndikon mbi pjellorinë janë të ndryshme. Në përgjithësi, ekspert-ët janë në një mendje që konsumi i moderuar i kafeinë-s nuk pengon mbetjen shtatzënë të një gruaje.

A mundet që stresi juaj të ndikojë fetusin?

Siç rezulton, presioni i vazhdueshëm mund ta rrezikojë foshnjën tuaj. Sjellja e një njeriu të ri në këtë botë nuk është një detyrë e lehtë. Ju shqetësoheni për gjithçka. A janë mjaft të shëndetshme ushqimet që ju hani? A është e pa rrezikshme të bëni ushtrime fizike? Si do të manovroni midis punës tuaj dhe të qenit prind pasi të vijë në jetë foshnja?

Një farë stresi gjatë shtatzënisë është normal, po aq sa është edhe gjatë periudhave të tjera kohore të jetës. Por në qoftë se stresi bëhet konstant, efektet mbi ju dhe foshnjën tuaj mund të jenë të zgjatura.

Kur ju jeni e stresuar, trupi juaj kalon në një gjendje “lufte apo fluturimi” duke dërguar një shpërthim të cortisol-it dhe hormoneve të tjera të stresit. Këto janë po ato hormone të cilat fryhen kur ju jeni në rrezik. Ato ju përgatisin juve të vraponi duke dërguar një shpërthim të lëndës djegëse (karburantit) në muskujt tuaj dhe duke bërë që zemra juaj të rrahë më shpejt.

Në qoftë se ju mund ta menaxhoni stresin tuaj dhe të vazhdoni më tej, reagimi juaj ndaj stresit do të tërhiqet (largohet) dhe trupi juaj do të kthehet në barazpeshë. Por “lloji i stresit realisht i dëmshëm është ai që nuk qetësohet”, thotë Susan Andrews, neuropsikologe klinik-e dhe autore e librit Zgjidhje për stresin për nënat shtatzënë: Si e shton potencialin e foshnjës tuaj çlirimi nga stresi. Në fakt, stresi i vazhdueshëm mund ta ndryshojë sistemin e menaxhimit të stresit të trupit tuaj, duke bërë që ai të reagojë me tepri dhe të shkaktojë një reagim inflamator.

Nga ana e vet, inflamacion-i ka qenë lidhur me një shëndet të dobët të shtatzënisë dhe me probleme të zhvillimit tek foshnja që është duke ardhur. Ka disa të dhëna që tregojnë se stresuesit më të lartë kronik tek gruaja dhe aftësitë e pakta për t’i trajtuar ata, mund të shoqërohet me peshë të ulët në lindje dhe me lindje të parakohshme.

Stresi i amësisë dhe truri i fetus-it

Stresi kronik mundet që të kontribuojë edhe për diferenca të holla në zhvillimin e trurit të cilat mund të çojnë në probleme të sjelljes me rritjen e foshnjës.

Rreziku i diabetit të llojit 2 rritet nga mishi i kuq

Ngrënia e mishit të kuq çon në një rritje të rrezikut të zhvillimit të diabet-it të llojit 2, kanë paralajmëruar kërkuesit amerikanë.

Në një meta-analizë të studimeve që përfshiu më shumë se 440,000 burra dhe gra, studiuesit gjetën se një konsum i përditshëm i 100 gram mishi të papërpunuar u shoqërua me një rritje 19 për qind të rrezikut të diabet-it të llojit 2.

Mishi i përpunuar u shoqërua me një rrezik edhe më të lartë. Vetëm 50 gram–në një tost ose 2 feta proshutë të përditshme-u shoqëruan me një rritje 51% të rrezikut.

Në kontrast, njerëzit kishin mundësi që të ulnin rrezikun e tyre kur mishi i kuq ishte zëvendësuar me ushqime të shëndetshme, thanë kërkuesit (Resvista Amerikane e Klinikës së Shëndetit 2011, online më 10 Gusht).

Zëvendësimi i  mishit të kuq me drithëra ishte i lidhur me një rrezik të ulët prej 23% të diabet-it 2. Zëvendësues të tjerë të shëndetshëm përfshijnë arrat (një rrezik të ulët prej 21%) dhe përdorimi i ulët i yndyrave (17%).

Ushqimet që mbajnë mendjen në formë!

Xhinseng, peshk, manaferra apo kafeinë?

Mbani vesh fjalët që thuhen për ushqimet dhe suplementet ushqimore dhe do të besoni se ato mund të bëjnë gjithçka, nga mprehtësia e fokusit tek përmirësimi i memories, fushës së vëmendjes dhe funksioneve të trurit. Por a funksionojnë me të vërtetë? Nuk ka dyshim që ndërsa ne plakemi, trupi plaket bashkë me ne. Lajmi i mirë është se ju mund të keni shanse të mbani një tru të shëndetshëm duke shtuar ushqime dhe pije të “zgjuara” në dietën tuaj.

Kafeina ju bën më të vëmendshëm

Nuk ka një fishek magjik për rritur nivelin e IQ-së (koeficienti i inteligjencë-s) tuaj, por substanca të caktuara si kafeina ju mbushin me energji dhe ju ndihmojnë të përqendroheni. Kafeina gjendet tek kafeja, çokollata dhe tek disa medikamente. Ajo ju jep atë shtytjen e pangatërrueshme të zgjimit edhe pse efektet zgjasin pak. Ndonjëherë, sa më shumë të marrësh aq më pak ke marrë. Nëse e teproni me kafeinën do ju bëj nervoz dhe jo të qetë.

Sheqeri zhvillon vigjilencën

Sheqeri është burimi më i pëlqyer i fuqisë për trurin tuaj; jo sheqeri i tavolinës por glukozë, të cilën trupi e përpunon dhe që gjendet tek sheqernat dhe karbohidratet që konsumojmë. Kjo është arsyeja pse një pijë e ëmbël shpesh është një përforcues shumë i mirë afatshkurtër i memories, të menduarit dhe aktivitetit mendor. Por kini kujdes, duke marrë më shumë sheqer seç duhet dhe memoria do të dëmtohet, bashkë me gjithë pjesën tjetër të trupit. Hani pak sheqer në mënyrë që të përmirësoni memorien pa shtuar kile të tepërta.

Hani mëngjes për të furnizuar trurin

Tentoni të mos hani mëngjes? Studimet kanë zbuluar se të ngrënit e mëngjesit përmirëson memorien afatshkurtër dhe vëmendjen. Studentët që hanë mëngjes japin rrezultate më të mira në shkollë se ata që nuk hanë. Ushqimet që qëndrojnë në majë të listës së kërkuesve si karburant për trurin, përfshijnë drithërat e plota të pasura me fibra, bulmetin dhe frutat. Kujdesuni të mos hani shumë! Kërkuesit gjithashtu kanë zbuluar se mëngjesi me shumë kalori e ul dhe pengon përqendrimin.

Peshku, vërtet që është ushqimi i trurit

Ushqimet dhe pijet që mund të shkaktojnë prishjen e dhëmbëve tek fëmijët

A doni që ti ruani perlat e bardha të vogëlushit tuaj të shndritshme, të shkëlqyeshme dhe pa zgavra? Këto këshilla do t’ju ndihmojnë që të jeni të mençur në ushqimet që ju jepni atyre.

Ata janë vetëm kompleti i parë i perlave të çmuara, edhe në qoftë se nuk janë të bukur, ju duhet të pranoni që dhëmbët e vogëlushit tuaj janë me rëndësi jetësore për një jetë të tërë buzëqeshjesh të gëzueshme dhe një ngrënie të shëndetshme. Pra, si do ta mbroni këtë “zbardhje dhëmbësh” për të ardhmen? Edhe në qoftë se i pastroni me furçë dhëmbët e të voglit tuaj dy herë në ditë shumë nga ajo që ka pirë dhe ngrënë vazhdon të mbetet midis tyre, dhe e vërteta është që dhëmbët e vogëlushit tuaj janë të varur nga ajo që ai ha e pi. Për t’i mbajtur në formë dhëmbët e tij, ju nevojitet t’i krijoni një menu që të jetë e mirë për dhëmbët dhe për trupin e tij. Fatmirësisht, çfarë është e ushqyeshme është edhe miqësore për dhëmbët. Nuk është çudi që një dietë e rëndë me të ëmbla dhe karbohidrate të përpunuara nuk është e tillë. Sheqernat dhe niseshteja janë ushqim për bakteret, duke prodhuar një banjë acide që i gërryen dhëmbët e cila mund ta dëmtojë atë bardhësi perlash midis pastrimeve me furçë.

Fajtor: Lëngu i futave në një filxhan

Lëngu i frutave është kollaj të pihet në një filxhan gllënjkë pas gllënjke, por është një recetë për krijimin e zgavrave tek dhëmbët. Kjo për arsye se pirja në këtë mënyrë e lëngjeve të frutave (i cili ka shumë sheqer që dëmton dhëmbët, edhe kur në të nuk shtohet sheqer) bën që lëngjet të depozitohen për një kohë më të gjatë në gojë duke u dhënë baktereve të gjithë kohën që atyre u nevojitet për të prishur smalti-n e dhëmbëve dhe për të filluar shkatërrimin e tyre.

Taktikë për të ruajtur dhëmbët