Si duhet shtyrë gjatë lindjes: A duhet që trupi t’ju drejtojë juve?

A ka më shumë se një mënyrë për të shtyrë?

Po, ka dy qasje shumë të ndryshme për shtytjen, presionin që nënat ushtrojnë në përgjithësi në mënyrë që të ndihmojnë foshnjat e tyre të zhvendosen nëpër kanalin e lindjes gjatë fazës së dytë të dhimbjeve të lindjes (fazës së shtytjes).

Njëra është metoda e praktikuar gjerësisht, e quajtur shtytje e trajnuar ose e drejtuar, në të cilën nëna drejtohet të fillojë të shtyjë sapo që të jetë hapur plotësisht, pavarësisht nëse ndjen apo jo nevojën për të peshuar mbi veten. Gjithashtu, juve u jepen udhëzime se si të shtyni.

Qasja alternative, shpesh e preferuar nga mamitë, njihet si shtyrje spontan-e. Kjo metodë kërkon që ju të ndiqni prirjen natyrore të trupit tuaj, duke shtyrë atëherë kur ndjeni që jeni gati dhe në çfarëdo mënyre që konsiderohet e duhur nga ana juaj.

Shtyrja e trajnuar është një praktikë e rëndomtë në shumicën e spitaleve. Por disa ekspert-ë thonë që mjekët duhet ta rishikojnë këtë qasje gjatë studimit duke sugjeruar që në shumë raste, praktika nuk ka avantazhe për nënën ose fëmijën, dhe në fakt mund të jetë e kundërta.

Si trajnohet shtytja?

Në shumicën e rasteve, një infermiere specialiste për dhimbjen e lindjes e drejton këtë trajnim. Zakonisht juve u kërkohet të merrni frymë thellë në fillimin e çdo shtrëngimi dhe të shtyni duke forcuar muskujt e barkut dhe duke u përpjekur të ushtroni sa më shumë presion poshtë, ndërsa infermierja numëron deri në dhjetë (disa nëna thonë se ndjejnë sikur kanë një lëvizje të zorrëve). Pastaj ju bëni një frymëmarrje tjetër të shpejtë dhe e mbani deri sa të numëroni deri në dhjetë, duke synuar që të bëni tre shtytje për çdo shtrëngim.

Kapërcimi i problemeve seksuale me kalimin e moshës

Me kalimin e moshës, shumica e njerëzve dëshirojnë nevojën për të qenë pranë të tjerëve. Për më tepër, ndërsa u afrohemi “viteve të artë” shumë prej nesh dëshirojnë gjithashtu të ruajnë marrëdhënie seksuale aktive dhe të kënaqshme. Fatkeqësisht, procesi i plakjes mund të shkaktojë edhe disa ndryshime të padëshirueshme në trupin tonë. Procesi normal i plakjes sjell shumë ndryshime fizike si tek gratë edhe tek burrat.

Gjithashtu me plakjen mund të zhvillohen disa sëmundje të cilat mund të kërkojnë mjekime. Këto ndryshime dhe pengesa disa herë mund të ndikojnë në aftësinë e dikujt që të gëzojë një marrëdhënie të shëndetshme seksuale me një person tjetër.

Ndryshimet seksuale tek gratë

Disa gra e gjejnë seksin më të kënaqshëm me kalimin e moshës. Pas menopauzë-s ose histerektomi-së (heqjes së mitrës) ato mund të mos i frikësohen një shtatzënie të padëshiruar dhe mund të ndihen më të lira për t’u kënaqur me seksin. Për disa gra flokët e thinjur apo rrudhat nuk i bëjnë ato të ndjehen më pak tërheqëse për partnerin e tyre seksual.

Por në qoftë se një grua beson se pamja e saj e re dhe aftësia për të lindur e bën atë më femërore, ajo mund të fillojë të shqetësohet se sa seksualisht e dëshirueshme është pavarësisht nga mosha e saj, dhe kjo mund ta bëjë seksin më pak të kënaqshëm për të. Gjithashtu një grua mund të shikojë ndryshime tek vagina e saj.

Me plakjen e saj dhe reduktimin e hormoneve, paretet e vaginës hollohen dhe bëhen më të tharë dhe të acaruar. Për shkak të këtyre ndryshimeve ajo mund të ketë dhimbje gjatë marrëdhënies seksuale. Grisjet e vogla në paretet e vaginës nga fërkimi gjatë marrëdhënies përgjithësisht shkaktojnë shumë dhimbje dhe herë pas here hemorragji.

Këto ndryshime nuk do të thotë që ajo nuk mund të kënaqet me seksin, por ajo duhet të vizitohet tek mjeku në qoftë se i përjeton këto simptoma sepse mund të marrë mjekime dhe lubrifikues që mund ta shtojnë lubrifikimin e vaginës dhe t’i bëjnë marrëdhëniet seksuale më të kënaqshme.

Ndryshimet seksuale tek burrat

Organet riprodhuese femërore

front view of female reproductive system

Pamja anash e organeve riprodhuese femërore

organet riprodhuese femerore anesore

Vezoret

Vezoret janë organ-et kryesore riprodhuese të një gruaje. Të dy vezoret, të cilat janë me madhësinë dhe formën e bajames, prodhojnë hormonet femërore (estrogjenet dhe progesteron-in) dhe vezët. Të gjitha organet e tjera riprodhuese të femrës janë atje për të transportuar, për të ushqyer dhe për të përmbushur nevojat e vezës apo fetus-it në zhvillim.

Vezoret janë mbajtur në vend nga ligament-e të ndryshme të cilat i ankorojnë ato tek uterusi dhe legeni. Vezoret përmbajnë folikulat ovariane, në të cilat zhvillohen vezët. Pasi folikula është pjekur, ajo çahet dhe veza e zhvilluar del nga vezorja për në tubat fallopianë (tubat uterine). Ky quhet ovulacion.  Ovulacioni ndodh në mes të ciklit menstrual dhe zakonisht ndodh çdo 28 ditë apo më shumë në një femër më të madhe në moshë. Ajo zhvillohet nga vezorja e djathtë ose e majtë në mënyrë të rastësishme.

Tubat fallopian

Tubat fallopianë janë rreth 10 cm të gjatë dhe fillojnë si pasazhe në formën e hinkës që ndodhen pranë vezoreve. Ata kanë një numër projeksionesh të njohura në fund si fimbra pranë vezoreve. Kur një vezë lirohet nga vezorja ajo është “kapur” nga një prej fimbrave dhe transportohet përgjatë tubit fallopian në mitër. Veza është zhvendosur përgjatë tubit fallopian—projeksionet me qime mbi sipërfaqet e qelizave në hyrje të tubit fallopian – dhe kontraktime-t e bëra nga tubi. Vezës i duhet rreth 5 ditë për të arritur mitrën dhe është pikërisht në këtë udhëtim, poshtë tubit fallopian që fertilizim-i mund të ndodhë në qoftë se një spermë penetron dhe bashkohet me vezën. Megjithatë, veza, është zakonisht e zbatueshme vetëm për 24 orë pas ovulacionit, kështu që fekondim-i zakonisht ndodh në krye të një të tretës së tubit fallopian.

Mitra

Procedurat e abortit

Lloji i procedurës së abort-it përdorur në ndërprerjen e ndërgjegjshme të shtatzënisë përcaktohet kryesisht nga fakti sa kohë ka një grua që është shtatzënë. Gjatë tremujorit të parë, ju zakonisht do të keni mundësi t’i nënshtroheni një procedure mjekësore apo një kirurgjik-ale aborti.

Para se të merrni parasysh alternativat, rekomandohet që të bëni një skaner me ultratingull për të përcaktuar nëse shtatzënia është e mundshme (është brenda mitrës, është shtatzëni jo-ektopike) për saktësi të përcaktimit të datës.

Aborti: Çfarë procedurash abortimi përdoren gjatë tremujorit të parë?

Në shumicën e rasteve, ju do të bëni një zgjedhje midis procedurave mjekësore ose kirurgji-kale të abortimit gjatë tremujorit të parë. Abortet mjekësore mund të bëhen vetëm deri në nëntë javë pas ngjizjes. Llojet e procedurave të abortit të kryera gjatë tremujorit të parë janë:

  • Methotrexate & Misoprostol (MTX): Një procedurë abortimi mjekësor e përdorur deri në shtatë javët e para të shtatzënisë. Ky kombinim i mjekimit nuk përdoret dhe aq shpesh për shkak të disponueshmërisë së mifepristone, që funksionon më me efektivitet për këtë qëllim.
  • Mifepristone & Misoprostol: Një procedurë abortimi mjekësor e përdorur deri në shtatë apo nëntë javët e para të shtatzënisë. Asaj i referohen edhe si RU-486, tableta e abortimit dhe Mifeprex.
  • Aspirimi Manual me Vakum: Një procedurë e përdorur në 3-12 javë nisur nga perioda e fundit. Konsiderohet më pak invazive me përdorimin e anestezi-së lokale në qafën e mitrës.
  • Aspirimi: Një procedurë kirurgjikale e përdorur për të përfunduar shtatzëninë deri në 16 javë nga perioda e fundit. Gjithashtu i referohen si kyretazh, dilatim dhe kyretazh ose aspirim në vakum.

Çfarë procedurash abortimi përdoren gjatë tremujorit të dytë?

Procedurat me bazë medikamentet nuk janë më një alternativë gjatë tremujorit të dytë. Llojet e procedurave të abort-imit të kryera gjatë semestrit të dytë janë:

Grisjet e perineumit

A është e zakonshme që të shkaktohen grisje gjatë një lindje vaginale?

Po. Me hyrjen e foshnjës tuaj në botë, ju mund të përfundoni me një grisje. Shpesh kjo ndodh në perineum (zona midis anusit dhe vaginës tuaj). Grisjet janë më të zakonshme tek gratë të cilat bëjnë lindjen e tyre të parë vagina-le dhe luhaten nga prerje dhe gërricje të vogla deri në shqyerje të thella që prekin disa muskuj të dyshemesë së pelvisi-t. Është e mundshme që të griseni edhe në qoftë se keni një epiziotomi. Në fakt, një epiziotomi e shton rrezikun e grisjeve të rënda.

Grisjet më sipërfaqësore përfshijnë lëkurën e perineumit dhe indit rreth hapjes së vaginës ose shtresës më të jashtme të vetë vaginës, por jo muskujt. Këto grisje, të quajtura laceracione të shkallës së parë shpesh janë kaq të vogla saqë kërkojnë pak apo aspak qepje. Zakonisht shërohen shpejt dhe shkaktojnë pak apo aspak siklet.

Laceracionet e shkallës së dytë shkojnë më thellë në muskujt poshtë. Këto grisje duhet qepur që të mbyllen, shtresë pas shtrese. Ato do shkaktojnë njëfarë sikleti dhe zakonisht kërkojnë disa javë për t’u shëruar. Qepjet treten vetë gjatë periudhës së shërimit.

Rreth 4% e grave që lindin në rrugë vaginale përfundojnë me një grisje më serioze në perineumin e tyre, që shtrihet deri në anus dhe përtej. Kjo lloj grisje mund të shkaktojë dhimbje të konsiderueshme për shumë muaj dhe rrit rrezikun e mospërmbajtjes anale.

Këto grisje të rënda quhen laceracione të shkallës së tretë ose të katërt. Një laceracion i shkallës së tretë është një grisje në indet vaginale, lëkurën dhe muskujt e perineumit që shtrihet në sfinkter (muskuli që rrethon anusin tuaj). Një grisje e shkallës së katërt shkon nëpër sfinkterin anal dhe indin nën të.

Gjithashtu është e mundshme që të griseni edhe në vende të tjera. Disa gra grisen në pjesën e sipërme të vagjinës, pranë preterit (kjo njihet si lacerim peri-ureter-al). Këto grisje janë shpesh krejt të vogla dhe në qoftë se ju pësoni një të tillë, ndoshta do të keni nevojë për vetëm pak ose aspak qepje.

Si do të ndryshojë jeta juaj seksuale si baba i ardhshëm

Për disa burra, seksi gjatë shtatzënisë është i jashtëzakonshëm, por për disa të tjerë as që mund të mendohet. Të dyja janë reagim-e krejt të natyrshme. Çfarëdo qëndrimi mbani ju, kjo varet nga shumë faktorë, por një gjë është e garantuar: kur partnerja është shtatzënë, jeta juaj seksuale do të ndryshojë.

Seks i mbrojtur

Mund të pyesni, e çfarë është ky seks gjatë shtatzënisë? Por seriozisht, ndoshta nuk do të keni marrëdhënie seksuale aq të shpeshta sa më parë.

Ndoshta, arsyeja më e zakonshme që burrat (dhe gratë) e pushojnë jetën e tyre seksuale gjatë shtatzënisë nga frika se mos dëmtojnë foshnjën. Por për sa kohë mjeku nuk e ka përjashtuar marrëdhënien seksuale për ju, mos u shqetësoni.  Foshnja juaj është strehuar i sigurt në një qeskë të mbushur me lëngun amniotik (lëngu amniotik) dhe mbrohet nga paretet e trashë me muskuj të mitrës. Pra, nëse nuk bëni seks të egër, nuk ekziston pothuaj asnjë shans për të lënduar ndokënd.

Ka dy përjashtime të rëndësishme. Nëse ju angazhoheni në seks oral, mos fusni ajër në vaginën e partneres tuaj, sepse kjo mund të shkaktojë emboli (një flluskë ajri që mund të futet në qarkullimin tuaj të gjaku-t). Kjo ndodh shumë rrallë por mund të jetë e rrezikshme për jetën e partneres dhe të foshnjës.

Gjithashtu, mos bëni seks anal në qoftë se partnerja ka placenta previa (placenta mbulon pjesërisht ose plotësisht hapjen e qafës së mitrës) ose hemorroide.

Dallimi është tek dëshira

Ndryshimet në dëshirën për të pasur seks janë të zakonshme për burrat dhe gratë gjatë këtij ndryshimi të madh të jetës së tyre.

Në tremujorin e parë, shtatzënia e partneres, mund t’ju bëjë më të eksituar se kurrë. Për disa burra, marrëdhënia me një grua shtatzënë i jep vlerë maskulinitetit të tyre. Përveç kësaj, shumica e baballarëve të ardhshëm ndihen më afër partneren e tyre se më parë, dhe hera herës kjo afërsi shprehet me erotizëm.

Kontracepsioni: Diafragma dhe kapuçët

Si diafragma dhe kapuçët cervikalë janë të njohur si metoda kontraceptive penguese. Ato veprojnë si pengues për t’a mbajtur spermën larg arritjes së vezës së gruas në mënyrë që të mund të ndodhë fertilizim-i. Të dyja mund të japin mbrojtje ndaj sëmundjeve seksualisht të transmetueshme (STD-sexual transmitted diseases).

Çfarë janë diafragma dhe kapuçët?

Diafragma është një kub rrethor gome e butë që gruaja e fut tek vagina, duke mbuluar kështu hapjen e mitrës (qafën e mitrës).

Kapuçi cervikal është si diafragmë, vetëm se më i vogël dhe zakonisht i bërë prej një kubi gome të fortë. Kapuçi cervikal mbahet në një pozicion nga thithja. Ato zakonisht janë të vendosur më lart në vaginë sesa diafragma, direkt mbi qafën e mitrës, gjë që e bën kapuçin më të vështirë për t’a menaxhuar.

Diafragma dhe kapuçët cervikalë vijnë në masa të ndryshme. Masa dhe lloji mund të vendosen nga mjeku juaj ose klinika e planifikimit familjar. Diafragma ose kapuçi duhet të vendoset nga mjeku juaj ose klinika e planifikimit familjar dhe ju do të instruktoheni sesi t’i vendosni dhe t’i largoni ato. Ju gjithashtu duhet të bëni një praktikë në vendosjen dhe largimin e tyre vetë.

Si përdoren ato?

Për t’i përdorur ato ju duhet të ndiheni rehat rreth futjes së gishtave në vaginën tuaj dhe prekjes së organ-eve gjenital-e.

Ato duhet të përdoren me një krem spermicidal ose xhel dhe të lihen në vend për të paktën 6 orë pas seksit, por jo më shumë se 24 orë ose 12 orë gjatë periodave. Ata nuk duhet të përdoren me vazelinë, vaj bebesh apo produkte të tjera me bazë vajore, të cilat mund të dëmtojnë pajisjen.

Disa njerëz i kanë gjetur ato të çrregullta. Ato mund të rrisin rrezikun e infeksioneve të traktit urinar dhe mund të shkaktojë irritim në qoftë se ju ose partneri juaj jeni të ndjeshëm ndaj gomave ose spermicideve.

Nëse ato janë vendosur siç duhet, ju nuk duhet të keni asnjë dhimbje. Ju duhet të shkoni tek mjeku juaj nëse keni dhimbje, diafragma juaj ose kapuçi fillon të lëvizë, ju keni qenë shtatzënë ose ju keni pasur një ndryshim në peshë prej më shumë se 3 kg.

Kur kryeni marrëdhënie seksuale

Shtatzënia molare

Një shtatzëni molare ndodh kur indi që normalisht bëhet fetus, në vend të kësaj bëhet një tumor anormal në mitër. Edhe se ai nuk është një embrion, ky tumor shkakton simptomat e shtatzënisë.

Një shtatzëni molare duhet të trajtohet menjëherë. Kjo do të sigurojë që i gjithë indi të largohet. Ky ind mund të shkaktojë probleme serioze tek disa gra.

Gati 1 në 1 500 gra me simptoma të hershme të shtatzënisë ka një shtatzëni molare. Kjo do të thotë që 1 499 gra nga 1 500 nuk e kanë këtë problem.

Çfarë e shkakton shtatzëninë molare

Shtatzënia molare mendohet se shkaktohet nga një problem me informacionin gjenetik të një veze ose spermatozoidi. Janë dy lloje të shtatzënisë molare: e plotë dhe e pjesshme:

  • Shtatzënia e plotë molare. Një vezë pa informacion gjenetik fekondohet nga një spermatozoid. Spermatozoidi rritet vetë por ai mund të bëhet vetëm një bllok indesh. Ai nuk mund të bëhet një fetus. Ndërsa ky ind rritet, ai duket si një vile rrushi. Ajo mund të mbushë mitrën.
  • Shtatzënia e pjesshme molare. Një vezë fekondohet nga dy spermatozoide. Placenta bëhet tumor molar. Çdo ind i fetusit që formohet ka gjasa të ketë defekte të rënda.

Disa herë një shtatzëni e cila duket sikur është me binjakë gjendet të jetë një fetus dhe një shtatzëni molare. Por kjo ndodh shumë rrallë.

Gjërat që mund të rrisin riskun tuaj për të pasur një shtatzëni molare përfshijnë:

  • Moshën. Risku për një shtatzëni të plotë molare rritet në mënyrë që qëndrueshme pas moshës 35 vjeç.
  • Një histori e një shtatzënie molare, veçanërisht nëse keni pasur dy a më shumë.
  • Një histori aborti.
  • Një dietë e ulët me karotinë. Karotina është një formë e vitaminës A. Gratë që nuk marrin mjaftueshëm nga kjo vitaminë kanë një shkallë më të lartë të shtatzënisë së plotë molare.

Cilat janë simptomat?

Një shtatzëni molare shkakton të njëjtat simptoma të hershme si edhe një shtatzëni normale, siç është një periodë e munguar ose sëmundja e mëngjesit. Por një shtatzëni molare zakonisht shkakton edhe simptoma të tjera. Ato mund të përfshijnë:

  • Rrjedhje të gjaku-t nga vagina.
  • Një mitër më të madhe se normale.
Fshikëza e shkarë

Fshikëza është një organ i zgavruar në pelvis i cili depoziton urinën. Presioni i krijuar kur fshikëza mbushet me urinë shkakton nevojën për të urinuar. Gjatë urinimit, urina largohet nga fshikëza dhe del jashtë trupit nëpërmjet ureter-it.

Tek gratë, pareti i përparmë i vaginës mbështet fshikëzën. Ky paret mund të dobësohet apo të lëshohet me kalimin e moshës. Një stres i konsiderueshëm trupor siç është lindja e një fëmije mund të dëmtojë këtë pjesë të paretit vaginal. Në qoftë se ai keqësohet, fshikëza mund të shkasë, në kuptimin që nuk mbështetet më në paretin e vaginës dhe bie në vaginë. Kjo mund të shkaktojë probleme, si vështirësi në urinim, siklet dhe mospërmbajtje nga stresi (rrjedhje të urinës të shkaktuar nga teshtitja, kolla dhe tendosja).

  • Fshikëzat e shkara (të quajtura edhe cistocelë ose fshikëza të rrëzuara) ndahen në katër gradë, bazuar në atë se sa shumë fshikëza bie në vaginë.
  • Grada 1 (e butë): Vetëm një pjesë e vogël e fshikëzës bie në vaginë.
  • Grada 2 (e moderuar): Fshikëza bie mjaft sa që arrin hapjen e vaginës.
  • Grada 3 (e rëndë): Fshikëza zgjatet nga trupi përmes hapjes vaginale.
  • Grada 4 (e plotë): E tërë fshikëza zgjatet plotësisht jashtë vaginës, zakonisht e shoqëruar me forma të tjera të shkarjes së organeve të legenit.

Fshikëzat e shkara zakonisht shoqërojnë menopauzë-n. Para menopauzës, trupi i gruas krijon hormonin e estrogjenit, që ndihmon të mbahen të fortë muskujt e vaginës dhe ata rreth saj. Trupat e grave pushojnë së krijuari shumë estrogjen pas menopauzës dhe këta muskuj priren të dobësohen si rezultat i kësaj.

Shkaqet e një fshikëze të shkarë

 Faktorët e mëposhtëm zakonisht shoqërohen me shkaqet e një fshikëze të shkarë:

  •  Lindja e fëmijëve: Ky është shkaku më i zakonshëm i një fshikëze të shkarë. Procesi i lindjes është stresues për indet dhe muskujt vaginal, që mbajnë fshikëzën e një gruaje.
  • Menopauza: Estrogjenet, hormone që ndihmojnë që të ruhet forca dhe shëndeti i muskujve në vaginë, nuk prodhohen pas menopauzës.

Pak më e gjatë se 51 cm, foshnja juaj ka vazhduar të rritet dhe tani mund të peshojë gati 3.6 kg. Sado rehat të jetë, nuk mund të qëndrojë përherë brenda jush. Për sigurinë e foshnjës, mjeku juaj do të bisedojë me ju rreth stimul-imit të lindjes në qoftë se edhe javën pasuese ai nuk ka lindur ende (edhe më herët nëse ka ndonjë problem). 2Shumica e mjekëve nuk do t’ju lejojnë të prisni më shumë se dy javë pas datës të pritshme, sepse kjo ju ekspozon ju dhe fëmijën ndaj rrezikut për komplikime. Rreth 5 – 6% e grave kanë pasur shtatzëni të zgjatura që shkojnë tre ose më shumë javë përtej datave të llogaritura si të pritshme. Foshnjat e lindura pas 42 a më shumë javësh mund të kenë një lëkurë të thatë si pergamenë dhe shpesh janë mbipeshë. Pritja kaq gjatë për të lindur shton edhe mundësinë e zhvillimit të ndonjë infeksioni në mitrën tuaj, gjë që mund të jetë e rrezikshme për foshnjën, apo edhe mundësinë e lindjes së një foshnjë të vdekur. Për më tepër, procesi i lindjes ka më shumë mundësi të zgjatet apo edhe të ndalojë. Meqenëse edhe ju edhe foshnja keni një rrezik të shtuar për t’u lënduar gjatë një lindje vaginale, ju dyfishohen mundësitë për nevojën e një operacioni cezarian.

Si po ndryshon jeta juaj:

Është vështirë të mos shqetësoheni kur vjen dhe kalon data e pritshme (sidomos kur familja dhe miqtë dashamirës vazhdojnë e telefonojnë për të kontrolluar gjendjen tuaj). Mos kini gajle, ju nuk do të jeni shtatzënë përgjithmonë. Ekziston një mundësi e mirë që këtë javë dhimbjet e lindjes t’ju fillojnë vetiu. Në qoftë se jo, do të stimuloheni nga java e 42-të apo më herët po qe se ju apo foshnja do të keni ndonjë problem.

Metodat që përdor mjeku për të stimuluar lindjen do të varen nga gjendja e qafës së mitrës. Nëse ajo nuk ka filluar të zbutet, të hollohet, ose të fryhet (hapet), atëherë konsiderohet e “papjekur” ose jo e gatshme për lindje. Në këtë rast, mjeku do të përdorë hormone ose metoda “mekanike” për të pjekur qafën e mitrës para nxitjes.